Дербент шегьердин мектебда кIелзавай Амина Абдусаламова «Чирвилерин ледокол – 2026» проектдин финалдиз акъатнава ва адаз атомдин «Гъалибвилин 50 йис» ледоколда аваз Кеферпатан полюсдал фидай мумкинвал ачух хьанва, хабар гузва Илимдин ва технологийрин цIуд йисан библиотекадин пресс-къуллугъди.
Илимдинни чирвилерин проект «Росатом» госкорпорациядин куьмекдалди кьилиз акъудзава. Адан гъалибчийриз Арктикадиз экспедициядиз фидай мумкинвал гузва. Алатнавай ругуд сезондин вахтунда и мумкинвиликай уьлкведин жуьреба-жуьре регионрай тир 400-далай гзаф аялри менфят къачунва. Проектдин иштиракчийриз атомдин ледокол кIвалахда акуна, абур Россиядин атомдин къурулушдин технологийрихъ галаз таниш хьана. Атомдин ледоколрин флот Россиядихъ авай асул артуханвилерикай сад я: ихьтин гимияр анжах чи уьлкведихъ ава.
Хабар гузвайвал, 2026-йисуз конкурсдин онлайн-паяра Россиядин 89 региондин мектебрай ва колледжрай тир 73 агъзур аялди ва студентди иштиракна: са чкадал 3 045 кас гьалтзавай.
«Росатомдин» Арктикадин «Чирвилерин ледокол – 2026» экспедициядиз фидайбур хкядай серенжемдин полуфиналда (ам Ставрополда кьиле фена) 12 касди иштиракна: ирид лагьай сезондин гьар са паюнай 4 кас («Жагъурдайбур» – гележегдин алимар ва журналистар патал; «Арадал гъидайбур» – гележегдин инженерар патал; «Устад» – гележегдин рабочий пешейрин векилар патал).
Иштиракчийри жюридин вилик чпиз теклифнавай месэлайрай садай суьгьбетар авуна, ахпа чирвилер ахтармишдай турнирдай экъечIна. Суьгьбет авун лазим тир месэлаяр атомдин технологийрин хиле Россиядихъ авай илимдин ва технологийрин агалкьунриз талукьарнавай. Пешекаррин жюри атомдин хилен, региондин гьукумдин органрин, образованидин ва жегьилрин крарай тешкилатрин векилрикай ибарат тир.
Конкурсдин имтигьанрин нетижайралди, Дагъустандай тир Амина Абдусаламова «Арадал гъидайди» рекьяй финалдиз акъатна. Адахъ галаз сад хьиз СКФО-дин патай финалдиз мад вад кас акъатна: Софья Верещак (Ставрополь), Дарья Гордусенко (Владикавказ), Анна Азарова (Невинномысск), Богдан Башта (Ставрополь) ва Евгения Страхова (Минеральные Воды).
«Росатом Арадал хкиз жедай энергия» компаниядин оперативный ва технологиядин рекьяй идара авунин ва ВЭС ишлемишунин Центрадин технический директор Игорь Скириченкоди къейд авурвал, «Чирвилерин ледокол» проект – им неинки Кеферпатан полюс аквадай мумкинвал, гьакIни виниз тир технологиядин рекьерай гележегдин пешекарар гьазурунин кардик пай кутун я.
«Проектди уьлкведин жуьреба-жуьре регионрай тир бажарагълу аялриз чпин алакьунар къалурдай ва вичиз тешпигь авачир тежриба къачудай мумкинвал гузва. Инанмиш я, «Чирвилерин ледоколда» иштиракуни жегьилриз чпин къуватар ачухдай ва эрзиман мурад тир пешедихъ рекье сад лагьай кам къачуз куьмек гуда», – лагьана ада.
Конкурсдин виридалайни хъсан 48 иштиракчи 16 дестедиз (гьарда пуд кас аваз) пай жеда. Июндин эхирра абур Москвада рахунар авуналди, фикирар лугьуналди кьиле фидай финалда гуьруьшмиш жеда. Гъалибчияр августдин вацра атомдин «Гъалибвилин 50 йис» ледоколда аваз Кеферпатан полюсдал фида. Россиядин халкьарин садвилин йисан гьуьрметдай экспедицияда, сифте сеферда яз, уьлкведин федеральный вири муьжуьд округдин векилри иштиракда.
Амина Муслимова
