15 миллиард манатдин

Дагъустанди йисан къене 15 миллиард манатдин эцигунардай материалар гьазурна. Идакай, РД-дин промышленностдин ва алишверишдин министр Низам Халилова гъизвай делилрал асаслу яз, «Дагъустандин экономика» телеграм-каналди хабар гузва.

Н. Халилова къейд авурвал, респуб­ликада эцигунардай кьуру къаришмаяр (строительные смеси), газоблокар акъуд­дай цIийи заводар кардик кутунва, керамогранит гьазурдай чIехи карханади кIвалахзава. Министрдин гафаралди, эцигунардай материалар акъудунин хиле юкьван гьисабдин мажиб 2025-йисуз 19 процентдин хкаж хьана.

Пулдин такьатар ганва

РД-дин зегьметдин ва яшайишдин рекьяй вилик финин министерстводин сайтда хабар ганвайвал, 20-апрелдин малуматдалди, яшайиш­дин рекьяй хуьдай идарайри зиянар хьайи 3 660 агьалидиз пулар гьеле ганва.

Абурукай 2 459 касди са сеферда гудай, 1 201 касди терг хьанвай эменнидин эвездин пулар къачунва.

Хабар гузвайвал, и кар, энгел тавуна, уьмуьрдиз кечирмишзава. ИкI, и кIвалах муниципалитетрин комиссийрилай ахтармишунрин актар агакьайдалай кьулухъ гьасятда кьилиз акъудзава.

ГьакIни чешмеди раижзавайвал, РД-дин зегьметдин ва яшайишдин рекьяй вилик финин министерстводи и жигьетдай кIвалах тухун давамарзава. Гьар са арза гуьзчивилик кутунва.

РикIел хкин, виликдай хабар гайивал, гьар са касдиз са сеферда гудай куьмек – 15 675 агъзур манат я.

Сифтени-сифте эменнидикай магьрум хьунай гуда (арза ЧС кардик кутурдалай кьулухъ са вацран вахтунда агакьарун лазим я):

– эгер эменни тамамдаказ терг хьан­вачтIа, – 78 735 манат гьар са касдиз;

– эменни тамамдаказ терг хьан­ва­тIа, – 156 750 манат гьар са касдиз (арза – ЧС-дилай кьулухъ 6 вацран вахтунда).

Сагъламвилиз зарар хьайила (арза са йисан вахтунда агакьариз жеда): юкьван дережадин ва я лап еке хасаратвилер хьанватIа, – 627 000 манат гуда. Кьезил зарар ганвайла, – 313 500 манат.

Инсан телеф хьайила, кьейи касдин хизандиз 1 567 500 манат гузва. И пул хизандин сагьибрин арада сад хьтин кьадарда пайзава. Арзаяр МФЦ-дин ва я яша­йиш­дин рекьяй хуьдай министерст­водин управленидиз ва «Госкъуллугърин»­ сайтдиз рекье тваз жеда.

Гьаларикай лагьана

Дагъустандин здравоохраненидин ми­нистр Ярослав Глазова республикада онкологиядин начагъвилерин гьа­ларикай малумат гана. Идакай РД-дин Гьукуматдин телеграм-каналди раиж­зава.

Я. Глазова рикIел хкайвал, чпихъ пис еридин буьвелар авай (ЗНО, злокачест­венное новообразование) пациентриз медицинадин куьмек гзаф дережайрин бинейраллаз тешкилзава.

Къейдзавайвал, и рекьяй пешекарвилин ва вини дережадин технология­дин куьмек гунин кьилин идарадин кIва­лах вичихъ меслятар гудай поликлиника, 380 чарпайдин стационар, гьакIни шегьеррин ва районрин центральный азарханайра онокологиядин кабинетар авай республикадин онкоцентради кьиле тухузва.

Начагъ агьалияр патал къулайвилер­ тешкилунин макьсаддалди Къизлярдин,­ Буйнакскдин, Избербашдин ЦГБ-ра ва Унцукулдин ЦРБ-да онкологиядин амбула­торный куьмек гудай центрайри­ кIва­лах­зава. ГьакIни Хасавюртдин ва Дер­бентдин ЦГБ-ра химиядин терапия кьиле тухудай йикъан­ стационардин отделенияр кардик ква.

Хабар гузвайвал, 2025-йисан нетижайралди, республикада онкологиядин начагъвилин рекъемар виниз акъатнавайди тайин хьанва. Начагъвилин дережадикай рахайтIа, 100 агъзур агьалидал 179,8 начагъди ацалтзава. И карди пис еридин буьвелар винел акъатунин кьадар артух хьанвайвилин гьакъиндай шагьидвалзава.

Фадамаз диагностика авуни 58,3 процент тешкилзава.  Геж  дуьздал акъудун артух хьунин делил амазма.

ГьакIни чешмеди раижзавайвал, профилактикадин, диспансеризация тавунин­ еридин жигьетдай кимивилер ава. Кад­рийрин мумкинвилер артухарун, фадамаз диагностика авунин кIвалах гужлу авун герек къвезва.

Къейдзавайвал, кьилин месэла куьмек гунив агьалийрин «гъил агакьун», профилактикадинни диспансеризациядин­ ери хъсанарун я.

Гьазурайди – М. Агьмедов