Хайи чIалан къайгъуда

Конференция

20-февралдиз СтIал Сулейманан райондин администрациядин залда Виридуьньядин хайи чIаларин йикъаз талукьарнавай «20-асирдин 60-йисарин лезги­ литература ва адан машгьур ве­килар» темадай илимдинни тежрибадин XIV конференция тухвана. Мярекат райондин администрацияди Дагъустандин госуниверситетдин филология­дин факультетдихъ­ галаз санал, мергьяматлувилин «Умуд» фондуни къуьн кутуналди, тешкилна.  

Заседание райондин культурадинни информациядин управленидин начальник, Дагъустандин халкьдин шаир Майрудин Бабаханова ачухна. Докладар Алкьвадар Гьасанан музейдин директор Гьуьсейн Гьуьсейнова, шаир, филологиядин илимрин кандидат Азиз Мирзебегова, шаир, РД-дин лайихлу муаллим Гъулангерек Ибрагьимовади, лезги чIаланни литературадин муаллимар тир Гуьзел Межидовади, Аксиня Жавадовади, Нарима Балиевади, Жамиля Жигеровади, Асият Вагьабовади ва Майя Абдуразакьовади авуна.

Докладрин арайра районда­ кьиле фейи конкурсра гъалиб хьайи аялри чIалакайни ватанди­кай шиирар кIелна. Лезги чIал вилик тухунин, ватанпересвилин тербия гунин карда агалкьунар къалурайбуруз ва мярекатра активнидаказ иштирикайбуруз шабагьар гана.

Райондин образованидин отделдин начальник Гьуьсейн Шихбабаева лезги чIал хуьнин, вилик тухунин карда агалкьунрай Кьулан СтIалрин мектебдин лезги чIалан муаллим Асият Къазиевадив Гьурметдин грамота, райондин кьилин тIвар алай сят Курхуьруьн 1-нумрадин мектебдин лезги чIалан муаллим Мая Абдуразакьовадив, ра­зивилин чарар Вини СтIалрин мектебдин лезги чIа­ланни литературадин муаллим Магьиханум Алиевадив ва Зугьрабхуьруьн мектебдин муаллим Асият Вагьабовадив вахкана.

Мергьяматлувилин «Умуд» фондунин директор Савин Велиева фондунин учредитель, РД-дин Халкьдин Собранидин депутат Имам Яралиеван патай мярекатдин иштиракчийриз сувар тебрикна ва фондуни гележегдани лезги чIал ва литература хуьз ва вилик тухуз тешкилзавай мярекатрин проектрик къуьн кутадайдахъ инанмишарна. Ахпа С. Велиева конкурсрин гъалибчийрив пулдин пишкешарни разивилин чарар вахкана. Абурун арада шаир Агьмедпаша Агьмедпашаев, педагог-насигьатчи Мурад Мусаев, лезги чIаланни литературадин муаллим Фаина Мегьамедалиева, Разият Рагьимханова ва Рената Къурбанисмаилова авай.

Конференциядин сергьятра аваз, райондин образованидин ва культура­дин идарайра жуьреба-жуьре выс­тав­каяр, конкурсар, ахтармишунрин кIва­лахар, тематикадин вечерар тухвана.

Конференцияди кьабулай гегьенш къарардик, кьилди къачуртIа, ихьтин пунктар ква:

Дагъустандин гьукуматдин чIа­лари­кай сад тир лезги чIалан метлеблувал, къиметлувал артухарун­ патал лезгияр яшамиш жезвай вири чкайра, иллаки райондин сер­гьятда, вири мярекатар лезги чIалалди тухун, адав гьамиша къадирлудаказ эгечIин;

чIехибуру, диде-бубайри, муаллимри аялривай михьидаказ дидед чIалал рахун истемишин, бейнида лезги чIал тахьун — им абурун милли тIебиатдиз, фагьум-фикирдиз кьецI гун тирди ачухарин, дидед чIалал рахун вири хизанра адетдиз элкъуьрин;

гьар са мектебда «Къе чун михьи дидед чIалалди рахазва» йикъар тайинарин, абурун нетижаяр кьан;

лезги чIал ва меденият таблигъ  авунин карда тафаватлу жезвай ксар «Умуд» фондунин куьмекдалди руьгьламишин;

хуьрериз бинедин виликан тIварар хгун. «Хуьр» гафунин чкадал «кент» акал хъхьанвай ва персеринни туьр­кверин чIа­лариз хас кьетIенвилер квай хуьрерин, чкайрин, мулкарин тIва­рар лезги чIалалди эвез хъувунин месэла къарагъарин;

бязи себебралди словарра гьат тавунвай, амма халкьди гегьеншдиз ишлемишзавай гафарикай менфят къачун. Чи чIалан тIебиатдивай чара гафариз дуьз къимет гун;

лезги чIалан тарсар гузвай муаллимриз кружокдин сятер алава яз чара ийин;

школайра лезги литературадай сятерин кьадар артухарин;

аялрин бахчайра бицIекрихъ галаз мярекатар вири лезги чIа­лалди тухун.

Яратмишзавай интеллигенция­, лезги чIа­лан кьайгъуда авай муаллимар, диде-бубаяр, идарайрин регьберар и месэлаяр кьилиз акъудун патал сад хьун герек я.

Къагьриман Ибрагьимов