Квез чидани?

Кутаррин дере

Лаосдин Сиангкхуанг вилаятда тарихдинни археологиядин памятникар авай майданриз санлай Кутаррин дере лугьузва. Ана агъзурралди къванцин еке къапар (гетIеяр) ава. 2019-йисуз Кутаррин дередиз ЮНЕСКО-дин виридуьньядин ирсинин дережа гана. Санлай къачурла, дереда 60-далай гзаф майданра кутарар экIя хьанва. Идаз тешпигь майданар Таиланддани, Индиядин кеферпатани ава. 

ГетIеяр зур метрдилай пуд метрдал кьван кьакьанвал авай гьар жуьрединбур я. Абурукай лап екебурун заланвал 6 агъзур килограммдив агакьзава.

Пешекарри тестикьарнавайвал, тарихдин и памятникрин «яшар» 1500 йиса­лай 2000 йисав агакьзава. Ахтармишнавай пешекарри кутарар арадал гъайи тегьердикай малумарнавай делилралди­, абуруз кьулу авунвай кьелечI къванер жа­гъанва. Алимрин фикирдалди, и къванер кутарар туькIуьрдайла ишлемишнавай алатар яз хьун мумкин я. Кутарар гьикI ва вуч патал ишлемишзаватIа, гьа месэладай археологрин кьил акъатнавач. Амма абурукай риваятар авачиз туш. Мисал яз, лаосвийрин са риваятда лугьузвайвал, абур гьа девирда дереда яшамиш хьайи натаразрин къапар тир. Маса риваятни малум я: душмандин винел къачур гъалибвилин шад сувар кьиле тухудайла гзаф аш ва чехир гьазурун патал Кхунг Чынг пачагьди еке гетIеяр  туькIуьрунин буйругъ гана. Тарихчийри ма­сакIа вере­вирдзава: еке кутарар марфадин яд кIва­тIун ва я абура недай суьрсетар хуьн патал туькIуьрнавай.

«Лезги газет»