Сечкияр – 2026

Чна виликамаз хабар гайивал, майдин 25-31-йикъара уьлкведа «Сад тир Россия» партиядин сечкийрилай ви­ликан сесер гудай  мярекат кьиле фида. Мукьвара Москвада партиядин Генеральный советдин заседание кьиле фена. Ана Дагъустан Республикадин Кьил Сергей Меликовани иштиракна.

Партиядин Генсоветдин секретарь Владимир Якушева малумарайвал, сечкияр кьиле тухун патал вири гьазурнава. Сечкийрилай виликан сесер гудай вири дережадин сечкийра иштиракун патал къенин йикъалди 1709 кандидат, гьа гьисабдай яз 506 – Государстводин Думадиз регистрация авунва. Сечкийра иштиракун патал арзаяр ганвайбурукай 81 кас дяведин махсус серенжемдин иштиракчияр я. СВО-дин ветеранрив герек куьмекни агакьда.

В. Якушева лагьайвал, эхиримжи вад йисуз «Сад тир Россия» партиядин членрин кьадар 300 агъзур касдин артух хьанва. Санлай къачурла, исятда партияда 2,653 миллион кас ава. Партиядин «Халкьдин программадик» кутун патал агьалийрилай 16 агъзур теклиф атанва. Яшайишдин месэлаяр мадни хъсанарун патал абурукай партияди менфятни къачуда.

Госдумада партиядин фракциядин регьбер Владимир Васильева къейдна хьи, «чи кьилин везифа государстводин регьбердин тапшуругъар уьмуьрдиз кечирмишун я».

«Заседанидал сечкийрилай виликан сесер гунин серенжем виниз тир дережада тешкиллувилелди кьиле тухун патал тапшуругъар, теклифар, меслятар гана. «Сад тир Россия» партиядин тереф 30 миллиондилай артух сечкичийри хуьзва. Депутатрин 55 процент сиягьрин бинедаллаз хкязава. Ибур кьуру рекъемер ваъ, чаз ийизвай ихтибардин дережа я», – баян гана Сергей Меликова.

– Партияди вилик эцигзавай везифайрихъ Дагъустан патал еке метлеб ава. Сиясатдин важиблу мярекат кьиле ту­худайла, чна тешкиллувилин жигьетдай­ чешне къалурун лазим я. Сечкийрилай­ виликан сесер гунин серенжем вири терефрихъай гьахълуди хьана кIанда. Ви­ли­камаз сесер гудайла, чна вири иштиракчийриз сад хьтин шартIар тешкилда­. Гьам исятда депутатар тирбурузни,­ цIийи кандидатризни, гьам жемиятдин, во­лон­террин­ организацийрин векилризни, сад ла­гьай сеферда сиясатдин мярекатдик экечI­за­вайбурузни. Дяведин махсус серенжемдин иштиракчийриз сеч­кийрилай­ виликан сесер гуна иштиракдай вири мумкинвилер таъминарда. Анжах гьа и жуьреда кIвалахайла, чалай къуватлу, ала­­кьунар авай кандидатар хкягъиз жеда, – лагьана региондин регьберди.

Эхиримжи йисара милли проектар ­уьмуьрдиз кечирмишунин жигьетдай Да­гъустанди виниз тир нетижаяр къалурзава. Амма «Халкьдин программадик» дегишвилер кухтун уьмуьрдин истемишун я. Инанмиш я хьи, республикадин агьалийрини адак кухтадай дегишвилериз талукь вижевай теклифар гуда. Чна инсанрин дердийрихъ, арзайрихъ, шикаятрихъ дикъетдивди яб акалун лазим я. Партия­дин Дагъустандин отделенидин везифа, чи вири актив кардал тупламишна, гьар са сечкичидихъ галаз суьгьбет авун, сечкийрин кампания лайихлувилелди ва ­закондив, инсанрив гьуьрметлувилелди эгечIуналди тухун я. Чи агьалийрин истемишунар фикирда кьуна, яшайишдин лап хъсан программани туькIуьрдайвал, ахпа гьа программадин бинедаллаз кIвалахни виликди тухудайвал, – лагьана Сергей Меликова.

