МВД-дин ветеран, къанун-къайда хуьдай органра 50-далай виниз йисара гьакъисагъвилелди ва баркаллувилелди зегьмет чIугур кас, къайгъудар уьмуьрдин юлдаш, кьуд веледдин буба ва чIехи буба, яргъал йисара газетдихъ галаз сих алакъада аваз, гьар са нумрадик вичин пайни кутур Салигь (Мегьамедсалигь) Абдуллаевич Ибрагьимова 1-декабрдиз вичин уьмуьрдин 80 йисан юбилей къейдна. Виликдай газетдин гьар са нумрадин эхиримжи чина «ТуькIуьрайди — Салигь Ибрагьимов» кхьена чапзавай кроссвордар ацIурайбурун кьадар низ чида гьикьван ятIа! Газетдихъ галаз ам алакъалу ийизвай са кар мадни ава: гьина кIвалахнатIани, ада гьар йисуз «Лезги газет» кхьиник вичин лайихлу пай кутуна. Исятдани ада ам кхьизва, гьар гьафтеда багьа мугьман хьиз гуьзлемишзава.
Салигь Ибрагьимов 1945-йисуз СтIал Сулейманан райондин (виликан Кьасумхуьруьн район) Агъа Хъартасрин хуьре рабочий хизанда дидедиз хьана. Хизанда ам сад лагьай аял тир. Халуди хуьре фельдшервиле кIвалахзавай. Ада жегьилдиз медучилищедик экечIун меслятна. Кьве йисуз ада ана кIелна, амма фельдшер-акушервилин пеше рикIиз хуш хьанач. Шихидхуьре 9 ва 10-классар кIел хъувурла, 18 йис тамам хьанвай жегьил армиядиз тухвана. Кьадар-кьисметди ам Германиядиз акъудна. Армиядай хтайла, алишверишдин базада кIвалахунилай зегьметдин рехъ башламишна. Са рахунни алач, кIвалахдин вахтунда жуьреба-жуьре къилихрин, фикиррин инсанарни гьалтда. Гьелбетда, хъсан меслят, дуьз рехъ къалурдай инсанар гьалтун бахтлувал яз гьисабиз жеда. Гьа ихьтин инсанар Салигь Ибрагьимовални гьалтна. Абурулай чешне къачуна, уьмуьрда вични алакьдай хъсанвал ийиз чалишмиш хьана.
— 1969-йисуз алишверишдин базада кIвалахзавайла, партсобранидал, (армияда зун партиядин жергейриз кьабулнавай) ина зегьмет чIугвазвайбурукай са шумуд кас милициядин школадиз рекье тунин къарар кьабулна. Абурук зунни квай. Вахтар гзаф алатнаватIани, а чIавуз заз хъсанвал авур ксар къени рикIелай физвач. Дондал алай Ростов шегьерда Вирисоюздин милициядин школадин филиалда за заочнидаказ кIелзавай, Махачкъалада ОБХСС-дани кIвалахзавай. Бажарагълу регьбер ва къуллугъчи, старший инспектор, агъулви Гьасанов Гьуьсен Ражабовича Ростовда кIелзавай ва кIвалахзавай сифте вахтара заз еке куьмекар ва насигьатар гана. Ада зун оперативный кIвалахрихъ галаз танишарна. Заз а чIавуз куьмекар гайи ва чпин тIварар за гьамиша чими келимайралди, гьуьрметдивди кьазвай ксар мадни ава: МВД-дин силисдин отделдин начальник Нариман Мегьтиев, Ростовдиз кIелиз фин патал еке куьмекар гайи ОБХСС-дин начальник Къадим Юсуфов, шегьердин ОГА-дин начальник Абдулазиз Азизов, горотделдин регьбер Гьажимегьамед Гьажимегьамедов ва масабур, — рикIел хкизва Салигь Абдуллаевича.
Жуьреба-жуьре четинвилер гьалт тавуна, дуьньяда тек-бир инсанар яшамиш жезва. Советрин девирда зегьметкешриз вири рекьер ачух тиртIани, гьелбетда, секинсузвал гузвай вахтарни, дуьшуьшарни жезвай. Кьуд велед чIехи жезвай хизандин кьил тир С. Ибрагьимова кIваликай-къакайни фикирна кIанзавай. Ада кIвалахзавай ОБХСС-дай кIвалер тагузвайвиляй адан хийирдихъ ялзавай ксари адаз маса кIвалахал фин меслятна. Гьа икI, ам участковый инспекторвилин къуллугъдал элячIзава. Еке гьевесдивди кIвалахзавай ам и къуллугъдал еке дережайрив агакьна. 1974-1976-йисара, Махачкъала а чIавуз кьве райондикай (Советский ва Ленинский) ибарат тир. Шегьердин йисан виридалайни хъсан участковый хкягъун патал кьиле фейи акъажунра С. Ибрагьимов гъалиб хьана. КIвалахдив эгечIай гьа сифте йисуз 1-чка кьун гъвечIи агалкьун тушир. Гъалибвал къазанмишунай, хъсандиз кIвалахунай Салигь Ибрагьимоваз 4 кIвалин секция гана, адан шикил МВД-дин «Гьуьрметдин доскада» гьатна.
Гуьгъуьнин йисара С. Ибрагьимоваз вичин виликан кIвалахал, ОБХСС-диз, хъфиз кIан хьанай. Амма участковый яз гьакъисагъвилелди зегьмет чIугвазвай ам инай мад ни ахъайдай!? Амма…
МВД-дин къурулушда лицензионно-разрешительный цIийи отдел ахъайзавай вахт тир. Чи ватанэгьли, ОООП-дин (отдел охраны общественного порядка) регьбер, милициядин полковник Рамиз Акимова и къуллугъ Салигь Ибрагьимовал ихтибарун кьетIна. И отделда ада 17 йисуз (1975-1992-йисар) кIвалахна. Адан везифайрик типографиядихъ галаз алакъалу месэлаяр, яракь, наркотикар гуьзчивилик кутун ва масабур акатзавай.
