Ямалдавай къурушви

Чи ватанэгьлияр — гьар сана

Йикъарикай  са юкъуз Дербентдай тир зи таниш Натавана заз вич авай Ямалдин ЦIийи Уренгой шегьердиз мугьманвилиз эверна. Такур чкаяр акваз кIандай зун сиягьатчивилин фикирди фад адан патав рекье туна. ГьакIани халисан кефер пад ва ана муркIадин къаяриз дурум гана кIвалахзавай чи ватанэгьлияр акунихъ зи вил галайди тир.

Ямалдин меркезда зун чи Мегьарамдхуьруьн райондин Оружба хуьряй тир Яралиев Раида (ам шегьерда еке гьуьр­мет авай эцигунрин пешекар я) къунагъна. Гуьгъуьнлай ада зун и шегьердин мэрдин (Казаринан) бубадихъ галаз Полярный Кругдал сиягьатдиз рекье туна. Анаг  60 градусдин аяз авай чка я. Тек вад декьикьада анал живедин маргъалрин арада чна дурум гана. Аманат патал шикилар яна, хтана чун. Ахпа шегьердин биб­лиотекада татарви художник Ибрагьима кIелдайбурухъ галаз зи гуьруьш тухвана.

Хьайи пуд юкъуз заз хуьруьгви нефтяник Абдул, кьурагьви карчи Зибиллагь ва ина са чIехи совхоздин директор къурушви Надир акуна. Кьисметди иниз акъуднавай абур чпин кIвалахрал ва хизанрал машгъул я.

Зи ихтилат къурушви Надир Бею­­ка­гъа­евич Гьажиевакай я. Ам 1954-йисан­ 3-апрелдиз Азербайжандин Али-Байрам­ли шегьерда къурушрин еке тухум авай хизанда дидедиз хьана. Мектеб куьтягьайдалай кьулухъ ада Махачкъалада хуьруьн майишатдин техни­кумда зоотехниквилин рекьяй кIелиз баш­ламишна. И арада ам Германиядиз аскервилизни фена хтана.

Диплом гвай жегьил Ямалди вичел желбна. Ина адакай сифте 1978-йисалай 1986-йисалди Надымский райондин Надымдин чIехи совхоздин миргерин бригададин 8 цехдин чIехи зоотехник хьана. Гуьгъуьнлай тежриба хьайи Н. Гьажиева­ та 1991-йисалди Пуровский райондин лап еке майишатрикай сад тир «Верхне-Пуровский» совхоздин кьилин зоотехниквиле кIвалахна.

Пешекардин гьайбатриз тамашна, рай­ондин сагьибри ам совхоздин директор­виле тайинарна. Календарда 1991-йис тир. Саки 35 йис я ада зурба майишатда­ зегьмет чIугваз. И йисара Гьажиева Моск­ва­да авай всесоюзный хуьруьн майишатдин­ зооинженервилин рекьяй заочнидаказ кlел­ни хъувуна. Экономикадин­ рекьяй физвай­ ре­формайрин береда­ ада, вири­ пата­ри­хъай­ чалишмиш жез, совхоздин­ жи­лавар­ кIевиз кьуна, миргерин дул артух­ къа­чуз алахъна. Иллаки миграциядин вахтунда абур хуьн патал ада герек тир серенжемар акуна. Миргерилай гъейри, ина ада чкадиз талукь тир сикIер, норкаяр, песецар хуьз хьана. Адан карханадик миргерин крчарикай, хамарикай ядигарар, норкадин элжекар ийидай цехни кутунвай.

Заз ада вичин майишат вири къалурна. Анин зегьметкешарни чи лезгидилай пара рази тир. Зегьметда къазанмишнавай агалкьунриз килигна, адаз РФ-дин хуь­руьн майишатдин лайихлу къуллугъчидин­ тlвар гана. Ам Пуровский райондин гьуьр­метлу агьали лагьай тlварцlизни ла­йих­лу хьанва. «Сад тир Россиядин» член тир Надир Беюкагъаевич ина са шумуд­ созыв­дин депутат яз хкянай. И вах­тунда­­ ада Пуровский Думадин бюджетдин­ коми­тет­дин председателдин замес­титель­­ яз кIвалахна. Адаз ганвай кьван гра­мо­тай­рин­, разивилин чарарин кьадар гзаф я.

Н. Гьажиев туькIвей хизандин кьил, хъсан буба, гьуьрметлу уьмуьрдин юл­даш­ я. Адан кайвани Зейнаба вичин аялриз дидевални ийизва, гьа сифте йикъа­лай вичин юлдашдин майишатда зегьметни чIугвазва.

Надир ва Зейнаб Гьажиеврин аялар динж я. Хтулри чIехи бубадинни бадедин рикI аладарзава. Гатуз абур ял ягъиз­ чпин Дербентда авай кIвализ хквезва, гьакlни Еленовкада амай (Хачмаз райондин хуьр) бубадин кIвализ илифзава.

Къейд ийин, Н. Гьажиев лезги профес­сор, экономикадин илимрин доктор Гьажиев Абдулмежидан хтул жезва.

Къурушви Надир заз вичин тIебии лезги къилихралдини бегенмиш хьана. Зун хкведайла, адан юлдашди заз Дербентдив агакьдалди вичин гъили чрай недай суьрсетар гана ва Надира ядигарар ба­гъишна.

Гьина аватIани, намуслувилелди яша­миш жезвай бажарагълу лезгияр сагърай.

Бикеханум  Алибегова