Ишлемишун патал гьазурнава
РФ-дин здравоохраненидин министр Михаил Мурашкоди къейд авурвал, 2025-йисуз уьлкведа здравоохраненидин цIийи 683 объект ишлемишиз вахканва. Идакай и ведомстводин телеграм-каналди раижзава.
Кьилди къачуртIа, 2025-йисуз уьлкведин регионра медицинадин цIийиз эцигнавай 683 объект, абурун арада модульный жуьрединбурни ава, кардик акатнава ва абуру медицинадин рекьяй куьмек гузва. Министрдин гафарай малум жезвайвал, гьакIни медицинадин 1381 объект цIийикIа туькIуьр хъувунин, герек тир алатралди таъминарунин серенжемарни кьиле тухванва.
М. Мурашкоди раиж авур къейдерин гъавурда акьазвайвал, медицинадин цIийи идараяр кардик акатунин нетижада агьалийрив медицинадин рекьяй хъсан еридин куьмек агакьарунин къайда лап бинедай дегишда. ГьакIни, ЭИБ (электронная история болезни), духтурди кьабулун патал виликамаз запись авуни ва са жерге маса къуллугъар рекъемрин технологийрин куьмекдалди кьилиз акъудуни медицинадин хилен къуллугъчийрин кIвалах къулайди авунва.
Вилиз экв хкана
Раменское шегьердин духтурри 100 йисан яшда авай дишегьлидин са вилин экв арадал хкана. Идакай Москвадин областдин здравоохраненидин сайтда раижзава.
Хабар гузвайвал, дишегьлидин чапла патан вилиз са затIни акван тийиз 20 йисалай гзаф вахт тир.
Раменское шегьердин азарханадин офтальмологиядин отделенидин заведующий Павел Швеца хабар гайивал, дишегьлидин чапла патан вилик «лап вахт алатнавай» катаракта квай — вичиз хрусталикдин еке тир сигъвал ва ам (хрусталик) хуьзвай «гъаларин» зайифвал хас тир. Операция факоэмульсификациядин жуьредалди кьиле тухвана — катаракта алудун патал алай девирдин ва тIимил хасаратвал жедай къайда ишлемишуналди. ЧIур хьанвай хрусталикдин чкадал 100 йисавай агьалидиз хъуьтуьл тIебии тушир имплант эциг хъувуна.
Павел Швеца раижзавайвал, операция кьиле тухунин нетижада абурулай ихьтин дуьшуьшда мумкин кар тир лап вини кьил — 30 процент — вилин экв арадал хкиз алакьна.
Агьали лап яшлуди хьунизни килиг тавуна, операция четин нетижаяр галачиз кьиле фена. Операция авур пакадин юкъуз ам кIвализ ахъай хъувуна. Са кьадар вахтунда дишегьли духтур-офтальмологдин гуьзчивилик жеда.
Рекъемрин тахсиркарвилер
РФ-дин Гьукуматдин Председатель Михаил Мишустина хабар гайивал, кьабулнавай серенжемрин нетижада алай йисан июлдин вацралай инихъ регистрация авунвай рекъемрин тахсиркарвилерин кьадар сифте яз агъуз аватнава. Адан гафаралди, 10 вацран къене умуми кьадар, 2024-йисан и муддатдив гекъигайла, 9,5 процентдин тIимил хьанва. Идакай РФ-дин Гьукуматдин сайтда раижзава.
М.Мишустина къейд авурвал, интернет, алай девирдин алакъадин такьатар, рекъемрин технологияр машгьур хьуни экономикадин, яшайишдин хилен гзаф рекьериз вилик фидай къуват гузва, гьар йикъан уьмуьр хейлин регьятарзава. Амма гьа са вахтунда цIийи месэлаяр арадал къвезва. ЧIуру къастар авай ксар, информациядин технологийрикай ва инсанрин ихтибардикай менфят къачуналди, абурун хсуси кабинетрив, банкарин счетрив гъил агакьдайвал ийиз, эменни кьаз алахъзава, регьят гафаралди лагьайтIа — пул, хсусият чуьнуьхзава.
Адан гафарай малум жезвайвал, лутуйрикай хуьнин серенжемар артухарун патал талукь тир органри шартIар арадал гъизва. Сифте нубатда агьалийри чпи чеб ва чпин такьатар хуьдай мумкинвилер тешкилзава. ИкI, тахминан 800 агъзур касди цIийи сим-картаяр регистрация авунал самозапрет эцигнава, 20 миллиондилай гзафбуру лагьайтIа — кредитар къачунал. Мишустинан гафаралди, кIан хьайитIа агьалидивай рекламайрин СМС-рассылкаяр ва зенгер отказ ийиз жеда. Къейд ийин хьи, гзаф дуьшуьшра лутуйри гьа ихьтин къайдайрин куьмекдалди шаклу метягьар ва къуллугъар теклифиз, агьалийривай абурун хсуси делилар къачузва.
М.Мишустина къейдзавайвал, лутуйрикай хуьн патал кьиле тухузвай кIвалах давамарун лап метлеблу кар я. Адан гафаралди, агьалияр хуьнин кар жезмай кьван нетижалуди хьана кIанда. Гьа са вахтунда ахьтин шартIар арадал гъана кIанда хьи, алай аямдин технологияр инсанриз акси яз ваъ, къаршиба — абур хуьдай, хатасузвал таъминардай алатар яз ишлемишдайвал.
Гьазурайди — Муса Агьмедов
