Чи ватанэгьлияр – гьар сана
Ери-бине Вини СтIалрин хуьряй тир, Уралдин экономикадин госуниверситетда кIвалахзавай технический илимрин кандидат, «СССР-дин изобретатель» тIварцIин сагьиб Пирмегьамедов Жамирзе Абдусамедовичакай делилар гваз мукьвара зи патав педагогикадин зегьметдин ветеран, Вини СтIалрин мектебда кардик квай ТОКС-дин (телевизионный отряд краеведов-следопытов) регьбер Агьмед Шихнабиев атана.
– Газетда «Чи ватанэгьлияр — гьар сана» рубрикадик кваз гузвай макъалайрикай чна мектебда тухузвай тарсара, алава мярекатра менфят къачузва, – лагьана А. Шихнабиева. – КIелзавайбуру абуруз ийизвай итижни екеди я. Ватандивай яргъа яшамиш жезвай, кIвалахда, илимда ва маса хилера агалкьунар авай сейли ксар жегьилриз чир хьун лазим я.
Алим Жамирзе Пирмегьамедовакай макъала кхьиз эгечIай макъамда зи рикIел шаир Чепер Касбубадин шиирдин цIарар хтана:
Баркаван чил – Куьре магьал,
Берекатрин кIватI я зурба.
Ви гьар велед я са кьакьан,
Уьзягъ ийир Ватан-буба.
Гьакъикъатдани, Куьре магьалди алемдиз неинки зурба шаирар, гьакI цIудралди жуьреба-жуьре маса пешекарарни гана. Инин баркаван чили ганвай, ватан, район уьзягъ ийизвай кьегьалрикай сад Жамирзе Абдусамедович я. Ам 1944-йисуз Вини СтIалрин хуьре дидедиз хьана. Юкьван мектеб ада 1963-йисуз Курхуьрел акьалтIарна. 1964-1968-йисара Жамирзеди Нижний Тагилдин пединститутдин химиядинни биологиядин факультетда кIелна.
Лап хъсан чирвилер аваз институт акьалтIарай 1968-йисуз Ж. Пирмегьамедова вичин зегьметдин рехъ Свердловскдин областдин Красноуфимскдин райондин Большетурышдин юкьван мектебда химиядин муаллимвиле кIвалахунилай башламишна. И везифаяр ада кьве йисуз кьиле тухвана.
Гьеле студент тир йисарилай адан рикIе илимдин кIвалахдал машгъул хьунин фикир авай. И мураддалди Ж. Пирмегьамедов 1970-йисуз Свердловск шегьердиз фена, ана УНИПРОМЕДЬ-да (Уральский научно-исследовательский и проектный институт медной промышленности) кIвалахал акъвазна. Гидрометаллургия, геотехнология, геоэкология, химиядин ва биологиядин технологияр Жамирзе Абдусамедовича екез итиж ийизвай илимдин хилериз элкъвена. 1966-йисуз чи ватанэгьлиди цин ресурсар ишлемишунин ва хуьнин рекьяй Россиядин илимдинни ахтармишунрин институтдин (НИИ-дин) диссертацийрин советдал технический илимрин кандидатвилин диссертация агалкьунралди хвена.
2005-йисалай инихъ Жамирзе Пирмегьамедова Уралдин экономикадин госуниверситетда пищевой инженериядин кафедрада доцент яз кIвалахзава, карханайриз проектар гьазурунин, химиядин умуми технологийрай, технологийрин процессрин хатасузвиликай лекцияр кIелзава. Жамирзе Абдусамедович датIана илимдин рекьелди ахтармишунин кIвалахдал машгъул я. Ам 50-далай виниз илимдин кIвалахрин, цIийи шейэр акъудунин (изобретения) авторвилин 11 шагьадатнамадин (СССР-дин) ва РФ-дин са патентдин автор я. Ада акъудай цIийи шейэр Къазахстанда Балхашдин горно-металлургический комбинатда кардик кутуна. И алакьунрай алимдиз «Изобретатель СССР» тIвар гана.
Ж. Пирмегьамедова цурун мяденрикай рангунин ва багьа металлар хкудунин рекьерай международный симпозиумра иштиракна, анрал докладар авуна.
КIвалахда ва илимда агалкьунрай Ж. Пирмегьамедоваз СССР-дин рангунин металлургиядин министерстводин ва Свердловскдин областдин гьукуматдин Гьуьрметдин грамотаяр ганва. 2006-йисуз ам МАНЭБ-дин (Международная Академия наук экологии и безопасности жизнедеятельности) гьакъикъи членвиле хкяна. 10 йисуз Ж. Пирмегьамедова УНИПРОМЕДЬ институтдин генеральный директордин заместителвилин везифаярни кьиле тухвана.
ТIвар-ван авай алим хьиз, чи ватанэгьли гьуьрметлу ва чешнелу хизандин кьилни я. Адан уьмуьрдин юлдаш Валентина Васильевнади яргъал йисара Свердловскдин областда налогрин госинспекцияда отделдин начальник яз кIвалахна. 2008-йисуз ам отставкадиз фена.
Жамирзе ва Валентина Пирмегьамедоврихъ пуд руш ава. ЧIехи руш Анжела карчивилел машгъул я, Ксенияди — областдин финансрин министерствода, гъвечIи руш Юлияди шегьердин судьядин куьмекчи яз кIвалахзава. Пуд рушахъни чпин кIвал-югъ, хизанар ава.
Свердловскдин областда лезги халкьдин, хайи ватандин тIвар виниз хкажзавай Жамирзе Абдусамедович Пирмегьамедовахъ чаз кIвалахда ва илимда мадни еке агалкьунар хьана кIанзава.
Хазран Кьасумов,
РФ-дин журналистрин союздин член
