(Эвел — 2-нумрада)
Зейнал Гьажиев
1918 – 1990
Кьурагьа дидедиз хьайи ам чи культурадин тарихда тар ядай устIар, дирижер ва композитор хьиз амукьна.
1936-1940-йисара Зейнал Гьажиева Бакуда музыкадин училищедин халкьдин отделенида кIелна. КIелдай йисара Азербайжандин радиодин оркестрда ва Азербайжандин операдинни балетдин театрда кIвалахна. 1947-1949-йисара Къазахстандин государстводин консерваторияда теоретико-композиторский факультетда кIел хъувуна.
1941-1956-йисара (араяр гуз) адакай И. Моисеева регьбервал гузвай СССР-дин Государстводин манийринни кьуьлерин ансамблдин оркестрдин артист хьана. 1957-1973-йисара – Дагъустандин радиодин халкьдин алатрин оркестрдин дирижер, Дагъустандин манийринни кьуьлерин ансамблдин оркестрдин руководитель, «Лезгинка» ансамблдин оркестрдин руководитель, Дагъустандин филармониядин музыкадин лекторийдин заведующий. Манийринни кьуьлерин ансамблдик кваз ам Венгрияда, Румынияда, Польшада, Германияда, Финляндияда, «Лезгинкадик» кваз Туьркияда гастролра хьана.
З. Гьажиев тамашайриз кхьей музыкадин, симфониядин оркестр патал эсеррин, халкьдин алатрин оркестрар патал эсеррин, солистрин ва хордин манийрин автор я.
Адан яратмишунрин ирсинай ихьтин эсеррин тIварар кьаз жеда: симфониядин оркестр патал фантазия, халкьдин алатрин оркестр патал «Концертдин лезгинка», Дагъустандин шаиррин чIалариз кхьенвай гзаф кьадарда хордин манияр, лезги ва урус чIаларал манияр, «Лезгинка» патал вад паюникай ибарат кьуьлерин сюита. Манийрикай виридалайни рикIел аламукьдайбурукай сад Хуьруьг Тагьиран гафариз кхьенвай «Самур-Дивичи-канал» (1959) хьана.
М. Гьуьсейнова къейдзавайвал, З. Гьажиеван музыкадиз кьетIенвал асантвили, рикIел аламукьдайди хьуни, эстрададин гуьрчегвили гузва. 1959-йисуз Зейнал Гьажиева гьазурай «Лезги халкьдин 30 мани» кIватIал акъатна. 1960-йисуз адаз «Гьуьрметдин лишан» орден гана.
Сейфулла Керимов
1921 – 1991
Дагъустандин композиторрин союз, ам тешкилай йикъалай эгечIна, 22 члендикай, композиторрикайни музыковедрикай ибарат я. 1960-йисуз музыковед Манашир Якьубовахъ галаз санал союздиз кьабулай Сейфулла Керимов адан вад лагьай член хьана. Абурал къведалди, союзда адан сад лагьай председатель, 1947-йисуз кьабулай Готфрид Гьасанов ва 1954-йисуз санал кьабул хъувур Сергей Агъабабов, Наби Дагиров, Мурад Кажлаев авай.
Композитор ва педагог Сейфулла Асадуллаевич Керимов СтIал Сулейманан райондин Гъетягърин хуьре дидедиз хьана. 14 йиса авай гада Махачкъаладин музыкадин училищедик Х. Ханукаеван скрипкадин классда кIелиз экечIна. Анай ам 1938-йисуз Одессадин музыкадин техникумдиз фена, ана машгьур педагог профессор Столярскийдин гъилик чирвилер къачуна. 1941-йисуз Одессадин консерваториядик экечIай жегьилдин кIелунар дяведи акъвазарна. Са кьадар йисар алатайла, кIелунар давамардай мумкинвал хъхьай С. Керимова заочнидаказ Москвадин Гнесинан тIварунихъ галай музыкадинни педагогикадин институтдин тарихдинни теориядин факультет акьалтIарна.
1941-йисалай С. Керимова кемендин солист яз, Дагъустандин манийринни кьуьлерин ансамблда кIвалахиз эгечIна. Фронтдин бригададик кваз ада армиядин частара ва госпиталра концертра иштиракна.
1947-йисалай Дагъустандин радиокомитетда музыкадин редактор, халкьдин алатрин оркестрдин дирижер, симфониядин оркестрдин дирижер яз кIвалахна.
1952-йисалай Махачкъаладин музыкадин училищеда теориядин предметар тухвана. 1960-йисалай Махачкъалада Аялрин музыкадин школада, скрипкадин классда тарсар гана, 1964-1970-йисара а школадин директор хьана. 1970- 1983-йисара республикадин Композиторрин союздин жавабдар секретарь тир.
1955-1958-йисара С. Керимова Кьиблепатан Дагъустандин районра фольклордин экспедицияр кьилиз акъудна, 70-далай виниз халкьдин манияр ва кьуьлерин макьамар кхьена. 1958-йисуз акъатай адан «Лезгийрин музыкадин культура» ахтармишунихъ, и жуьредин кIвалахрикай эвелимжидахъ, важиблу метлеб ава. Ам гьакIни «Дагъустан АССР-дин музыкадин культура» очеркдин, Дагъустандин композиторриз бахшнавай макъалайрин, теле- ва радиопередачайрин автор я.
Сейфулла Керимован девлетлу ва жуьреба-жуьре яратмишунрик ихьтинбур акатзава: симфониядин оркестр патал «А. Цурмилован манийрин темайриз фантазия», «Дагъустандин алай девирдин манийрин темайриз фантазия», симфониядин оркестр патал сюитаярни кьуьлерин гьаваяр, «Лезги рапсодия», халкьдин лирикадин чIалариз романсрин кьве цикл, Етим Эминан чIалариз 10 романс, фортепиано ва скрипка патал пьесаяр, Дагъустандин шаиррин чIалариз манияр ва хор патал эсерар, тамашайриз музыка.
М. Гьуьсейнова къейдзавайвал, С. Керимован яратмишунар фольклордихъ галаз алакъалувили, туьнт рангари, музыкадин чIалан михьивили тафаватлу ийизва.
Ам ДАССР-дин халкьдин артист (1960), РСФСР-дин искусствойрин лайихлу деятель тир (1981). Адан уьмуьрдикайни яратмишунрикай С. Агъабабова, М. Якьубова кхьенва, эхиримжидахъ 1969-йисуз акъатай «С. Керимов» ктабни ава.
(КьатI ама)
А. Омаров
