Бубадин веси

Алатай асирра са хуьре кесибдиз яшамиш жезвай бубани хва хьана. Абуру чпиз недай суьрсет гьалал зегьметдалди къазанмишзавай. Йикъарикай са юкъуз буба писдаказ начагъ жеда. Гада гьикьван къекъвенатIани, адаз буба сагъар хъийидай дарман жагъанач. Бубади вичин хциз лугьуда:
— Зун къе-пака рекьида. Вуна, валай алакьдай игьсан гана, жуваз вафалу дуст жагъура. Суфрадихъ ацукьна, фу недай чIавуз ни чIехи пай ви гъиле вугайтIа, гьадакай ваз дуст жеда…
Буба рагьметдиз фейидалай кьулухъ хци бубади лагьайвал авуна, ам веси кьилиз акъудун патал рекье гьатна. Гьикьван къекъвенатIани, адал фан чIехи пай вичиз гудай кас дуьшуьш хьанач. Эхирни элкъвена хкведайла, хуьруьв агакьиз тIимил рехъ амайла, ам ял ягъун ва капI авун патал тамук квай къайи булахдин къерехдал ацукьна. Гъилер чуьхвена, капI авурдалай кьулухъ гададиз балкIандаллай са кас вич алай чкадал къвезвайди акуна. Гада, салам къачуна, хуьруьз хъфин патал кIвачел къарагъна. Атайда кефер-гьалар хабар кьурдалай кьулухъ, лугьуда: — Вун акъваз, зани, гъилер чуьхвена, капI ийин. Чаз аквазвай хуьре са касдик зи бурж кума, ам вахчуна хтайла, за вун, балкIандал акьадарна, ви хуьруьз хутахда. Абур фу нез ацукьайла, гададиз аквада хьи, атайда фан чIехи пай вичин гъиле вугузва. И кIвалах акурла, гадади бубадин весидикай ихтилатна:
— Бубадин веси кьилиз акъудун патал зун гзаф чкайра къекъвена, амма фан чIехи пай заз гайиди са вун хьана. Гила зунни вун дустар хьана кIанда. И гафар ван хьайила, балкIандаллаз атайда лугьуда:
— Вун са тIимил вахтунда инал акъваз, за хуьревай касдивай бурж вахчуна хтайла чи икьрар кьилиз акъудда. Амма са шартI: зун хуьруьз гьахьайла, вун инал за тазвай пурарикай куьрснавай сафунай килигмир.
Гада рази жеда. Рекьин мугьман хуьруьн къенез гьахьна тIимил вахт алатайла, инай шелрин-хвалрин ванер къведа.
— Ида заз сафунай килигмир вучиз лагьайди тир? Им гьич зи фикирдани авай кар тушир…
Гада сафунай килигайла, адаз аквада хьи, атайда жегьил итим, хеб хьиз, алажзава…
Бурж вахчуна, булахдал хтайдалай кьулухъ итимди вичи лагьай гаф гадади кьилиз акъуд тавурди къалурна: — Вуна заз зунни вун дустар жен лагьанай. Закай ваз дуст жедач, вучиз лагьайтIа, дустар хьайила, чун сад-садан кIвализ мугьманвиле фена кIанда. Вавай зи кIвализ къвез жедайди туш. Зунни ви кIвализ уьмуьрда тек садра къведайди я.
Гадади вичивай бубадин веси кIвачерик вегьез тежедайди малумарна.
— АкI ятIа жеда чун дустар. Ваз чир хьана кIанда: зун Азраил малаик я. За инсанрин чан къачузвайди я. ГьакI хьайила, зун ви кIвализни тек садра я къведайди. Гила вуна заз лагь, вак вучтин сеняткарвал кватIа.
— За, халкьдиз гьар жуьре кIвалахар ийиз, кьил хуьзва.
— Гила, дуст, вакай духтур, яни лукьман жеда.
— Я дуст, закай гьихьтин лукьман жеда кьван, са тIалдин дарманни чин тийидай?
— Вуна и тама авай кьван пешер, цуьквер кIватIна, кьурура. Начагъди авай кIвализ фейила, зун ваз гьана аквада. Эгер зун начагъ касдин кьилихъ галаз акуртIа, “за исятда тIалдин дарман хкида” лагьана, жув кIвализ ахлад. Вун хкведалди за адан чан къачуда. Зун кIвачерихъ галаз акуртIа, кьурурнавай пешерикай, цуькверикай адаз це, ам сагъ хъжеда.
Куь хуьре девлетлудан руш пис начагъ я, адаз садавайни дарман жезвач. Духтурвал кIелна хтанвайди я лагьана, алад гьадан патав.
Гадади Азраилди лагьайвал авуна: хуьруьз хтайла, девлетлудан кIвализ фида. Руш сагъар хъувурдалай кьулухъ адан тIвар виринриз чкIида. Зурба духтур гададихъ, эвленмиш хьана кIвалер, аялар, девлетар жеда…
Лап кьуьзуь хьайила садра, рак ахъайна, адан кIвализ дуст къведа. Адаз чай хъухъ, фу неъ лагьайла, дустуни вич куьн патахъай атанавайди ятIа рикIел хкида. Духтурдиз, гьелбетда, гьеле рекьиз кIанзавачир.
— Мад вучда кьван, дуст, вахт хьанва жеди. Вуна заз са пуд кьил капI хъийидай ихтияр це.
Азраила, дустар хьуниз килигна, ихтияр гана. Духтурди, кьибледихъ элкъвена, кьве кьил капI авуна, ахпа ам къарагъна, вичин чкадал ахцукьна.
— Я дуст, вуна са кьил капI вучиз хъувунач?
— Вуна пуд кьил ийидай ихтияр ганайни? Са капI за заз кIан хьайила хъийида.
Азраилдивай икьрар чIуриз хьанач, цаварал хъфена. Лап атана вичивай юхзаз хъжен тийидайла, духтурди, кьибледихъ элкъвена, са капI хъувурла, Азраилди, атана, адан чан вахчуна.

Загьир Гьамидов