Бегьерлу уьмуьр

Къе чи ихтилат 56 йисуз Ме­гьа­рамдхуьруьн райондин Хъар­тас-Къазмайрин юкьван мек­теб­да­ бар­каллувилелди зегьмет чIу­гур­­, 26 йисуз мектебдин завуч­вилин къуллугъни тамамарай Мегьамедханов Эседуллагь­ Жамал­­д­иновичакай фида. Алай йисуз адан 90 йис тамам жезва. Эседуллагь муаллимдин ери-бине Мегьарамдхуьруьн райондин ЦIе­­­ле­гуьнрин хуьряй я. Адан буба фермадал серкер тир. Эсе­дуллагь 1936-йисуз Умужат диде­диз эхиримжи аял яз хьанай. Заз авур ихтилатрай, адан  аял вахтар пара пелешдиз фена. Буба 1937-йисуз, тапан тахсирар кутуна, кьуна­, адаз 10 йис дустагъ атIана. Бе­ло­мор-Балтийский къа­налдал­ кIва­лахзавай ам 1938-йисуз стIал­жем­дик гьана кечмиш хьана.

Ватан душмандикай хуьз гуьгьуьллувилелди дяведиз фейи адан чIехи стха Муьнуллагьа залан хирер хьуникди Украинада гос­питалда чан гана. Ирид кьил хизан текдиз са вичин хиве гьатнавай Умужат дидеди ажузвал къалурнач. Юкьва кашудин еб ку­тIунна, ада колхоздин вичел ихтибар авур вири залан кIвалахар намуслувилелди кьилиз акъуднай.

Эседуллагь  муаллимди, вилериз нагъв хъиткьинна, ухьт аладарна, яваш ванцелди давамарна:

– Чаз виридаз рагьметлуда кIелдай береда куьмекар гудай. Женнет кьисмет хьурай вичиз! Зи диде капI-тIеат ийидай, мусурман адетар хуьдай дишегьли тир.

Тагьирхуьруьн-Къазмайрин юкьван школа куьтягьна, жегьил­ Дербентдин педучилищедик  экечI­­­­на. Советрин Армияда къуллугъна хтайла, училище куьтягь­на­. Гуь­гъуьнлай Липецк шегьерда­ пед­институтда филология­дин факультетда кIел хъувуна­. 1967-йисуз вуз акьалтIарна, Хъар­тас-Къаз­­­­­май­рин­ юкьван шко­лада кIва­­лахиз баш­­ламишна. Акьалтзавай несилдин къайгъуда хьайи Эседуллагь муаллимдин зегьмет­ кьетIенди я. Белки, и касдин кIва­лахдин ери­диз аялвилинни жегьилвилин дар ва залан девирри таъ­сирнатIа? Чаз анжах ашкара я: кIвалахдив эгечIай сифте йикъа­лай Эседуллагь муаллимдал зегьметдал рикI алай, гьар са кардив мукьуфдивди эгечIдай пешекар муаллимар гьалтна. Эседуллагь Жамалдинович а ксарилай пара рази я.

Муаллимдин везифа анжах аялриз са чирвилер гун туш, абурукай  ватандиз хийир авай ксар тербияламишунни гзаф важиб­лу я. Гьа и рекьяйни Эседуллагь муаллимдин терефдал алайбур ­хизандани, коллективдани тIимил хьанач. И карди адак еке гьевес кутуна. Ихтилатдай аквазвайвал, вичин уьмуьрдал Эседуллагь Жамалдинович рази я.  Гьар са кас вичелай чешне къачуз жедайди, дуьз меслят ­къалурдайди хьана кIанда. Ма­сакIа коллективдин кIвалах виликди фидач. Эседуллагь муаллимни гьахьтин­бурукай сад, жемятдин арада кIвен­кIвечи тешкилатчи я.

– За гьеле 6-классда кIел­замаз, – суьгьбет давамарзава ада, – чуьнгуьр, ахпа сазни ягъиз­ чирнай. Гуьгъуьнлай, Дербентдин педучилищеда кIелзавай макъамда­ зун еке устадрин арада хьана. Хъартас-Къазмайрин мектебда кIва­­лахиз башламишай­ вахтара за гьевесдалди художест­венный самодеятельностдин кружок тешкилна. Къе и кардихъ чIа­лахъни хьун са тIимил четин я: 9-10-классра кIелзавай аялрин кон­цертдин программаяр гваз чун Дербентдин, СтIал Сулейманан, Кьурагьрин ва чи райондин хейлин хуьрериз мугьман хьайиди я. Гьар са чкада чун хушвилелди къаршиламишдай, чаз, кIвачел къарагъна, гурлу капар ядай.

Эседуллагь Жамалдиновича зегьмет чIугур девирдин сад-кьве делилдал акъвазин. Ам руково­дитель тир классда кIелай 24 аялдини «4» ва «5» къиметралди, Мурадов Альбертани Шихагьмедов Сергея къизилдин медалралди школа куьтягьнай. КIвалахдин дережаяр акурла, Эседуллагь муаллим директордин заместителдин къуллугъдални тайинарнай. Вези­фаяр гьакъисагъви­лелди кьилиз акъудиз, жегьил муаллимриз куьмек гунин мураддалди ада методкабинет тешкилнай ва методи­ка­дин лазим литературадалдини алат­ралди таъминарнай. Районда ам чешнелу методкабинет­рикай сад хьанай. 2005-йисуз районда кьиле фейи «Виридалай­ни хъсан кабинет» конкурсда ада 2-чка, 2011-2012-кIелунин йи­суз­ райондин олимпиадайра ишти­ракай­ 34 мектебдин арада 2-чка къазанмишнай. Гьам муаллим, гьамни директордин замес­титель яз, хейлин йисара Эседул­лагь Жамалдиновичан шикил Гьуьр­метдин доскада хьанай. Адан альбом райондин администрация­дин ва школадин патай гайи гьуьр­метдин чарарайни грамотайрай ацIанва.

Махачкъалада, Каспийскда, Ба­­куда, Кьиблепатан Дагъустандин вири районра Эседуллагь му­аллим чидайбур гзаф ава. Ам столдихъ, кимел, межлисда гьамиша хкя тавур тамада я. Ачух чин, сабурлувал, тади квачиз рахун, къешенг чIал, ара-бир маса миллетрин чIаларикайни менфят къачун – ибур адаз хас къилихар я. Эседуллагь муаллим вичин веледрилай, кIвалахай коллективдилай, гьакимрилай лап рази я. Адан зегьметдиз дуьзгуьн къиметни ганва. Ам РФ-дин просвещенидин гьуьрметлу работник, РД-дин лайихлу муаллим я. Адахъ хейлин гьуьрметдин грамотаяр ава. Эседуллагь муаллим «Лезги газетдин» амадагни я. Гьа икI сагърай вун, камаллу кас!

Алаудин  Саидов,

Дагъустандин лайихлу муаллим,

Мегьарамдхуьр