(Эвел — 2024-йисан 34-нумрада, 2025-йисан 36-нумрада)

Аллагьдин Расулдин      уьмуьрдин­ пайгъамбар жедалди виликан йисарикай куьрелди

…Шак авач, Пайгъамбардиз (Аллагьдин патай салават ва салам хьуй вичиз) кхьенвай кьадарди ам хуьзвай, чандин гьевесди адаз дуьньядин са бязи шадвилерихъ эвердайла ва я ам абурун туьгьмет къведай адетриз табий хьуниз майил­ ийиз гьазур тирла, Аллагьдин къайгъударвили ам ахьтин крарикай хуьзвай. Ибн ал-Асира хабар гузвайвал, Аллагьдин Расулди (Аллагьдин патай салават ва салам хьуй вичиз) лагьанай [мана]: «Кьве дуьшуьшдилай гъейри, зун гьич садрани авам вахтара инсанри ийизвай крарикай са карни ийиз чалишмиш хьаначир. Аллагьди зун а кардикай хуьзвай, гуьгъуьн­лай зани а кар авунихъ майил хъийизвачир. Аллагьди зал пайгъамбардин везифа илитIдалди гьа икI давам хьана.

Са сеферда нянихъ за са жегьил гада­дихъ галаз Меккадин вини кьилин къерехра хипер хуьзвайла, за адаз лагьана: «Эгер вун зи хиперизни килигайтIа, за, Меккадиз фена, ана, маса жегьилри хьиз, вахт суьгьбетар ийиз кечирмишда». Ада заз лагьана: «Алад». Зунни фена. Меккадиз гьахьна сад лагьай кIвалив агакьайла, заз манийрин ван атана ва за хабар кьуна: «Ибур вуч сесер я? «Инсанри жаваб гана: «Флан итим флан дишегьлидал эвленмиш жезва». Зун манийриз яб гуз кIанз ацукьна. Амма Аллагьди зун ахвариз ракъурна, зи япар биши авуна. Са вахтундилай ракъинин зегьемди зун ахварикай уяхарна. Ахпа зун зи юлдашдин патав хтана, ада завай хабарар кьуна ва за адаз вири хьайивал ахъайна.

Мад сеферда зун адахъ (яни санал хипер хуьзвай жегьил гададихъ) ахьтин тIалабун аваз элкъвена ва зун мад Меккадиз фена. Амма зи кьилел вилик атай кар мад атана. Гуьгъуьнлай зи кьилиз мад нагьакьан гьич са карни авун къвезмачир1».

Пайгъамбар (Аллагьдин патай салават ва салам хьуй вичиз) вичин тайифадин маса векилрилай хуш къилихдалди ва лайихлу ахлакьдин сифетралди тафаватлу жезвай. Ам виридалай хъсан хесет­рин сагьиб, къени, намуслу, умун, гьахълу­, жумарт, вичин гайи гафунал кIеви инсан, виридалай хъсан къунши тир. Инсанри адаз «ал-Амин» лагьана тIвар ганвай. Ам Гьадиджади, адалай Аллагь рази хьурай, адакай гьикI лагьанайтIа, гьахьтинди тир: «Вуна (зайиф касдин) заланвал жувал къачузва, магьрум касдиз пай гузва, мугьмандиз гьуьрмет ийизва, кьисметдин татугайвилер къатламишиз куьмек гузва».

Пайгъамбар ва Аллагьдин Расул

Гьира магьарада

Пайгъамбардин (Аллагьдин патай са­лават ва салам хьуй вичиз) яхцIур йис тамам хьайила (яргъал йисаралди ада вичин вахт хиялар ва фикирар ийиз тухунин нетижада) адан акьулдинни маса инсанрин акьулдин арада авай ара, тафават генани артух хьана. Ам акI якъин­дал атанвай хьи, адаз хелветвал пара хуш тир. Ам вичихъ галаз савикъ2 ва яд къачуна Гьира дагъда (адаз алай аямда Джабал ан-Нур (нурлу дагъ) тIвар ганва) авай кьветIез рекье гьатдай. И кьветI Меккадин виликан сергьятрилай тахминан 3-4 километрдин яргъа ава, адан яргъивал 4 къулач ва гьяркьуьвални 1,75 къулач я.

______________________

1 И гьадисдин якъинвиликай гьар жуьре фикирар ава.  Ал-Гьакима ва аз-Загьабиди и гьадис якъинди яз гьисабзава, амма Ибн Касира вичин «Ал-бидайа ва-н-нигьайа» ктабда ам зайиф гьадис яз къалурзава.

2 Рганвай мух ва я къуьл, ам адак гъерини яд кутуна незвай.  Арабри савикъ чеб сиягьатра авайла фад гьазурдай тIуьн яз ишлемишдай.

(КьатI ама)

«Мугьаммад Пайгъамбардин уьмуьрдин рехъ»

(«АС-СИРАТУ-АН-НАБАВИЙЙА») ктабдай чIук (70-74-чинар).

Гьазурайди — диндин алим Ямин гьажи Мегьамедов,

таржумачи — Тажидин Къазибегов.

(Макъала куьруь авуна ва са бязи дегишвилер кухтуна гузва)