3-мартдиз Махачкъалада, Дагъустан Республикадин Кьил Сергей Меликован иштираквал аваз, ватанпересвилин «Игитрин несил» мультимедийный выставкади агьалийриз вичин ракIарар ачухна. Сифте атайбурун жергейра Россиядин Игитрин хизанар, Юнармиядин, ТОКС-дин активистар ва кадетар авай.
Сергей Меликова «Игитрин несил» выставкадин тешкилатчийриз сагърай лугьунихъ галаз санал къейдна: «Лугьуз жеда хьи, им ватандин къаравулда жуьреба-жуьре йисара ва гилани акъвазай ва акъвазнавай Россиядин армиядин аскерризни офицерриз ийизвай гьуьрмет я. Ватандин ислягьвал, азадвал, аслу туширвал таъминарун патал вичин садвал, тупламишвал, жуьрэтлувал ва гьакъисагъ зегьмет къалурзавай халкьдин игитвал рикIел хуьн важиблу я.
Къе дагъустанвийри Россиядин жуьреба-жуьре регионрин – Карелиядилай Приморский крайдив агакьдалди яшамиш жезвай векилрихъ галаз санал Ватандиз михьи рикIелди къуллугъзава, дяведин махсус серенжемда викIегьвилелди иштиракзава. Дагъустанвийрикай 19 кьегьалдиз Россиядин Игитвилин баркаллу тIвар ганва. Абурун игитвилер гьейранвалдайбур, вири уьлкведи дамахдайбур я. Гьайиф хьи, бязи игитвилер чандилайни гъил къачуна ийизва», — лагьана региондин Кьили.
Аскервилин буржи кьилиз акъуддайла, телеф хьайибур рикIел хкуналди, кIватI хьанвайбур са декьикьада кисна акъвазна.
«Выставкадин гьар са стенд инсандин кьисмет, игитвилерин гьакъикъи тарихар, жуван халкьдиз, дуствилиз, кьинез вафалувал къалурун я», — лагьана Сергей Меликова.
Регьбердин гафаралди, «Игитрин несил» дагъустанви 19 Игитдин портретар авай выставка туш, ам дяведин махсус серенжемдал гъайи мусибатдин вакъиайрин интерактивный летопись я.
«Чи республика патал им адетдин культурадин мярекат ваъ, уьлкве кIеве гьатай вахтунда адан итижар хуьн патал женгиниз къарагъай инсанриз гьуьрмет авунин лишан я. Жегьилар патал и выставкадихъ еке метлеб ава. Адаз килигай гьар сада кьатIуда: ватанпересвал кьуру гафар туш, игитвилин гьакъикъи крар я.
«Игитрин несил» выставкадиз гьар са кас килигна кIанда. Адан экспозицияр чи инсанрин игитвилер къалурзавай тарих я. Иниз тамам хизанар, коллективар, школайра кIелзавайбур дестейралди атун герек я. Атана, килигна, акуна, Игитрин баркаллу крар гьамиша рикIел хуьдайвал», — лагьана республикадин Кьили.
Ада къейд авурвал, Дагъустанда инлай кьулухъни яшайишдин метлеб авай проектрин тереф хуьда. Тарихдин вакъиаяр рикIел хуьн патал гьазурзавай проектар грантралдини къейдда.
«Россия — зи тарих» паркуна арадал гъанвай экспозиция туькIуьрайди республикадин кьилин грантрин конкурсда гъалиб хьайи бажарагълубур жагъурзавай «Альтаир» центр я. Выставкадин экспонатри дяведин махсус серенжемдив эгечIай вахтунилай къенин йикъалди кьиле фейи вакъиайрикай ихтилатзава.
Выставка са жерге экспозицийрикай ибарат я. Мисал яз, «Проект «Антироссия» экспозицияди Советрин Союз 1991-йисуз гьикI чкIанатIа ва Украинадикай аслу тушир государство гьикI хьанатIа, гьадакай ихтилатзава. Украинадин агьалийрин, иллаки жегьилрин, арада Россиядиз акси гьалар гьатуникай ва и карда РагъакIидай патан уьлквейрин алахъунрикай лугьузва.
«Урус гатфарин» жаллатIар» экспозицияда Украинада кьиле фейи майданрин нетижада урусар такIан хьуниз талукь вакъиайрикай ихтилат физва. ГьакI Донецкдин, Луганскдин областра халкьар Украинадин кьилиз атайбуруз акси экъечIай бунтарикай, Крым Россиядик экечI хъувуникай, миллетбазрин тахсиркарвилерикай, вагьшивилерикай суьгьбетзава.
«Игитрин несил» экспозиция дяведин махсус серенжемдив эгечIай гьалариз талукьарнава.
«РикIел хуьн» экспозицияда Ватан патал чанар къурбанд авур Игит дагъустанвийрин шикилар эцигнава.
РикIел хкун лазим я хьи, са тIимил йикъар вилик тарихдин паркуна Сергей Меликован тапшуругъдалди аскервилин баркалладин цIийи хъувунвай зални ачухнай. Ана эцигнавай экспонатрин арада армиядин частарин женгинин пайдахар, аскеррин шикилар, игитрикай ва дяведин махсус серенжемдикай ктабар, аскеррин чарар, абуруз багъишай пишкешар, артефактар ва маса шейэр ава.
Гьа и юкъуз региондин регьберди СВО-дин ветеран Мукаил Чубановав цIийи машиндин куьлегарни вахкана. Гьелелиг Дагъустандай СВО-дин 11 ветерандиз автомашинар ганва.
Абад Азадов
