(Эхир. Эвел — 2025-йисан 28-29-нумрайра)

 (…) Эгер шейтIандилай инсандив чIехи гунагьар ийиз таз алакь тавуртIа, АльгьамдулиЛлягь, Аллагьдин куьмекдалди инсан чIехи гунагьривай яргъа хьанва. Ада зина (прелюбодеяние), рия (показуха), бида (нововведение) ийизвач. Амма иблисди ада гъвечIи гунагьар гзаф авун паталди вичин кIвалах давамарзава. Лагьана кIанда, гъвечIи гунагьрихъ чIуру нетижаяр гала. Сад лагьайди, гъвечIи гунагь ийидай вахтунда инсан сувабдин кIвалахривай яргъа жезва. Вучиз лагьайтIа, гъвечIи гунагь авуниз серфзавай вахтуни адаз сувабдин кIвалах ийидай мумкинвал гузвач. Кьвед лагьайди, гъвечIи гунагьар ийидайла, инсан а гунагьрив вердиш жезва,  яваш-яваш рикI къван хьана, ам чIехи гунагьриз аватзава. Аллагьди Къуръанда, зинадикай рахадайла, зинадиз мукьва жемир лагьанва. Зинадиз мукьва жедай рехъ ава, яни зина авунив инсан гъвечIи гунагьрилай эгечIун мумкин я. Сифте са итимди чара дишегьлидин телефондиз (нумрадиз) кхьин мумкин я, ахпа смайлик ракъурда, гуьгъуьнлай кутуг тавур ихтилатар кьиле фида, ахпа сад-садаз килигда, гуьруьш жеда. Вири и гьерекатрин нетижада зинадал атун мумкин я. Гьа икI, гъвечIи гунагьри чIехи гунагьдал гъун мумкин я. Гьавиляй зинадихъ тухудай рекьив гьич эгечIмир. Аллагьди Къуръанда лугьузва (17-сура, 32-аят, мана):

«Ва (куьн) зина́диз мукьва жемир (а кардиз мукьва ийидай себебрикайни яргъа хьухь — жув зинадикай хуьн патал), гьакъикъатда, ам (лап) мурдарвал ва чIуру рехъ я!».

Инсан, вичихъ гъвечIи гунагьар гзаф хьайила, тубадикай яргъа жеда. Алимри лугьузвайвал, гъвечIи гунагьар ийизвай инсанди, гьар са гунагь ийидайла, вичин рикIел са гъал эцигзавай хьиз я. Гьа икI, гъалар эцигиз-эцигиз, адан рикI мичIи жеда. РикI мичIи ва кIеви хьуникди инсан тубадикайни яргъа жеда. Пайгъам­баррилай (Аллагьдин саламар хьурай чпиз) гъейри, гунагьар квачир инсанар авач. Чна винидихъ лагьайвал, гунагьар гьар са инсандай акъатзава. Садбурай гзаф акъатзава, садбурай — тIимил. Амма садбуру туба ийизва, садбуру ийизвач. Аллагьди Къуръанда лугьузва (3-сура, 133-136-аятар, мана):

«Гьерекат ая куьне (чалишмиш хьухь) куь Раббидин багъишламишунихъ ва Женнетдихъ — вичин гьяркьуьвал цаварни чил кьван авай, гьазурнавай (Аллагьдихъай) кичIебуруз. (133) Чпи шад ва пашман (четин) гьаларани (Аллагьдин рекье) харжзавай ва чпин хъел (кьуна) акъвазарзавай, инсанрилай гъил къачузвай. Аллагьдиз (ахьтин) хъсан крар ийизвайбур кIанда! (134) «Чпи алчах кар (чIехи гунагь) ва я чпи чпиз зулум авурла, Аллагь рикIел хкана, чпин гунагьриз астагъфир авур­бур, — Аллагьдилай гъейри, гунагьар­ мад ни ба­гъишламишда?! — чпи авур (пис) крарал (кIевивализ) акъваз та­вурбур, чпизни чиз-чиз (ам чIурувал тирди ва Раббидиз ажугъ авайди, эгер туба авуртIа, Ада туба кьабулдайди). (135) Ахьтинбуруз абурун эвез жеда: гъил къачун чпин Раббидин патай ва Женнетар (ана авай чIехи тарарин ва кIвалерин) агъадихъай вацIар авахьна физвай, абур ана гьамишалугъ яз амукьдай. Гьикьван хъсанди я (ам) — а амалзавайбурун гьакъи (суваб)! (136)»

