Игитрин несил

Чи уьлкведин тарихда алатай несилрин игитвилер къейднава. Россия гъалибчийринни игит­рин уьлкве я. Гьар са хизанди игитвилер къалурна. Абурун арада Магьадоврин-Бабаеврин хизанарни ава.

Бабаев Энверпаша Бабае­вич Рутул райондин Агъа КIатI­рухрин хуьре 1914-йисуз дидедиз­ хьана. Коммунистрин партиядин членди Кеферпатан Кавказ, Моздок, Дондал алай Ростов, Таганрог ва Витебск шегьерар азадзавай женгера иштиракна. Адал кьве сеферда хирер хьана. Ам фронтдай хурудал  «Жуьрэтлувиляй», «Германиядал гъалиб хьунай», «Кавказ хуьнай» медалар алаз хтана. Ада 1939-1940-йисара финнрихъ галаз кьиле фейи дяведани иштиракнай. Энверпаша Бабаев 1990-йисуз рагьметдиз фена.

Магьадов Нурипаша Алимегьамедовича 1941-йисан 12-но­­ябрдилай 1943-йисан 1-августдалди Яру Армиядин кьушунра къуллугъна. Лишанчийрин 9 ла­­гьай ротадин аскер, пулеметчик­ яз, ада фашист­рихъ галаз кьиле­ фейи женгера кьегьалвилер къалурна. Моздокдин патав кьиле­ фейи женгера адал залан хер хьа­на. И женгина къалурай дирибашвиляй Магьадоваз «Женгина ла­йихлувилерай» медаль гана. Сагъ­ламвилин гьал  себеб яз, ам хизандин патав рахкурна.

Бабаев Назир Бабаевич  разведкадин ротадин аскер тир. Агъа КIатIрухай фронтдиз фейи ада Яру Пайдах авай механизмламишнавай 47-бригадада къуллугъна. Назир Бабаева Москва, Моздок патал кьиле фейи, гьакIни Курскдин женгера иштиракна. Белоруссия, Латвия, Литва ва Кенигсберг азадна.  ВикIегь аскерди 1946-йисалди армияда къуллугъна. Женгера къалурай кьегьалвилерай Назир Бабаевич пуд Яру Гъед, Ватандин дяведин­ 2-де­режадин ва «Баркаллувилин» 3-дережадин  орденар ва гьакI маса медалар гуниз лайихлу хьана.

Ада иштиракай женгерикай са бязибур рикIел хкун кутугнава. 1945-йисан 21-январдиз Бабаевни квай 23 разведчикди Нойденбург шегьердин мулкар ахтармишзавай. ВикIегь дестеди немсерин 57 аскер есирда кьуна. Бабаева пуд фашист тергна.  Идалди абуру чи частариз шегьердиз гьахьдай мумкинвал гана.

1945-йисан 2-февралдиз 13 разведчикдикай ибарат десте душмандин далу патаз фена. Абуру есир кьун лазим тир. Разведчикри Кадавинцин ва Динтендорф хуьрерин арада чкаяр кьуна. Абуру лейтенант Столурован регьбервилик кваз фургъунда аваз физвай кьуд фашистдал гьужумна, пуд кас кьена, сад есирвиле кьуна.

1945-йисан 24-февралдиз старший лейтенант Фокинан регьбервилик кваз разведчикрин дес­теди фашистрин кьве офицер есир­виле кьуна. Белвярг шегьердин патарив кьиле фейи женгера Бабаевни квай разведчикрин дес­теди 42 аскерни 2 офицер тергна ва 7 аскер есирвиле кьуна.

Игит бубайрин крар, адетар­ къе жегьилри давамарзава. Буба Магьадова Запорожьедин областда ва Донбассда хуьрер цIийи фашистрикай азадзава. Дя­ведин махсус серенжемда къалурзавай кьегьалвилерай Бабаев Маратаз Суворован медаль ганва.

Магьадов Камил Агьме­дия­евича Ватандин итижар патал вичин чан къурбандна. Мегьарамдхуьруьн райондин ЦIийи­хуьре 1972-йисуз дидедиз хьайи Камила Россиядин армиядин танкарин частуна къуллугъна. Ам мо­тострелковый 3-батальондин 8-ротадин лишанчи тир. РФ-дин оборонадин министерстводихъ галаз икьрар кутIунна, СВО-диз фена. Ада Донецкдин Республикадин Горловка, Енакиевка, Дзержинск шегьерар азад авунин женгера иштиракна. Дзержинск азадзавай вахтунда Магьадов авай подразделениди душмандин даяхдин 3 пункт тергна. Гьа и женгина адал залан хер хьана. Телеф хьайидалай къулухъ Магьадов Камилан кьегьалвал «Жуьрэтлувиляй» ордендалди къейдна.

Игит рухайрин тIварар чи рикIера эбеди я.

А. Магьадов, 

ДГУ-дин муаллим ва аспирант