Ватандин ЧIехи дяве Советрин Союз гъалиб хьуналди, рейхстагдал чи Яру Пайдахди лепе гуналди акьалтIна 81 йис алатнава. Гьамиша агъаяр чеб я лугьузвайбурук ингье мад хъул – квал акатнава. Тахминан гьар виш йисалай абуру чи баркаллу армия чпикай  квал хкудуниз мажбурзава — мад чпин яракьрай цIелхемар акъудиз, абуруз — къилав, чаз ачухдаказ къурхуяр гуз, са къатда амп язава. Тарих – чIехи муаллим, камаллу тербиячи,­ илим я. Амни, ватан хьиз, яракьдалди хвена кIан жеда, лугьузва чи халкьдин акьуллу мисалра. Амма реванш вахчунин чIулав мурадар авай РагъакIидай патан уьлквейрин кьиле авай бязи башибузукьри тарихдикай, адан зурба вакъиайрикай, гьакъикъи делилрикай тарс хкудзавач.

Гьалариз вил вегьин хьайитIа, гзаф муракаб, къизгъин, секинсуз, адалатсуз­, хаталу дуьньяда, девирда яшамиш жезва чун. Гьукум гъиле гьатнавай элитади, чеб президентар, гьакимар я лугьузвай бязи деятелри эхиримжи цIуд йисара авур, ийизвай кьван тахсиркарви­лер, жадувилин тапарар, къалма­къал­рик, ивияр экъичай дявейрик цIай кутун акурла, ибур икьван пехъи, ягьсуз вучиз ятIа яраб лугьуз, тажуб хьана­ амукьзава. Международный вири къа­нунриз векъидаказ кIур гузва. Совет­рин­­ Союз чукIурайдалай кьулухъ дуьнья гьакъикъатда цIийи кьилелай пайи-паяр хъувун башламиш хьанва­. Гила­ вичел амал хъийин тийизвай марк­сизм­ди-ленинизмди чирзава хьи, дяве­ классовый обществодиз гьамиша­ хас я, ам адан вири тарихдай тIуз фенва­. Ада халкьаринни государствойрин сиясатдин, яшайишдинни экономикадин­ вири­ уьмуьрдиз таъсирзава, вири бар­батI­зава.

Алай девирда къуват ава, акьул-ка­мал герек туш лугьузвай бязи государст­войрин деятелри «демократия» лугьудай­ цIалцIам гаф маса уьлквейрин къенепатан крарик векъидаказ къаришмиш хьун, абурун кьиле авай, чпиз хуш тушир ксариз басрух, кичIерар гун, абур чпин гъилибанриз элкъуьрун патал ишлемишзава. Чпин чIуру сиясат гьахълу­ди яз къалурун патал гагь сакIа, гагь ма­сакIа рахазва, бине авачир, ягьсуз ихтилатар ийиз, аслу туширвилин рехъ хкянавай регьберар, уьлквеяр, са бинени авачиз, тахсирлу ийиз, кьасух­дай къал твазва. Гьукуматдин кьилиз­ атун патал ахьтин ксари­ сечкийрилай­ виликан девирда вири дуьньядикай, сечкичийрикай тапарариз­, абур алдат­мишиз, чеб ислягьвилин те­реф­­да­рар хьиз къалурзава. Гзафбурукай­ рахун тавуртIани, В. Зеленский, Д. Трамп гьа ихьтин лепе­даллаз хьанвачни кьван президентар!­ США-ни Израиль аслу­ ту­ширвилин сиясат тухузвай Ирандал,­ йикь-йикь лугьуз, гьавалат хьанва. Мад гуя ада атомдин яракь гьазурзава лугьудай буьр­кьуь делил худда тунва. Опе­раций­рин тIварар аку сад­ра: «Эпичес­кая ярость», «Рёв льва»! 28-февралдилай Иран, адан гзаф шегьерар, объектар яна, и уьлкведин регьбер Али Хаменеи, гзаф кьадар аялар, ислягь инсанар телефна. Са дяведикни кьил кутунач лугьуз, вичин тарифар ийиз хьайи Трамп США-дин эхиримжи президентрин арада маса уьлквейрал вегьинин жигьетдай рекордсмен хьанва: са куьруь вахтунда ада ирид уьлкведал гьужумарна (абурун арада Нигерия, Венесуэла ва Иран ава).