Эгер инсандин такъва (Аллагьди­хъай кичIевал) лап зурба хьайитIа, эгер иблисдилай инсан чна винидихъ лагьанвай гунагьриз авудиз алакь тавуртIа, ам инсандив я гунагь, я хийирни авачир, яни макругь (яни  авун къадагъа тушир, амма­ тавун хъсан тир (нежелательный) кIвалахар ийиз таз алахъда. Мисал яз, суткада 24 сят ава, и вахтуникай тайин­ сятера инсан ксузва, и вахт акъат­на, тайин вахтунда ада фу незва. Ада тIуьн незва, амма адахъ, фу тIуьна, вичин бедендиз ибадат ийидай къуват гъидай ният авач. Ксудайлани, ахвар авурдалай кьулухъ гумрагьдаказ йифиз къарагъна, ибадат ийидай ният аваз ксузвач. Ада гьакI незва ва ам гьакIни ксузва. Ахпа телевизордай вичиз са хийирни гъин тийидай са затIуниз килигда, инизни адан са шумуд сят вахт физва. Телефон гъиле кьуна, вичиз са хийирни гъин тийидай шейэриз килигиз, вахт акъудда. Инал чун гунагьрикай рахазвач, гьелбетда, ибур инсандин вахт гьакI къакъудзавай крар я. Ахпа, фикир гайила, йикъан къене инсандин вахтунин чIехи пай гьакI хийирсуз крариз акъатзава, бада физва. Имни иблисдин кIвалахрикай я. Инсандив гунагьар ийиз таз тахьайла, ам инсандив ихьтин кIвалахар ийиз таз алахъда: инсанди вичин вахт гьакI гьавая ракъурдайвал. Амма вахт кьулухъ хкиз жедач. Алимри лугьузвайвал, инсан йикъарикай ибарат я, гьар са югъ фейила, адан са пай фида ва а пай элкъуьрна инсандик кухтаз жедач. Иблис инсандин вахт гьакI фин патал алахъзава.

Эгер и кIвалахни адавай (иблисдивай) ийиз таз жезвачтIа, ам инсанди­ тIи­мил сувабар къазанмишун патал алахъ­зава. Гьар са мусурмандиз чизва, кпIунин вахт хьайила, итим, капI ийиз, мискIиндиз физ хьайитIа, адаз гьар са камунай суваб ава. Жемятдихъ галаз капI авунай суваб я 25 сеферда, я 27 сеферда артух жезва. МискIинда са кпIунилай кьулухъ муькуь капI вилив хуьз ацукьунни ибадат я. Дастамаз гваз мискIиндай экъечIна, кIвализ хъфейтIа, гьа дастамаз гумай кьван ам кпIунал алайдай я. Вири и сувабар чизватIани, кпIунин вахт хьайила, ада кIвале капI ийизва. Килиг, и кардалди ада гьикьван сувабар гъиляй ахъайзаватIа. Имни иблисдиз кIани амалрикай я. Адан къаст инсандив тIимил сувабар къазанмишиз тун я. Иблис адал вичин фикирар илитIиз алахъзава. Мисал яз, саниз са куьмек герек хьайила, инсанди лугьузва: «Залай гъейри, масабур ава кьван…». Са затI чирна кIанзава, амма ада лугьузва: «Ам за ахпа чирда…». Имни иблисдин амалрикай я.

Къуй Аллагьди чаз гунагьрикай яргъа, сувабар къазанмишдай крарал машгъул жез куьмек гурай! Къуй и дуьньядани, Эхиратдани Аллагьди Вичин регьимдик кутурай! Къуй чун Аллагьди шейтIандин фендерикай хуьрай! Амин!

(Гьасамудин Сефибегован худбадикай гьазурнавай макъала. «Жуьмя йикъан вязер» ктаб)