Серенжем давам жезва

Дагъустанда здравоохранение алай аямдин рекъемрин технологийралди таъминарун давам жезва. Идакай РД-дин Гьукуматдин телеграм-каналди хабар гузва.

И месэладиз талукь яз кьиле фейи со­вещанидал РД-дин вице-премьер А. Магьмудова здравоохранение алай аямдин рекъемрин технологийралди таъминарун и хиле рекъемрин сад тир контур арадал гъунин федеральный проект уьмуьрдиз кечирмишунин сергьятра аваз давам жезвайдакай лагьана. Гьа са вахтунда регионда гьеле ЛВС-ар (локальные вычислительные сети) эцигнава, хвенвай алакъадин къаналар арадал гъанва, медицинадин документар лагьайтIа, электронный къайдада аваз туькIуьрзава.

Адан гафаралди, и кIвалахдин кьилин макьсад агьалийрив медицинадин куьмек агакьарунин ери ва ам гъил агакьдайди хьун артухарун, гьакIни республикадин здравоохраненидин къурулуш идара авунин нетижалувал хкажун я. Къейдзавайвал, гьа са вахтунда рекъемрин технологийралди таъминарунин серенжем кьиле тухудайла, саналди чалишмишвилер авуналди арадай акъудун лазим тайин четинвилерни арадал къвезва.

РД-дин здравоохраненидин министр Ярослав Глазова къейдзавайвал, центра­лизованный подсистемаяр медицинадин­ хабарралди ацIурунал гьалтайла, реги­он­­ди РФ-дин вири субъектрин арада­ кIвен­­кIве­чи чка кьазва. Дагъустандин здравоох­раненидин сад тир рекъемрин­ контурдин­ бине «Единая цифровая плат­форма»­ тIвар алай региональный меди­цинадин информсистемадикай ибарат­ я. Ам 660 ТРП-дик (территориально-рас­пределенное под­разделение) квай государстводин­ медицинадин 129 тешкилатда кардик ква. Абурукай 119 участковый азарханаяр, 171 врачебный амбулаторияр, 370 азарханай­рин­ни поликлиникайрин дараматар­, гьакIни 986 фельдшервилин ва фельд­шервилинни акушервилин пунктар я.

Раижзавайвал, медицинадин тешкилатрин рекъемрин къурулушди вич инлай кьулухъни цIийи къайдада туьхкIуьрун истемишзава.

Хъсан бегьер

Дагъустандин аграрийри цIи ачух накь­вадин 1,4 миллион тонн салан майва­яр кIватI хъувун пландик кутунва. Идакай, РД-дин хуьруьн майишатдин ва недай суьрсетдин министерстводин пресс-къуллугъдал асаслу яз, «Интерфаксди» хабар гана.

Министерстводин векилди хабар гайи­вал, салан майваяр, бахчадин няметар ва картуфар кIватI хъувунин кIвалахар давам жезва.

Кьилди къачуртIа, салан майваяр 26,8 агъзур гектардай кIватI хъувунва, бегьерлувал са гектардай 322,1 центнер яз. Къейдзавайвал, санлай къачурла, 863,7 агъзур тонн кIватI хъувунва.

Республикада картуфар 18,3 агъзур гетарда цанвай. Бегьерлувал гектардай 197,1 центнер яз, 233,2 агъзур тонн картуфар кIватI хъувунва. 2024-йисав гекъигайла, им 1,7 процентдин гзаф я.

Бахчадин няметар лагьайтIа, 7,5 агъзур гектардай кIватI хъувунва, бегьерлу­вал гектардай — 310 центнер. Санлай къа­чурла, 233,3 агъзур тонн кIватIнава. Къейдзавайвал, алатай йисан и муддатдив ге­къигайла, им 7,5 процентдин гзаф я.

Агьалийриз эвер гузва

РД-дин энергетикадин ва тарифрин министерстводин телеграм-каналда агьалийриз, газ ишлемишдайла, хатасузвилин­ къайдайрал амал авуниз эвер гузва. Къейд­завайвал, и жигьетдай къайдаяр чIу­руни зегьерламиш хьунал, хъиткьинунал ва я цIай кьунал гъун мумкин я.

Ахтармиша ва гелкъуьгъ. Гьар йи­суз­ ахтармишун патал газдин­ къуллугъдиз эвера. Ремонтдин кIва­лахар жува ­ийимир.

Котел ва я колонка кутадалди вилик гьава чIугвазвани, чIугвазвачни ахтар­миша­ (вентиляциядин сеткадал чарчин кIус твах).

Жуфтвилел гуьзчивал ая. Запундин кфадалди (мыльный раст­вор) вацра са сеферда галкIурнавай чкайрай газ акъатзавани, акъатзавачни­ ахтармиша (Куркурар (пузыри) пайда хьайи­тIа, газ акъатзава).

Газ акъатзавани, акъатзавачни садрани цIалди (спичкадалди, зажигалкадалди) чириз алахъмир)

Тадаракар дуьздаказ ишлемиша. Плита дуьздаказ кардик кутур: сифте горелкадал цIай твах, ахпа газ ачуха.

ЦIай экуь-вили рангунинди хьана кIан­да. Эгер ам хъипиди ва я гьисс галайди хьайитIа, газ агала ва устIардиз эвера.

Колонкади ва я котелди кIвалахдайла, гьава атун таъминара (пенжердин вил (форточка) ачуха).

Чешмеди раижзавайвал, эгер газдин ни атайтIа, гьасятда серенжемар кьабулна кIанда.

Экв, электротадаракар кутуна (хкудна)­ виже къведач, цIай ишлемишна кIан­дач.

Ихьтин вахтунда газ агала, пенжерар ачуха, инсанар дараматдай акъуд, хатасуз чкадай 104 нумрадиз (газдин аварийный къуллугъдиз) зенг ая!

Гьазурайди — Муса  Агьмедов