ТIимил хьанва
Дагъустандин агьалийри ишлемишнавай газдин гьакъи счетчикди къалурзавай рекъемрал асаслу яз гунин кьадар виниз акъатнава: 2024-йисав гекъигайла, нормативдин гьакъидин кьадар (начисление) йисан къене 130 миллион кубдин тIимил хьанва. Идакай «Дагъустан патал газ» телеграм-каналди хабар гузва.
Чешмеди къейдзавайвал, 2025-йисуз «Газпром межрегионгаз Махачкала» компанияди газдин гьахъ-гьисабдин къурулуш ва абонентар патал къулай кьве патанни алакъадин рекьер вилик тухун давамарна. Нетижада Дагъустандин агьалийри чпин счетчикри къалурзавай рекъемар вахтунда агакьарунин кьадар артух хьанва, 2024-йисав гекъигайла, газдай пландинни нормативдин жуьреда кьазвай гьисабдин (начисление) кьадар, винидихъ къейднавайвал, 130 миллион кубометрдин тIимил хьана.
Счетчикди къалурзавай рекъемар вахтунда агакьаруналди, абонентди пул анжах гьакъикъидаказ ишлемишнавай газдай гузва. Амма рекъемар агакьарунин муддат ачухун хьайитIа, гузвай гьакъидал, яшайишдин дараматдин майдан фикирда кьуна, газдин кьадар ракъурзава, и жуьре гьисаб кьиле тухун газ ишлемишзавай касдиз хийирлу тахьун мумкин я.
РикIел хкин, виликдай и чешмеди счетчик авайла ва газ гьар сеферда гьа са кьадар ишлемишзавайла, гьакъидин кьадар вучиз артух жезватIа раижнай. ИкI, идарадин пешекарри гьал арадал атунин кьилин себебрикай сад яз ихьтин делил фикирдиз гъизва:
— Иесиди счетчикди газ ишлемишунин кьадар къалурзавай рекъемар идарадиз вахтунда рекье твазвач. Эгер газ ишлемишзавай касди гьар вацра 20-йикъалай 25-йикъалди ресурсдалди таъминарзавай идарадиз счетчикдин рекъемар рекье твазвачтIа, и дуьшуьшда сифтегьан пуд вацра газ ишлемишунай гьакъидин кьадар вацра ишлемишзавай газдин юкьван гьисаб фикирда кьуна тайинарда, кьуд лагьай вацралай – гьакъидин кьадар нормативдал асаслу яз акъудда.
Эхиримжи пуд йисуз
Эхиримжи пуд йисан къене Дагъустанда куьгьне хьанвай медицинадин саки вири объектар цIийи хъувунва, – хабар гузва РД-дин здравоохраненидин министерстводин телеграм-каналди.
Чешмеди гьакIни раижзавайвал, «Здравоохранение» ва «Яргъал тир ва активный уьмуьр» милли проектрин сергьятра аваз, хуьрера агьалийриз медицинадин рекьяй куьмекун хъсанарун патал жуьреба-жуьре серенжемар кьиле тухузва. И кIвалахар Дагъустандин надир хуьрер ва районар вилик тухунин макьсаддалди тухузва. Ихьтин кIвалахар гьа са вахтунда республикадин вири пипIера кьиле тухузва. ИкI, эхиримжи 3 йисан къене хуьруьн чкайра тайин тир рекьерай къуллугъдай (типовый) здравоохраненидин 330 объект (ФАП-ар, амбулаторияр, участковый азарханаяр ва поликлиникаяр) цIийи хъувуна: 87 объект эцигнава, 18 цIийикIа туьхкIуьрнава, медицинадин 225 идарада капремонт кьиле тухванва. Абурукай гьар сад медицинадин техникадалди – 3000 уьлчмедилай гзаф аппаратурайралди – тадаракламишнава.
РД-дин здравоохраненидин министерстводи герек затIар маса къачудайла, такьатар кьенят авуни пул менфятлувилелди ва нетижалудаказ харждай, ва чпиз яшайишдин рекьяй тайин кьезилвилер авай (льготы) агьалияр дарманралди, медицинадин тадаракралди таъминарунин кьадар артухардай мумкинвал гана.
Хабар гузвайвал, здравоохраненидин сифтегьан куьмек агакьардай идараяр цIийи къайдада туьхкIуьрунин программадин сергьятра аваз кьиле тухузвай кIвалах давам жезва. Милли проектар себеб яз, цIийи мумкинвилер арадал къвезва.
Пландик кутунва
РД-дин транспортдин ва рекьерин майишатдин министерстводин телеграм-каналди хабар гузвайвал, Дагъустандин меркезда алай йисуз, рекьерин амай программайрихъ галаз сад хьиз «Уьмуьр патал инфраструктура» милли проектни уьмуьрдиз кечирмишун пландик кутунва. Адан сергьятра аваз, куьчейринни рекьерин сетрин 14 объектдал капремонтдин ва ремонтдин кIвалахар кьиле тухун фикирда кьунва. ЦIийи хъувунвай участокрин умуми мензил 11,75 километрдикай ибарат жеда.
И мярекатар уьмуьрдиз кечирмишунин макьсад чкадин метлебдин автомобилрин рекьерин мензил нормативдин истемишунрихъ галаз кьадайвал артухарунихъ элкъуьрнава. Алава яз, рекьер цIийи хъувуни хаталувал авай рекьерин участокрин кьадар тIимилардай мумкинвал гуда. И карди куьчеяр гьам улакьар гьалзавайбур, гьамни яхдиз физвайбур патал генани хатасузбур ийида.
Гьазурайди – Муса Агьмедов
