Зул чуьлдин кIвалахрин къизгъин вахт я. Хуьруьн майишатдин карханаяр, лежбервилинни фермервилин майишатар, кьилдин ксарин куьмекчи майишатар алай вахтунда емишар, салан майваяр кIватI хъувунал машгъул я.

ЦипицIчияр патални къизгъин ва жавабдар вахт алукьнава: абурун вилик, йисан кьиляй-кьилиз зегьмет чIугуна, арадал гъанвай бегьер вахтунда ва пучвилер авачиз кIватI хъувунин везифа акъвазнава.

— СтIал Сулейманан райондин агропромышленный хилен кар алайбурукай сад ­уьзуьмчивал я, — лугьузва муниципалитетдин администрациядин хуьруьн майишатдин ва суьрсетдин управленидин кьилин пешекар Гьамидин Абдулкъафарова. — Санлай къачурла, уьзуьмчивилел хуьруьн майишатдин 14 кархана, лежбервилинни фермервилин 15 майишат ва хуьрерин 500 кас агьалияр машгъул жезва.

Малум хьайивал, районда, ципицI­лух­рин майданар хьиз, анрай кIватI хъийизвай ци­пицIрин кьадарни йисалай-суз артух жезва. ИкI, мисал яз, районда 2023-йисуз 17 036 тонн, 2024-йисуз 20 276 тонн ра­къинин кагьрабаяр кIватI хъувуна.

Алай вахтунда райондихъ, санлай къачурла, 2230 гектар уьзуьмлухар ава. Абурун чIехи пай бегьердал атанвайбур я. «Дербент-Агро», «Зардиян», «Гуьлгери-вацI» ООО-рихъ, «Яхияев Н.», «Алахвердиев А.» КФХ-рихъ­ ва арендаторрихъ гьар йисуз хъсан нетижаяр жезва.

ЦIи районда,­ сифте­бурукай яз, ци­­пицIар кIватI хъу­ву­нив КIвар­­чагъ дередин арендаторар эгечI­нава.

Хуьруьн ма­йи­шатдин ва суьрсетдин уп­равленидин­ на­чальник Къазиагь­мед Къа­зиагь­медовахъ­, адан заместитель Къа­зиагьмед Абумисли­мовахъ ва управленидин кьилин пешекар Гьамидин Абдулкъафаровахъ галаз чун КIварчагъ дередиз тежрибалу уьзуьмчи-арендатор Фазилат Садыкьовадин арендадин участокдиз фена.

Чаз акурвал, ципицIлухра хъсан къайда, михьивал ава. Тегьенгрик дигмиш хьанвай ципицIрин кулар акурла, гуьгьуьлар шад жезва.

— Уьзуьмлухра дигмиш хьанвай ци­пицIрин бул бегьер районда чешнелу арендаторрикай сад тир Фазилат вахан гьакъисагъ зегьметдин нетижа я, — ципицIрин бегьердал шадвал ийиз, лугьузва Къазиагьмед Къазиагьмедова. — Ада вичин кIвачихъ галай уьзуьмлухрин гьар са гектардай гьар йисуз 200 центнердилай виниз ципицIар кIватI хъийизва. Им неинки районда, санлай республикада лап хъсан нетижа я.

Уьзуьмлухрин гектардин бегьерлувиликай рахадайла, УСХиП-дин пешекарри ихьтин са гекъигунни авуна: Советрин девирдин йисара гьар са гектардай 70 центнер ципицIар кIватI хъувун еке агалкьун тир. Алай йисуз райондин карханайрин, КФХ-рин ва арендаторрин вилик пландин бинедаллаз гьар са гектардай 111 центнер ципицIар кIватI хъувунин везифа акъваз­нава.

Арендатор Фазилат Садыкьова чазни фадлай хъсандиз таниш я. Ада 2010-йисалай, 6 гектарда уьзуьмлухар кутуна, ­арен­датор яз кIвалахиз башламишна. Кьурай ва герек авачир хилер атIунин, ятар гунин, тегьенгрин пунариз пер ягъунин устад тир Ф. Садыкьовади гуьгъуьнин йисара мад 12 гектарда уьзуьмлухар кутун хъу­вуна.

Фазилат Садыкьовади 18 гектардин уьзуьм­лухра яд стIал-стIал гудай къурулуш кардик кутунва. Адан менфятлувал екеди я. Ида яд кьенят авунизни куьмек ­гузва.

Чун фейи юкъуз Ф. Садыкьовадин ­уьзуьмлухра ципицIар кIватI хъувунал адан къуншияр, мукьва-кьилияр тир 15 кас машгъул тир. АтIай ципицIар Дербентдин чехирар хкуддай заводдиз дашмишзава.

— Шаз за уьзуьмлухрин гьар са гектардай 230 центнер ципицIар кIватI хъувурди я, — лугьузва арендаторди. — ЦIинин йисузни захъ бегьерлувал гьадалай агъуз тийидай къаст ава.

— Пландин бинедаллаз цIи районда 17 000 тонн ракъинин кагьрабаяр кIватI хъувун лазим я, — лугьузва Гьамидин Абдулкъафарова. — Чахъ лагьайтIа, 21000 тонндилай тIимил тушиз ципицIар кIватI хъийидай фикирни ава, мумкинвилерни.

Хазран Кьасумов