Хаталу рекьер
Дуьньяда дагъларай, тамарай, рагарайни тепейрай фенвай акьван хаталу рекьер ава хьи, гьатта, абурун шикилар акурлани, инсандин зегьле фида.
Лап хаталу рекьерикай сад США-дин Аляска штатда авай Далтонан шоссе (666 км) яз гьисабзава. Анин хаталувал яргъи мензилда заправкаяр ва яшамиш жезвай ксар тIимил дуьшуьш хьунихъ, гьакIни гьавадин пис шартIарихъ, вагьши гьайванар пайда хьунихъ галаз алакъалу я.
Норвегияда авай Атлантикадин рехъни хаталубурук акатзава. И мулкара гьалтзавай Сторсезандетский муьгъ и рекье виридалайни яргъиди я. Гьавадин шартIарихъ галаз алакъалу яз Атлантикадин рехъ зулун эхиррилай гатфарин эвел кьилерал кьван иллаки хаталу я: шегьредал еке лепеяр акьалтуникди муькъвелай кьезил машинар гьуьлуьз гадар хьун мумкин я.
Норвегияда авай Троллей рехъни хаталубурук акатзава. «Троллей гурар» тIвар акьалтнавай мулкар туристар гзаф физвай чка я. Анаг хаталубурун жергеда гьатунин себебрикай сад ам гуьтIуьди хьунихъ галаз алакъалу я. Гьавадин шартIари ана гьерекат ийидайбур хаталувилерик кутазва. Ондалснес ва Валлдал шегьерар алакъалу ийизвай и рехъ хъуьтIуьн муддатда кIевзава.
Чи уьлкведин Колымадин шегьрени хаталубурун жергеда ава. Якутскдинни Магадандин арада авай и рехъ туькIуьр хьанвай тегьердихъ галаз алакъалу яз хаталу я. ГьакIни и мулкара инсанар рекьивай гзаф яргъа яшамиш жезва, и делилди рекье кIеве гьатай водителар четинвиляй экъечIдай илаж жагъуруникай магьрумзава.
Швейцариядин Сен-Готард гирведал алай рехъ гьуьлуьн дережадивай 2106 метрдин кьакьанда ава. Ам туристар патал хаталу рехъ я. И рехъ анжах майдилай октябрдалди ахъа я, амай вахтунда рехъ тамамдиз агалнава. Четин къекъуьнар авайвиляй ва къерехра даяхар авачирвиляй улакьар рагалай аватзавай дуьшуьшар жезва.
Чилидинни Аргентинадин арада (Анды дагълара) авай гирвени акурла кичIе жедайди я, и рекье хаталу 43 къекъуьн гьалтзава. Даяхар эциг тавунвайвиляй ва датIана къвалар къвазвайвиляй анаг хаталу гьалда жезва.
Индиядин Ладакхда авай Кхардунг-Ла рехъ лап кьакьанда авайвиляй (гьуьлуьн дережадивай 5359 метрдин), къекъуьнар гзаф гьалтзавайвиляй, гуьтIуь тирвиляй хаталу я.
Индиядин Зоджи-Ла гирве гьуьлуьн дережадивай 3528 метрдин кьакьанда ава, и мулкунин рекьин хаталу участокдин яргъивал 3 километр я. Ладакхдай Кашмирдиз фенвай и рекьин хаталувал ам гуьтIуьди хьунихъ, хъуьтIуьн вахтунда, маргъалар ва муркIар себеб яз, муракаб гьалар арадал атунихъ ва раг хьтин чкайрай къванер аватунихъ галаз алакъалу я.
«ЛГ»