Дагъларин гуьрчегвал

РФ-дин Федерациядин Советда Да­гъустан Республикадиз бахшнавай «Да­гъустан – Россиядин кьиблепатан полюс» выставка тешкилнавай. Ам Россиядин халкьарин садвилин йисаз бахшнавайди я.  Аниз килигиз вишералди инсанар атана. Абурун арада сенаторар ва Госдумадин депутатар Ильяс Умаханов, Константин Косачев, Александр Карелин, Лилия Гумерова ва сиясатдиннни жемиятдин маса деятелар авай.

Выставка уьлкведин машгьур фотограф Иван Козорезован кIвалахрикай иба­рат тир. Ада хейлин йисара Дагъла­рин уьлкведин виридалайни гуьрчег, ажа­йиб, тамашачийрин фикир желбдай чкайрин шикилар яна. Абур выставкадани эцигнава. Гзафбурун фикир желбзавай шикилрик Яру дагъдин майданар, Богосс­дин кьаскьанар, Хунзахдин рагар ва дугунар акатзава.

Иван Козорезова лагьайвал, ада Дагъустандин тIебиатдин садазни тешпигь авачир гуьрчег чкайрин шикилар ягъиз къад йисалай алатнава. Вичин яратмишунин кIвалах яз, ада шикилрин «Дагъустан. Дагъларин уьлкве» альбом акъуднай. Хейлин шикилар гьа альбомда авайбурукай я.

— Тамашачийриз Дагъларин уьлкведин тIебиатдин гуьрчег пипIер къалурунихъ галаз сад хьиз, агъзур йисаралди дагълара яшамиш жезвай инсанринни тIебиатдин сих алакъалувал, жуьреба-жуьре миллетрин арада авай дуствал, зегьметдал рикI хьун заз шикилралди къейд авунни важиблу яз акуна, – лагьана фотохудожникди.

Дагъустан аламатдин, суьгьуьрлу чка я. Дагъларин, рагарин арайра, дерейра, дагьаррин къваларив яшамиш жезвай, гьардахъ вичин чIал, нугъат, милли культура авай дагъвияр мугьманриз             рикI ачух инсанарни я. Шикилри дагъвийрин къилихар, ацукьун-къарагъун, къа­нажагъ­ къалурзава. Гьа са вахтунда абу­рухъ сад тир тарих, культура ва милливал ава.

Жегьилрин кIвал

Дагъларин уьлкведин меркезда Жегьилрин кIвал эцигунив эгечIзава. Адан майдандал жегьилриз талукь культурадин, образованидин, машгъулатрин, ял ядай, къугъунрин жуьреба-жуьре мярекатар, серенжемар кьиле тухуда. Жегьилрин кIвал республикадин бажарагълу, активный жегьилар санал кIватIдай центрадиз элкъведа. Аниз атай гьар садаз вичин алакьунар мадни вилик тухудай мумкинвилер яратмишда.

Дагъустанди цIи жегьилрин сиясат комплекснидаказ вилик тухудай про­г­­раммайрин Вирироссиядин «Регион для молодых» конкурсда иштиракда. Кон­курс­да кIвенкIвечи чка кьуртIа, респуб­ликадихъ жегьилрин алай аямдин исте­мишунрив кьадай шартIар тешкилдай алава финансар жеда. РД-дин Халкьдин Соб­ранидин образованидин ва илимдин рекьяй комитетдин председатель Елена ­Павлюченко республикадин жегьилри конкурсда лайихлу чка кьадайдахъ инанмиш я.

— Чи жегьилрин проектар фикир желбдайбур я, – лагьана ада. – Абурун бажарагъдиз, алакьунриз конкурсдин жюридини кутугай къимет гун лазим я. Жегьилрин кIвал ишлемишиз вахкайла, адан къвалав бажарагълу пара гадаярни рушар кIватI жеда. Абуру Дагъустандин гележег патални зегьмет чIугвада.

Нариман Ибрагьимов