Алай  йисан 1-3-октябрдин йикъара респуб­ликадин меркезда  «Дагълух мулкар дурумлудаказ виликди тухун» международный форум кьиле фида­

Форумдин тешкилатчийрин арада СНГ-дин иштиракчияр тир уьлквейрин парламентрин Ассамблея, РФ-дин  Федеральный Собранидин Федерациядин Совет, Дагъустан Республикадин Гьукумат, Россиядин Федерациядин жемиятдин палата ва илимрин академия ава.

Дагъустандин чилел кьвед лагьай сеферда тешкилзавай и форумдин макьсад месэла­яр анжах веревирд авунин сер­гьят­рилай эля­чIун ва дагълух чкаяр дегиш жезвай гьавадин шартIарив кьадайвал­ туькIуьрун патал тайин къайдаяр, рекьер жагъурун, гьакIни и мулкар дурумлудаказ виликди тухунин программаяр кьилиз акъудунин карда муниципалитетрин хиве авай везифаяр гзафарун ава. Дагъустан, яни  дагълух районри хейлин кьадар мулкар кьазвай чка тир чи республика патал и месэла иллаки кар алайди я.

Тешкилатчийри хабар гузвайвал, форумда Россиядин ва къецепатан 12 уьлкведин  федеральный ва региондин гьукумдин органрин, илимдин жемиятдин, бизнесдин, международный тешкилатрин  векилри иштиракдайвал я. Санлай къачурла, форумда тахминан 300 касди иштиракун  гуьзлемишзава. Мярекатдал кьетIен фикир гудай месэлайрик акатзава:

4 дагъларин мулкар экономикадин рекьяй виликди тухудайла, тIебиатдин ресурсар кьил-кьилеллаз ишлемишун, абур хуьнин ва арадал хкунин   месэла фикирда кьун, санлай къачурла, месэлайрин арада пайгарвал хуьн;

4 чкадин агьалийрин яшайишдин шартIар хуьн ва дагълух чкайрин жемятдин агьваллувал хкажун;

4 яшайиш дегиш жезвай гьавадин шар­тIарив кьадайвал туькIуьрун патал  талукь тир серенжемар ва проектар, гьакIни абур кьилиз акъудун патал лазим ресурсар  гьазурун;

4 дагъдин экосистемайрал муниципали­тет­рин гуьзчивал таъминарун;

4 экологиядин жигьетдай гуьзчивал артухарун ва, и месэладихъ галаз алакъа­лу яз, дагълух муниципалитетри кьабулзавай  серенжемрин менфятлувал хкажун;

4 чилин кIаникай (мяденрай) хкудзавай шейэр ишлемишун гуьнгуьна тун, экономикадин адетдин ва алай аямдин лап цIийи хилер сад-садав кьунин рекье пайгарвал тун;

4 дагълара авай тамар хуьнин ва абур нетижалудаказ ишлемишунин, абурукай менфят къачунин месэлайрин арада пайгарвал жагъурун;

4 государствойрин сергьятрилай алатзавай тIебиатдин хуьзвай мулкарин къурулушар виликди тухун;

4 дегиш жезвай гьавадин  месэлайриз талукь яз образованидин дережа хкажун;

4 дагълух мулкар дурумлудаказ виликди тухунин хиле жегьилрин роль.

Гуьзлемишзавайвал, форумдал винидихъ къейд­­навай месэлаяр гьялунин рекье уьлквейри­ кIватIнавай тежриба раижда­, абур гьялдай кутугай рекьер жагъурда.­ Дагъ­лух мулкар виликди тухунин рекье ви­чиз тешпигь авачир жуьредин тежриба кIватI­навай Дагъустан са жерге проектар теклифиз гьазур я.

Тешкилатчийри республикадин агьалийриз важиблуди тир и мярекатда иштиракунин мумкинвал ахъай тавуниз эвер гузва. И кар патал «Дагълух мулкар дурумлудаказ виликди тухун» форумдин  сайтда — www.cis-mountains.ru — регистрация авун лазим я.

Жасмина Саидова