— А девирар масабур тир. Чи отделдин ихтияр авачиз, инсан суд-дувандик акатнани-акатначни ахтармиш тавуна, кIвалахал кьабулзавайди тушир. Печатдин машинкаярни кваз чи учётда авай. Абур списатдайла, чавайни еке истемишунарзавай вахтар тир. РикIел алама, абур вахкудайла (140-далай виниз кIватI хьанвай абур), Дагсоюздиз фена, шрифтар акъудна, «Дагдизель» заводдиз вахкана, абур цIурурнай, — рикIел хкизва мадни Салигь Абдуллаевича.
И отделда 17 йисуз кIвалахайдалай кьулухъ ада вич масаниз кIвалахал рекье тун тIалабзава. Гуьгъуьнлай Гь. Гьажимегьамедовакай Махачкъаладин УВД-дин начальник хьайила, Салигь Абдуллаевичан тIалабун кьилиз акъудна. ИкI, ам УВД-дин дежурный сменадин начальниквиле тайинарна. 1997-йисалай та пенсиядиз экъечIдалди, ана зегьмет чIугуна. КIвалахай вири 5 йисузни адан смена 1-чкадал хьана. Полициядин майорвилин чинда аваз ам инай отставкадиз экъечIна.
Пенсиядиз экъечIайлани, кIвалахдикай къерех хьун Салигь Ибрагьимован планрик квачир. Тамам 15 йикъалай адан хиве ачухнавай цIийи отделдин начальникдин везифаяр туна. Са йисалай Гь. Гьажимегьамедов ЭКО-диз (экспертно-криминалистический отдел) кIвалахал хъфизва. Гьакъисагъвилелди зегьмет чIугвазвай Салигь Ибрагьимов ада кьве вацралай вичин идарадиз хутахзава. Анай зур йисалай Гь. Гьажимегьамедов Ленинкентдин милициядин школадиз хъфизва, вичихъ галаз ада Салигь Ибрагьимовни аниз кIвалахал хутахзава. Ахпа…
1999-йис. Къалабулух квай девир. Ботлихда кьиле физвай вакъиайри С. Ибрагьимован рикIиз секинвал гузвачир. Ада Махачкъалада арадал гъанвай интербригададиз фин кьетIзава. Тамам 17 йисуз шегьердин лицензионно-разрешительный къурулушда кIвалахай Салигь Абдуллаевичал ина 1700 касдикай ибарат тир ротадин командирвилин везифаяр ихтибарзава. И вакъиаяр куьтягь хьайила, адакай УБЭП-дин комендант жезва. Саки 12 йисуз ина зегьмет чIугуна. Коронавирусдин тIугъвалдин девирда кIвалахдилай элячIна.
Агъсакъалди мадни рикIел хкизвайвал, мектебда 5-классда кIелзавайла, а чIавуз «Коммунист» газетдиз ада вичин сад лагьай макъала ракъурнай. Ам чапна гьевес акатай жаванди вичиз таъсир авур куьлуь-шуьлуьйрикай мадни кхьиз, абур редакциядиз рекье тваз хьанай. 1974-йисалай азад вири вахтунда Салигь Ибрагьимов кроссвордар туькIуьрунал машгъул хьана. Абурун дуьм-дуьз кьадар адаз вичизни чизвач. Чи газетдилай гъейри, абур Москвадин «Юность» журналда, «Лесная газетда» ва республикадин маса изданийрани («Из рук в руки» газет, «Лезгистан» журнал) чапна. Са шумудра С. Ибрагьимоваз грамоятаярни гана. Чи чIалал сифте яз кроссвордар туькIуьрайди яз, адаз «лезги кроссвордрин буба» лагьайди рикIел хквезва.
Салигь Ибрагьимовахъ 4 велед ава — кьве хвани кьве руш. Абурухъ чпин хизанар, кIвалер хьанва. Анзор — Калининградда, Тимурни Санкт-Петербургда чпин хизанар галаз яшамиш жезва. Бубадин рехъ кьунвай руш, полициядин майор Лауради алай вахтунда Росгвардияда зегьмет чIугвазва. Адан хва Сабирани вичин дидедин ва чIехи бубадин гелераваз фин кьетIна. Москвада МВД-дин университет акьалтIарнавай жегьилди, старший лейтенант яз, ана вичин пешедай зегьмет чIугвазва. Кьвед лагьай руш Изольда дизайнер я. Салигь бубадихъ 13 хтул ва 2 птул ава.
Виринра гьакъисагъвилелди ва баркаллувилелди зегьмет чIугур, вичин хиве авай везифаяр намуслудаказ, аферин къведайвал кьилиз акъудай Салигь Абдуллаевич «Фашистрин Германиядал гъалибвал къазанмишна 20 йис», «Гзаф йисара къуллугъ авунай» (I, II, III дережадин) медалрин, юбилейриз талукь ва гьакъисагъ зегьметдай ганвай МВД-дин хейлин грамотайрин сагьиб, зегьметдин ветеран я.
«Лезги газетдин» редакциядин коллективди Салигь Абдуллаевичаз 80 йисан баркаллу юбилей рикIин сидкьидай тебрикзава, адахъ чандин мягькем сагъвал, рикIин динжвал, хизанда хушбахтвал хьун алхишзава.
Рагнеда Рамалданова