Америкадин кьилиз атай кьвед лагьай йисуз Трампа чапхунчивилин планрикай малумарна: Гренландия США-дик кухтада, Канада 49-штатдиз элкъуьрда­. Венесуэладиз, Кубадиз, Ирандиз сас регъвез эгечIна. «Вуч мексикаяр, кубаяр, панамаяр… авайди я? В. Маяковскийди кхьейвал, «ибур географиядин вучтин цIийивилер я?» («Что еще за географические новости?»). «АватIа ава са зун. Вири хьухь къерех. Майданда твада за еке къармах — хци хех!».

Вагьшивилелди вегьена Каракасдал, са тахсирни квачир президент Николас Мадурони адан уьмуьрдин юлдаш, гьаясузвилелди, эдебсузвилелди кьуна, къазаматдиз вегьенва. КутIурда гьамни, Слободан Милошевич хьиз. Са ван-сесни амач, вучиз ятIани, вири киснава, ам аххъай хъувун истемишзавач. Тахсир вуч я адан? Вирида сивер агалнава. Кисна виже къведач – ксай вечрен кIаник таза какаяр жеч эхир!

Кьилиз сионист премьер атай гьар сеферда, США-дихъ далу акална, Израиль Мукьвал тир РагъэкъечIдай пата арабрин уьлквейрик пехъи  жанавур хиперин суьруьйрик хьиз какахьзава. Абурун чилера вил аваз, язух Палестинадиз, Ливандиз са къатда ягъунар кьазва. Нетаньяху, Трамп, Зеленский, Евросоюздин кьилевайбур хьтин ягьсузриз акьул гудай ка­мал­эгьлияр, дилмажар, хъсан меслятчияр авач. ЧIехи Низамиди кхьенай:

Ни, пис хьана, квадардатIа инсанвилин мас,

Са пис юкъуз пис ажалди гваз фида а кас.

Худади ваз гайи эмир фикирдиз хкваш:

Ягьсузвилиз лянет ая, элекьра саваш.

Дяве гьам вири инсаният, гьам тIе­биат патал еке мусибат, муртадвал я. Халкьариз дявеяр, бедбахтвилер, араяр пис хьун кIанзавайди туш. Гьина гьукум залум ксари кьунватIа, гьанра абур кIудай,  тахтунай вегьей югъ ислягьвилинди я.

США-динни Израилдин вагьшивилер акурла,  зи мецелни ихьтин цIарар къвезва:

Какахьнава дуьньядик вагьши, пехъи бацI (жанавур),

КIас ягъай чкада амукьиз ивидин кьацI.

Са чIавуз, белки, квяйни акъудин  ацIранцI —

Лагь, ихьтинбур бес эхиз жедай крар  яни?!

Бязи уьлквейрин кьиле авай ксарин­ ивидихъ къанихвал, чапхунчивилин гье­рекатар акурла, яраб абур вучиз икь­ван­ вагьши ятIа лугьудай суал арадал къвезва. Жаваб заз 11-каналда переда­чаяр тухузвай Игорь Прокопенко лугьудай журналистдивай жагъана. Ада къейдна хьи, чпин банкарихъ, яхтайрихъ ва маса девлетрихъ галаз айрутмиш жез такIан олигархриз, дуьньядин агъайриз гьамиша яшамиш жедай, чпин гьалдай физвай кьуьзуь беденар жегьилар хъийидай ниятар ава. ИкI, махсус институтар (институты бессмертия) арадал гъан­ва,­ олигархрин мейитар, са девирда чан хкидайди я лугьуз, муркIада твазва­. Жегьил органар  эхцигзава чпел. Инсан­дин органар маса гун бизнесдиз элкъуьрун дуьшуьшдин кар туш. Гьина дяве физватIа, еке девлетлуйрин гъилибанар­ гьанра, кицIер, чакъалар хьиз, нида гьатна, инсанрин запчастар жагъуриз ава. Украинвийрин органар вири дуьньяда маса гузвайди садазни сир яз амач.

Чеб «къизилдин миллиарддикай» яз гьисабзавайбуру дуьньяда 7-8-9 мил­лиард кьван инсанар гзаф я, абурун кьадар 1 миллиарддал хкана кIанда лугьуз, дявейрик цIай кутазва. Гьавиляй абуруз инсан кьиникь, телеф авун гьич цегв, тIветI эзмишайдайни туш!..

Дуьньяда ислягь инсанрин, уьл­квей­рин кьадар гзаф я. ЧIулав планар, ниятар авай пехъибурун вилик сагълам къуватар сад хьана кIанда. Маса рехъ авач.

Ш.  Шихмурадов