Гьеле накь школьникри гатун тIатIилрикай лезет хкудзавай, къе лагьайтIа абур мад мектебра партайрихъ ацукьнава. Гатун вахт акуна-такуна акъатна. Кьиблепатан Дагъустандин районра гатун варцара ял язавай аялрикай гзафбуру лезгийрин милли медениятдин федеральный дережадин автономияди арадал гъайи «Лезги мектеб» проектда иштиракна. Куьрелди лугьун хьайитIа, и проектдин сергьятра аваз, са кьадар лезги хуьрера шегьеррай хтанвай аялриз дидед чIалай махсус тарсар тухвана. Гьелбетда, са вацран къене чIал чириз жедач, амма проектда иштиракай аялриз, гьич тахьайтIа, хайи чIалан алфавит, тарихдиз, медениятдиз талукь бязи делилар чир хьана.
Чирвилерин суварни — кIелунрин цIийи йис алукьун — Кьиблепатан Дагъустандин районрин мектебра вини дережада аваз кьиле фена.
Ахцегь районда вишералди аялриз 1-сентябрдиз сад лагьай зенг яна. Суварин мярекатрик муниципалитетдин администрациядин векилриз, жемиятдин деятелриз, Украинада кьиле физвай махсус серенжемдин иштиракчийриз теклифнавай. Аялри шиирар кIелна, манияр тамамарна, кьуьлер авуна, муаллимриз, диде-бубайриз чпи хъсандиз кIелда лагьана гаф гана. Райондин кьил Абдул-Керим Палчаева, ахцегьвийриз Чирвилерни сувар мубарак авуналди, мектебра кIелзавай аялрихъ элкъвена, лагьана: «Чна квек еке умудар кутунва. Чи уьлкведиз халкьдин майишатдин вири хилера кар алакьдай, хъсан пешекарар герек я. Куьн чи дамах ва пакадин югъ я. Чна квек кутунвай умудар кьилиз акъуд».
Докъузпара райондани 1-сентябрдихъ галаз алакъалу яз тешкилнавай мярекатар гурлудаказ кьиле фена. Муниципалитетдин кьил Мегьамед Шамилов и юкъуз Мискискарин хуьруьн мектебдиз мугьман хьанвай. РикIел хкин, алатай йисуз и мектебдин дарамат цIийикIа туькIуьр хъувунай. ЦIи лагьайтIа, «Местные инициативы» программадин сергьятра аваз, мектебдин гьаятдани авадан авунин кIвалахар кьиле тухвана.
Кьурагь райондиз, муниципалитетдин мектебра кIвалахзавай муаллимризни чирвилер къачузвай аялриз кIелунрин цIийи йис мубаракиз, РД-дин Халкьдин Собранидин депутат Девлетхан Алиевни РД-дин жегьилрин крарин рекьяй министрдин заместитель Фарман Меликов мугьман хьанвай. Райондин кьил Замир Азизовахъ галаз санал абуру КIирийрин хуьре Россиядин Игит Зейнудин Батманован тIварцIихъ галай школа-интернатда кьиле фейи мярекатда иштиракна. Кьурагьрин хуьруьн 2-нумрадин юкьван мектебдиз 1-сентябрдиз Украинада кьиле физвай махсус серенжемдин иштиракчи, бине Гелхенрин хуьряй тир Къурбан Мусаев мугьман хьанвай. Ада акьалтзавай несилдин векилриз хъсандиз кIелуниз, спортдал машгъул хьуниз ва рикIе къаст туна цIийи кукIушрихъ финиз эвер гана.
СтIал Сулейманан районда мектебриз, санлай къачурла, 6100 аял фена, абурукай саки 500 аял чирвилерин макандиз сифте яз камар вегьенвайбур я. Гьукуматдин «Комплексное развитие сельских территорий» программадин куьмекдалди эцигнавай Алкьвадрин хуьруьн мектебда кьиле фейи суварин линейкада РД-дин Халкьдин Собранидин депутат Имам Яралиева иштиракна. Вичин рахунра ада аялриз чIехи алим Алкьвадар Гьасанан ирсиникай суьгьбетарна ва хайи чIал, тарих хуьниз, дерин чирвилер къачуниз эвер гана. Гуьгъуьнлай депутатди чкадин мектебда жуьрэтлувилиз, кьегьалвилиз талукьарнавай ачух тарс кьиле тухвана.
Мегьарамдхуьруьн районда 1-синифдиз саки 500-дав агакьна аялар фенва. Идакай Уружбайрин юкьван мектебда кьиле фейи суварин линейкадал муниципалитетдин кьил Фарид Агьмедова хабар гана. Ада гьакIни кIвалахда, кIелунра тафаватлу хьайи са жерге муаллимривни аялрив шабагьарни вахкана. Гуьгъуьнлай Ф.Агьмедова «Разговоры о важном» проектдин сергьятра аваз тешкилнавай тарсуна иштиракна. Райондин кьили 5-синифда кIелзавай аялрихъ галаз «Дагъустанвияр — СВО-да Россиядин Игитвилин тIвар къачур кьегьалар» темадай суьгьбетар авуна.
Хив районда 1-синифдиз 167 аял фена. Суварин мярекатра муниципалитетдин кьилевайбуру, патарилай хтанвай мугьманри иштиракна. Райондин кьил Ярмет Ярметова муаллимрихъ, аялрихъ кIвалахда, кIелунра чIехи агалкьунар хьун алхишна. 1-синифдиз фенвай аялриз ДГПУ-дин ректор Нариман Асварован патай аялрин энциклопедияр пишкешна.
ЦIийи умудринни гележегдин агалкьунрин яржуниз элкъвей Чирвилерин сувари школьникар, муаллимар, диде-бубаяр, мугьманар сад авуна.
Агьмед Магьмудов
