Тербиядин месэлайрай

Хизанда къулай гьалар яратмиша

РикIел хуьх, аял ахварай  авудунин жуьредилай адан вири йикъан психологиядин кефияр аслу я.

Йифиз ял ядай вахт гьар са аял патал кьилдиндаказ тайинарна кIанда. Герек аял ахваривай тух жен, ам куьне ахварай авуддайла, фад къарагъин.

Аялар къаршиламишиз чира. Абурув бейтерефвилин суалар вице: «Итижлу вуч авай? Къе куьн квел машгъул жезва?»

Аялдин агалкьунрал шадвал ая. Крар вахтуналди туькIуьн тийизвайла, адакай хъел къвемир.

Аялдин уьмуьрда жезвай гьар жуьредин вакъиайриз талукь яз, ада ийизвай суьгь­бет­риз сабурлудаказ ва итижлудаказ яб це.

Аялди вич кIанзавайди гьисс авун лазим я. Герек алакъайра араяр, векъи гафар тежен. Хизанда шадвилин, кIанивилин ва са­да-садаз гьуьрмет авунин гьалар яратмиша.

Хизанда аялар зегьмет кIан хьунин­ руьгьдаллаз тербияламиша

Аял аслу туширвиляй, кардив рикI гваз эгечIу­най, кIвалах ерилудаказ  тамамару­най мукьвал-мукьвал гьевесламиша. Эгер ада кIвалах квез кIанивал кьилиз акъудначтIа, хъел къвемир, аял мад сеферда авуна кIа­ни кардин гъавурда сабурлудаказ тур.

Аял хизандин еке крарал желб ая, ам башламишнавай кар эхирдал  кьван кьилиз акъудиз вердишара.

Хизандин гьар са члендин, гьа жергедай яз аялдин хивени хизандиз къуллугъу­нин рекьяй везифаяр хьана кIанда. Аял зегьметдалди жазаламишмир!

Аялар регьимлубур яз тербияламиша

Алакъаяр хуьн инсандин уьмуьрдин асул мана я. Эгер чаз чи аялар регьимлубур яз акуна кIанзаватIа, абуруз чахъ галаз алакъаяр хуьнин — санал зегьмет чIугунин, къугъунин, санал ял ягъу­нин шадвал ба­гъишна кIанда.

Регьимлувал инсанар ва тIебиат кIан хьунилай эгечIзава. Ша чна аялриз чан алай вири шейэрихъ кIанивилин гьисс арадал гъин.

Аялриз писвал ва къайгъусузвал акунани такIан жез чирин.

Аял жезмай кьван гзаф кIан хьухь, гьа са ­вахтунда адавай  жезмай кьван гзаф истемишни ая.

Ша чна регьимлу, хъсан крар ийин. Аялриз абур чавай чир жезва.

Жуван гуьгьуьлар идара ийиз чира!

Къиметлу теклифар

4 Кьилинди — аял адан вири ла­йихлувилер ва кимивилер аваз кьабула. И кар кIвале сад-садан гъавурда акьунин замин я.

4 Аял сифтегьан школадай асулдаз физ эгечIайла, ам гьихьтин четинвилерал расал­миш жезватIа, гьа кардай кьил акъудиз чалишмиш хьухь. Эгер ада тIалабзаватIа, аялдиз кIвалин тапшуругъ тамамарунин­ карда куьмек гуникай кьил къакъудмир. Гьа са вахтунда аялдин чкадал са затIни ийи­мир, тапшуругъар адахъ галаз санал кьилиз акъуд, ам аслу туширвилив вердишара.

4 Вад лагьай классда кIелзавай аялдиз муаллимрин — предметникрин тIварар, бубадин тIварар ва фамилияр рикIел хуьз куьмек це.

4 Гьатта куь гьисабдалди и кар патал себеб аваз хьайитIани, аял алай чкадал школадикай, муаллимрикай писдаказ рахамир. Арадал атанвай четин гьаларай кьил акъудиз чалишмиш хьухь. Муаллим куь терефдал, яни союзник  хьайитIа, хъсан я.

4 Вичин яшдиз килигна, жуван аялдиз йи­къан дуьзгуьн режим ва кIвале кIвалах­дай къулай чка яратмиша.

4 Куь аялдихъ классда дустар хьунин патахъай къайгъу чIугу ва абуруз куь кIва­лиз атун теклифа.

4 Аялдиз кIвале гуьгьуьлдин хъсан гьалар яратмиша, жуваз жаванрихъ галаз дуьз рафтарвилер ийиз чира.

4 Жуван аялдин агалкьунрал шадвал ая. Ам маса аялрихъ галаз гекъигуниз рехъ ­гумир. Аялдиз вичиз ваъ, адан крариз къимет це.

4 Куь аял кIвализ  мус ва гьихьтин акунар аваз хтайтIани, ам кIанивилелди къаршиламиша.

4 Аялриз тербия гуниз талукьарнавай литература кIела.

4 Диде-буба хьун везифа я, пеше туш. Им инсанвилин тIебии игьтияж я.

Нариман  Мамедов,

журналист, РД-дин культурадин лайихлу работник