ЦIийи кьилелай кихлигда
Россиядин Яшайишдин фонд хизанда авай гьар са касдал ацалтзавай къазанжи яшамиш хьун патал чарасуз герек такьатрин агъа кIанин кьадардилай 10 процентдилай артух тушир, гзаф аялар авай хизанриз сад тир пособияр гунин гьакъиндай отказ авур дуьшуьшриз 22-майдилай арза галачир (проактивный) гьалда цIийи кьилелай килиг хъийиз гатIунда. Идакай, РФ-дин зегьметдин ва яшайишдин рекьяй хуьдай министр Антон Котякован гафарал асаслу яз, «Интерфакс» изданиди хабар гузва.
И серенжем себеб яз, хизандихъ сад тир пособие регионда малумарнавай ПМ-дин (прожиточный минимум) са паюнин кьадарда аваз 12 вацра хуьдай мумкинвал жеда. Къейдзавайвал, 2026-йисан 1-январдилай чпин къазанжияр гзаф тирвиляй пособие гун отказ авур хизанриз, 22-майдилай гатIунна, фондуни арза галачир режимда ам цIийи кьилелай гьисаб (перерасчет) авунин кIвалах кьиле тухуда.
Антон Котякова раижзавайвал, цIийи кьилелай гьахъ-гьисаб хъувур пулдин такьатар абур талукь тир хизанрив агакьарунин серенжемни 22-майдилай гатIунда.
Дегишвал хьанва
Экономикадин рекьяй вилик финин министерстводи РФ-да 2026-йисуз инфляциядин жигьетдай прогноз сентябрдин 4 процентдилай 5,2 процентдал кьван хкажнава. Идакай журналистриз и ведомстводин векилди хабар гана, кхьизва «Интерфакс» изданиди.
Къейдзавайвал, 2027-2029-йисарин инфляциядиз талукь прогнозар макьсаддин рекъем тир (таргет) 4 процентдиз барабар жеда.
Министерстводин векилдин гафарин гъавурда акьазвайвал, абуру йисан эхирдай декабрдилай декабрдалди тир инфляциядин кьадар 5,2 процент хьун вилив хуьзва. Яни ам (йисан инфляциядин алай 5,6 процентдин дережайрилай – ИФ) къвез-къвез аватун давам жедайдал вил ала. И сергьятра гьакIни пландик кутунвай ЖКХ-дин тарифрин октябрдиз кьиле фидай дегишвилерни эцигнава.
Виликдай хабар гайивал, Росстатдин делилралди, РФ-да йисан сифте кьилелай инихъ 4-майдалди инфляциядин кьадар 3,19 процентдикай ибарат хьана. Йисан инфляция лагьайтIа, 4-майдин делилралди, тахминан 5,6 процент хьана.
Арадал хкана
Россиядин здравоохраненидин федеральный центрадин пешекарри, агъур хер хьана, 40 йис алатайдалай кьулухъ агьалидин вилиз экв акун арадал хкана. Идакай РФ-дин здравоохраненидин министерстводин телеграм-каналди хабар гузва.
С.Н. Фёдорован тIварунихъ галай НМИЦ МНТК «Микрохирургия глаза» идарадин Волгограддин филиалдин 50 йисан яшда авай пациентдин вилел аял вахтунда залан хер хьанай. А чIавуз хирургрилай адан вил хуьз алакьнай. Амма, хер себеб яз, бедендин чIунар сад-садак ккIанваз, (грубая спайка), вилин нини, чкадилай юзана, масанал фена, эрчIи вилиз саки ахкун хъувунач.
Яш жердавай вилин гьал пис хьана: хирекди хьайи катаракта ва маса начагъвал себеб яз арадал атанвай глаукома (вторичная глаукома) уьзуьрар артмиш хьана.
Россиядин здравоохраненидин федеральный центрадин пешекарри ахтармишун кьиле тухвана ва са шумуд дережадикай ибарат тир сагъар хъувунин къарар кьабулна.
Духтурри сифте хер хьайидалай кьулухъ арадал атанвай катаракта алудна, тIебии тушир хрусталик эцигна, ахпа вилин нини туькIуьрна. Операция авурдалай кьулухъ, вилиз экв акунин хцивал ахтармишайла, пациентдилай таблицадин кьуд цIар кIелиз алакьна.
Игьтиятрикай лагьана
«Интерфакс» изданиди РФ-дин здравоохраненидин министрдин заместитель Сергей Глаголеван гафарал асаслу яз раижзавай къейдерай малум жезвайвал, Россияда ЖНВЛП-дин (жизненно необходимые и важнейшие лекарственные препараты) дарманрин игьтиятрин кьадар тахминан муьжуьд вацра бес жедай кьван ава.
Адан гафаралди, и дарманрин къиметар хкаж хьун инфляциядилай агъада амукьзава. А дарманрин сиягь лагьайтIа, 2025-йисан нетижайралди, 820-далай 841 МНН-дал (международные непатентованные названия) кьван гегьенш хьанва.
Уьмуьр патал игьтияж авай дарманрин кура-кура маса гудай къиметрин дережа 2025-йисуз 4,7 процентдин гзаф хьана, и рекъем алатай йисан инфляциядин (5,6 процент) дережадилай артухди туш.
Гьазурайди – Муса Агьмедов
