Къайгъуяр артух хьанва

Вахт санал акъвазнавач, ада датIа­на виликди еримишзава. Ингье гатфарни яваш-яваш тамамвилелди вичин ихтиярда гьатзава.

– Бубайрин мисалда лугьузвайвал, гатфарин са йикъа хъуьтIуьн са варз тухарда, – лагьана чаз СтIал Сулейманан райондин хуьруьн майишатдин ва суьрсетдин управленидин кьилин пешекар Гьамидин Абдулкъафарова. – Гатфарин и йикъара районда кардик квай хуьруьн майишатдин 24 карханадин, лежбервилинни фермервилин 40 майишатдин­, гьакIни арендаторрин ва кьилдин ксарин куьмекчи майишатрин къайгъуяр­ артух хьанва. Абуру уьзуьмлухрани багълара, саларани никIера агротехникадин алай вахтунин серенжемар кьиле тухузва.

Чна тежрибалу агроном Гь. Аб­дул­­къа­фаровахъ галаз гатфарин кIвалах­рикай, тумар цуникайни суьгьбет авуна­. Санлай къачурла, районда 1200 гектарда гатфарин тумар цун планламишнава. Бес кьадар чил гьазурнава ва цадай тумар чкадал ала. Идакай “АлиЯк” ООО-ди 100 гектарда векьин тумар цада. Агрохолдингда малдарвилин хел йигин еришралди виликди физва. Ина гьар йисуз векьни кIватIзава.

Районда майвачивилел асул гьисабдай кьилдин ксар машгъул жезва. Абуру алай йисуз саки 600 гектарда помидорар, афнияр, чичIекар, истивутар, халияр, серкер, келемар, буранар цада. Картуфар цана саки акьалтIарнава. Дуьзенда авай хуьрера гзафбуру чпин салара, арендадин участокра маса няметрин тумарни цанва, и кар давамарни ийизва.

Майвачивиликай лугьуз кIанзава хьи, районда теплицайрин 6 майишатни кардик ква, санлай абуру 7 гектардин майдан кьунва. Теплицайра помидорар, афнияр ва маса майваяр гьасилзава. Апрелдин эхирра ва майдин сифте кьилера агьалийри чпин салара ва арендадин участокра помидорар цаз эгечIда. И рекьяй Чуьхверхуьруьн, ДаркIуш-Къазмайрин, ЦIийи Макьарин, Эминхуьруьн агьалийрихъ гзаф йисарин хъсан тежриба ава.

Алай йисан бегьер патал шазан зулухъай “АлиЯк” агрохолдингда 400 гектарда, “Новый путь” СПК-да 65 гектарда мух цанва.

– И йикъара чна зулун магьсулар цанвай никIерин гьал ахтармишна. Санлай къачурла, къацар хъсан гьалда ава, – давамарзава ихтилат Гьамидин Абдулкъафарова. – «АлиЯк» ООО-ди никIериз миянардай шейэрни вегьенва.

Гатфар багъманчияр ва уьзуьмчияр патални кIвалахрин лап къизгъин вахт я. Санлай къачурла, райондин кар­ханайрихъ, майишатрихъ, аренда­торрихъ­ 4300 гектардилай виниз багълар ва 1700 гектардилай гзаф уьзуьмлухар ава.

Бегьер гузвай уьзуьмлухрин вири майданра тегьенгрин кьурай ва герек авачир хилер атIана, столбаярни симер ремонт авуна, тегьенгрин хилер симерал кутIунна акьалтIарнава.

Мукьвал йикъара багълариз ва уьзуьм­лухриз гатфарин ятар гунив ва ан­риз азарринни зиянкар гьашаратрин аксина дарманар ягъунив эгечIда.

Районда 5500 гектардин майданра гзаф йисарин багълара, уьзуьмлухра яд стIал-стIал гудай къурулушни кардик кутунва. Ида дигидай яд менфятлудаказ ва кьенятдивди ишлемишдай мумкинвал гузва. Ихьтин майданрин бегьерлувални виниз я.

Районда 350 гектарда цIийи багъ­лар­ (идакай 80 гектар ичин ва пIинидин интенсивный багълар я) ва 10 гектарда уьзуьм­лухарни кутунва. Анрихъни зегьметчийри чешнелу гелкъуьн тешкил­нава.

Хазран  Кьасумов