ШОС-дин нетижаяр
Китайдин Тяньцзинда 31-августдилай 1-сентябрдалди, 25 лагьай сеферда яз, ШОС-дин (Шанхайская организация сотрудничества) саммит кьиле фена. Ана тешкилатдик квай вири уьлквейрин регьберри иштиракна. Мярекатдин сергьятра аваз, РФ-дин Президент Владимир Путина кьве терефдин иштираквал авай са жерге гуьруьшар кьиле тухвана.
«РИА Новости» чешмеди хабар гузвайвал, саммитдал Россиядин, Китайдин ва Индиядин регьберри садвал къалурна. Анал асул фикир тешкилат яргъал вахтуналди еримлу авунин, экономикадин рекьяй сада-садахъ галаз алакъалувилелди кIвалахунин месэлайриз, дуьньядин дережада арадал къвезвай хаталувилериз ва США-ди алишверишдин барадай эцигнавай сергьятриз килигна, санал кIвалахунин къуватар артухаруниз гана.
Ингье кьабулай къарардай бязи асул фикирар
— Тешкилатдин иштиракчияр са терефди гужуналди кьабулдай серенжемриз акси я, гьа жергедай яз экономикадиз талукьбурузни.
— ШОС-ди Израилдини США-ди Ирандиз ягъунар кьун, гьакIни Газа секторда гуманитарный рекьяй чIуру гьалар арадал атун тахсирлу кар тирди къейдна. Саммитдин иштиракчийрин фикирдалди, Мукьвал тир РагъэкъечIдай пата ислягьвал хуьн патал Палестинадин месэла адалатлувилелди гьялна кIанда.
— ШОС-дин вири шитиракчияр космосдин ва информациядинни коммуникациядин технологийрин мумкинвилер артухаруниз акси экъечIна.
— ШОС 2035-йисалди еримлу авунин стратегиядин патахъай меслятдал атанва, тешкилат еримлу авунин банк тешкилдайвал я.
— Тешкилатдик квай уьлквейри терроризмдихъ, сепаратизмдихъ ва экстремизмдихъ галаз саналди акси женг тухун давамарда.
— Декларацияда Афгъанистан аслу тушир, бейтереф ва ислягь уьлкве тирди тестикьарунин терефкарвал къейднава.
Тяньцзинда В. Путина Индиядин премьер-министр Наренда Модидихъ, Ирандин президент Масуд Пезешкианахъ, Вьетнамдин премьер Фам Минь Тинахъ, Тажикистандин президент Эмомали Рагьмонидихъ, Туьркиядин президент Реджеп Эрдоганахъ, Непалдин премьер Шарма Олидихъ галаз кьилди гуьруьшар кьиле тухвана. Абуру асул гьисабдай кьве терефдин алакъаяр, экономикадин рекьяй еримлу авунин месэлаяр ва дуьньядин гьалар веревирдна.
Махсус серенжемдикай
И йикъара РФ-дин Яракьлу Къуватрин генштабдин начальник Валерий Герасимова гатфаринни гатун муддатдиз талукь СВО-дин нетижаяр малумарна. Идакай «РИА Новости» чешмеди хабар гузва.
Къейд авурвал, алай йисан мартдилай Россиядин Яракьлу Къуватри 3500 квадратный метрдилай гзаф мулкар ва инсанар яшамиш жезвай 149 чка азадна. Кьилди къачуртIа, ЛНР-дин мулкарин 99,7 % азаднава, ДНР-дин — 79 %. Ина алай вахтунда Северск шегьердин мулкарив женгер давам жезва.
Запорожьедин областдин — 74 % мулкар, Херсондин областдин 76 % Россиядин кьушунрин гуьзчивилик ква. В. Герасимован гафаралди, женгер кьиле физвай вири сергьятра чибурухъ агалкьунар ава. Санлай къачурла, гатфаринни гатун муддатда РФ-дин кьушунри Украинадин важиблу 76 объектдиз авиациядин ягъунар кьуна. Сифте нубатда ракетайрин комплексар ва пилот галачиз лув гудай аппаратар туькIуьрзавай карханайриз ягъунар кьазва.
1-сентябрдиз РФ-дин оборонадин министерстводи малумарай делилралди, махсус серенжем кьиле тухунив эгечIайдалай инихъ Россиядин Яракьлу Къуватри Украинадин 666 самолет ва 283 вертолет, зенитный ракетайрин 627 комплекс, пилот галачиз лув гудай 80972 аппарат, 29143 танк ва дяведин маса машинар, РСЗО-дин 1589 машин, артиллериядин ва маса 22946 яракь, военный махсус 40818 автомашин тергна.
Гьазурайди — К. Ферзалиев
