Малум тирвал, Макьар тIвар алай хуьрер Дагъустандани Азербайжанда гзаф ава: СтIал Сулейманан райондилай гъейри, Докъузпара, Кьурагь, ЧIарода, Азербайжандин Къуба районра.
Хуьруьн мулкарал гьар патахъай са шумуд сурар, пIирер алаз хьуни анин къадимвилин гьакъиндай шагьидвалзава. Инин агьалияр куьгьне заманайрилай асул гьисабдай малдарвилел ва хуьруьн майишатдал машгъул хьана.
1886-йисан переписдин делилрал асаслу яз, Агъа Макьарин хуьр 50 майишатдикай ва 288 агьалидикай (итимар – 154, дишегьлияр – 134) ибарат тир. И девирда санлай халкьдихъ 308 мал, 856 лапаг ва 45 балкIан авай.
1939-йисуз Агъа Макьарин хуьре 386 агьали яшамиш жезвай. 1955-йисуз и хуьр Кьасумхуьруьн (гилан СтIал Сулейманан) райондик кутуна. 1966-йисуз залзала хьайидалай кьулухъ Агъа Макьарин агьалияр маса чкадиз куьч хьана ва ана ЦIийи Макьарин хуьр кутуна.
Агъа Макьар СтIал Сулейманан райондин вич къенин юкъуз амачир хуьр я. Виликдай хуьр Рухунрин сельсоветдик квай. 1960-йисуз агьалияр пландин бинедаллаз исятда ЦIийи Макьарин хуьр арадал атанвай мулкарал куьчарна.
Агъа Макьарин хуьр Аркулуг вацIун эрчIи патан къерехда, Хъпуьхъ хуьруьвай 7 версинин мензилда авай. Дагъустан Россиядин империядик акатдалди вилик и хуьр Куьре ханлухдин Кьурагь магьалдик квай. Ханлух Россиядин империядик акатайдалай кьулухъ анаг Дагъустандин вилаятдин Куьре округдин Кьурагь наиблухдин Вини Макьарин хуьруьн жемиятдик квай.
1895-йисуз хуьр 49 майишатдикай ибарат тир. Гуьгъуьнлай, 1926-йисуз, майишатрин кьадар 65-дав агакьна. И девирда хуьр Кьурагь райондин Вини Макьарин хуьруьн советдик акатзавай. 1954-йисуз Кьурагь райондин Кьурагь хуьруьн советдик кухтуна, 1955-йисуз – Кьасумхуьруьн райондин Рухунрин хуьруьн советдик.
1950-йисара хуьр дуьзенлухдиз – Къохмаз-Манатиль тIвар алай чкадиз куьчарунин къарар кьабулна. Пландин бинедаллаз 1960-йисуз 69 майишат куьчарна кIанзавай, амма гьакъикъатда 12 майишат куьч хьана.
Мурад Мегьамедкеримован
«СтIал Сулейманан район: тарихдин гелерай» ктабдай.
