Къацу хъжеда

Хуьруьгрин тама арадал атай бедбахт­вили гзаф лезгияр къарсурна. Гатфар къаршиламишиз, къацу жез гьазур хьанвай гуьрчег там ялаврин хурук акатна. Гару цIуз мадни викIегьдиз агъавалдай мумкинвал гана. 15-мартдиз башламишай цIай, инсанривай четинз физ жедай, улакьар­ гьализ тежедай чкайра, кьуру векьер-кьа­лар куз-куз, фад-фад тамув кьван агакьна­. Талукь къуллугъри цIай туьхуьрунин ала­хъунар авунатIани, авай гьал мадни пис жезвай. Са шумуд гектардин майданар чIулав хьана. Анжах 19-мартдин нисиниз цIай туьхвейдакай  малумат раижна. Инсанри куьмек гунилай гъейри, марфадини цIун вилик пад кьуниз екез таъсирна.

ЦIай хкадарунал РД-дин МЧС-дин, тамун майишатдин комитетдин, МВД-дин векилар ва чкадин агьалияр машгъул хьана. ЦIай туьхуьриз жезвач лагьайла, маса хуьрерай, шегьеррай хейлин ватан­эгьлияр куьмек гун патал чкадал фена.

Талукь къуллугъри датIана хабардарзавайвал, цIаяр кьунин дуьшуьшрин 90 процентда тахсиркарар инсанар я. Гьамиша мукъаятвал ийизвач, бедбахтвилел гъидай дуьшуьшдин вилик пад вахтунда кьуниз фикир гузвач.

Кузвай тамукай хабар хьайивалди, Да­гъустандин Кьил Сергей Меликова инсанрин хатасузвал хуьнин ва цIай хкада­рунин серенжемар кьабулунин тапшуругъ гана. Хейлин пешекарар, техника желбнатIани, чпин ашкъидалди цIухъ галаз женг чIугва­дайбур чкадал фенатIани, нетижа арадал­ къвезвачир. Цавай яд гадарун патал ра­къу­рай вертолетдивайни, гьавадин шартIар себеб яз, яргъалди кIвалахиз хьанач.

Гуьгъуьнлай Сергей Меликова КЧС-дин (кьетIен гьаларин патахъай тагькимарунин ва абур арадай акъудунин, цIаяр кьунин хатасузвал таъминарунин рекьяй комиссия) заседанидал малумарайвал, Хуьруьгрин там арадал хкида. Ихьтин тек­лиф, адан гафаралди, Ахцегь райондин агьалийрин патай атана. Тамун къацу къат гуьнгуьна хтунин месэладикай рахадайла, региондин регьберди къейдна: «Им четин тапшуругъ я, амма ам тамамарна кIанзава, илимдал машгъул тешкилатар желб авуналди. Гьихьтин серенжемар герек ятIа ва цIийи къелемар мус кутун хъсан ятIа, тайинарда. И месэладал кIвалахда ва Хуьруьгрин тамун къацу къат арадал хкунин рекьер жагъурда. Резервдин фондунай ва я маса чешмейрай пулунин такьатар чара ийида».

И жуьреда эгечIуналди, Сергей Меликова чун мад сеферда гьейранарна. Халкьдин тIал алай гьар са месэладив ам къайгъударвилелди эгечIзава, гежел вегьин тавуна, гьар са месэладал талукь пешекарар желбзава.

ЦIай хкадарунин серенжемра актив­вилелди иштиракай районэгьлийриз,  МЧС-дин, МВД-дин ва Даглесхоздин къул­­лугъчийриз ада сагърай лагьана. С. Ме­ли­кова цIухъ галаз женг чIугунин карда­ тафаватлу хьайи иштиракчийриз гьукуматдин ва ведомстводин шабагьар гунин мумкинвилиз килигун тапшурмишна.

«Чкадин агьалийрин къастунин кIеви­вили чун ихьтин нетижадив агакьарна. Абурун алахъунар къейд авун важиблу я. Инсанриз чна чпиз сагърай лугьузвайди чир хьун герек я», — лагьана С. Меликова.

Там арадал хкунин месэла къарагъ­на­вайдакай хабар хьайила, РД-дин Халкьдин Собранидин депутат, машгьур меценат Имам Яралиева цацар хьтин пешер алай тарарин къелемар чара ийиз гьазур тирдакай малумарна.

«Герек кьадар къелемар чара ийидай мумкинвал ава чахъ. Вири месэлаяр муниципалитетдин кьиле авайбурухъ галаз веревирд авуналди, чна гьевесдивди гуьрчег Ахцегь райондив ва Хуьруьгрин агьалийрив къелемар вахкуда», — лагьана И. Яралиева.

Зи фикирдалди, ихьтин къайгъударар авайла, руьхъведиз элкъвена чIулав хьанвай тамун майданри садан рикIикни къалабулух кутун лазим туш. Таму, авайдалайни хъсан, цIийи ва цицIи хъхьана, халкьдиз хийир гун давамарда, ада цIийи нефес къахчуда. Амма инсанри гьамиша тIебиатдив мукъаятдаказ эгечIун герек тирди рикIелай алудна виже къведач.

Лезги  Фетгьуьллагь