Къелем – жидадалди

Гъалибвилин – 81 йис

Фашистрин Германиядал гъалибвал къазанмишна, Европада фашизм тергна 81 йис жезва. Амма къе, РагъакIидай патан амадагар себеб яз, Украинада цIийи фашистар майдандиз ахкъатна. Дявейрик экечI хъийидач лагьана, вири дуьньядин вилик кьин кьур нем­серин регьберар къе маса чIа­лал рахазва. Дуьньядин кьвед лагьай дяведа Гитлераз акси акъвазай Англияди, Францияди, Болгарияди­, Польшади Германиядин регьбер Мерцан дявекарвилин гафарал къул чIугваз, Россиядихъ галаз дяве ийиз гьазурвал аквазва. Абурун рикIелай 1941-1945-йисарин дяведин тарсар алатнава жал?

Саки вири Европадин уьл­квейрин девлетар, кьушунар ишлемишна, дуьнья гъилик ийиз кIан хьайи Гитле­ран эхир гьихьтинди хьанатIа, ри­кIе­лай алуднава цIийи дявекар­ри. Инсафсуз душмандал, милли­онрал­ди агьалияр терг авур аз­гъун­дин­ кьушунрал гъалибвал къачуник Советрин Союздин вири халкьари­ гьам фронтда, гьамни далу пата­ еке пай кутуна. 90 агъзурдав агакь­на дагъустанвийри женгера чеб халис кьегьалар, фашистрин хура акъваздай мягькем къелеяр тирди успатна. Абурукаай сад муьгъверганви Гьажимегьамедов Келбиханни тир.

СтIал Сулейманан тIварунихъ галай пединститут куьтягьай, Герейханован тIварунихъ галай сов­хоздин школада аялриз матема­тикадин тарсар гузвай муаллимди­ вичин къелем 1942-йисан 14-январдиз жидадалди дегишарна. Са шумуд вацра Дальний Востокда лишанчийрин 316-полкуна къуллугъ авур, ахпа, танкарин военно-политический училищеда чирви­лер къачур ам Сталинграддин фронтдиз гвардиядин танкарин 4-корпусдиз ракъурна. Адакай сифте танкунин, ахпа танкарин ротадин командир хьана.

ВикIегь командирди Сталинграддин женгера, Яссыдинни Кишиневдин операцияда, Румыния, Болгария, Югославия, Венгрия немсерин чапхунчийрикай азаддай къизгъин ва гзаф телефвилер хьайи ягъунра иштиракна.

1944-йисан 10-декабрдиз Будапешт азад авун патал виликди гьерекатзавай танкарин бригададик квай Гьажимегьамедован танкунихъ тупунин гуьлле галукьна. Танкунин винел чи аскеррихъ галаз  Югославиядин партизанарни алай. Гьелбетда, хейлин аскеррал хирер хьана, гьакI Келбиханални.

Госпиталда сагъар хъувурдалай гуьгъуьниз дирибаш муьгъвер­ганвиди вичин гьужумдин гьунарар давамарна, та – Германиядин чилел акъатдалди, Яру Армия гъалиб жедалди.

Фашистрихъ галаз кьиле фейи женгерин майданра душмандиз къагьриманвилелди ягъунар кьур танкистдин кьегьалвилер Яру Пай­дахдин, Ватандин дяведин сад лагьай дережадин (кьвед) орденар ва медалар гуналди къейдна.

Дяведилай гуьгъуьниз Келбихан муаллимди вичин кеспи давамарна, хуьруьн аялриз математикадай тарсар гана.

Хийир  Эмиров