Игитрикай, жуьрэтлу аскеррикай, Ватан патал чанарни гьайиф текъвезвай кьегьалрикай кхьинар кIелдайла, зи фикир ихьтин цIарари желбна: «Ас­кер душмандин гуьлледи ягъайла ваъ, инсанри ам рикIелай алудайла, рекьизвайди я. Чна рикIера хуьзмай кьван гагьди абур сагъ я».

Дугъриданни, зазни гьакI яз аквазва. Ватандин итижар, ислягь уьмуьр, чи яшайиш, хизанар хуьн патал игитвал ийизвай ксарин вилик чун гьамиша буржлу яз амукьзава. Чи бурж вахкун викIегь аскерар гьамиша рикIел хуьн я.

КьетIендиз къейд ийиз кIанзава: исятда Россиядин Президентди, гьукуматди дяведин махсус серенжемда Украинадин миллетбазрихъ галаз женг чIугвазвай аскерриз, офицерриз, абурун хизанриз ийизвай галайвилер вилик вахтара садрани тавур хьтинбур я. Афгъанистан рикIел хкин. ЦIуд йисалай гзаф вахтунда чи аскерри Афгъанистанда ам душманрикай, террорист­рикай, моджагьедрикай азад авунин карда куьмек гана. Абурукай вишералди телеф хьана. Хирер хьайибурун кьадарни гзаф тир. Гьайиф хьи, абуруз гьукуматдин патай лазим дережада куьмекар ганачир. Хиве кьунар авунатIани, гзафбур, гьукуматдин патай къвезвай кьезилвилер, галайвилер такуна, рагьметдизни фена. Абурун яшайишдин месэлаяр къени гьялна куьтягь хьанвач.

СВО-дин иштиракчийриз лагьайтIа, вири рекьерай куьмек гудай са шумуд госпрограмма, проект кардик ква, гьакI маса серенжемарни къабулзава.

СВО-дин иштиракчийривай ва женгерин ветеранривай 2 процент алай ипотекадин кредитдикай, маса къачузвай автомашинрин къимет 20-25, электромобилрин – 35 процентдин тIи­миларзавай программадикай менфят къачуз жеда. Хуьруьн майишатдин бизнесдал машгъул жез кIанзавайбур махсус грантралди таъминарзава. Федеральный проектдин сергьятра аваз, пулсуз алава пеше къачудай мумкинвал гузва. Начагъбурувай чеб воен­но-медицинадин идарайра пулсуз сагъар­ хъийиз, багьа дарманар къачуз жеда. Абур герек протезралдини таъми­нарда.

Ихьтин кьезилвилерин иесияр хьун патал военкоматдай, оборонадин министерстводай ва я МФЦ-дай ганвай женгерин ветерандин шагьадатнама ва я СВО-дин иштиракчи я лагьай справка герек къведа. Абур гваз Яшайишдин фондуниз, банкдиз ва кIвалахдалди таъминардай центрадиз физ жеда.

РФ-дин Госдумади дяведин махсус серенжемдин иштиракчийриз ва абурун хизанриз галайвилердай 148 закон кьабулнава. Абурук хуш авайбуруз пулсуз вузда кIелдай, алава пеше къачудай, женгерин майдандай хъфейла, иштиракчияр кIвалахдалди таъминардай законни ква.

«Дагъларин гьунарлувал» программа СВО-дин ветеранри ва иштиракчийри пара хушдиз кьабулнава. Россиядин «Игитрин девир» программадиз тешпигь авай региондин серенжемди­, отставкадиз фена, набут хьана, ислягь уьмуьрдив эхгечI хъувунвай кьегьалриз гьукумдин органра кIвалахдай мумкинвал яратмишзава. Аскерри зиреквилелди чпин мумкинвилерни тек­лифзава ва «Дагъларин гьунарлувал» программада активвилелди иштиракзава. Гьелбетда, дяве я, телефвилерни жезва. Хирер хьайибур кьушунривай къерех хьуниз мажбур жезва. Абурун гележегдин яша­йиш пайгардик кутунин мураддалди уьл­кведин Президент Владимир Путинан тапшуругъдалди «Игитрин вахт» махсус программа кардик кутуна.

«Россиядиз кардалди вафалувал къалурнавай, ахтармишнавай, умуд ку­таз жедай лайихлу инсанар, намуслу­вилелди къуллугъзавай вири зегьметчияр ва аскерар гьакъикъи, халисан элита я. «Игитрин вахт» программа «губернаторрин школа» тIвар акьалт­навай государстводин идара ийидай кьилин школадин проект, «Россиядин башчияр» конкурс хьиз, уьмуьрдиз кечирмишда», – лагьанай Владимир Путина 2024-йисан 29-февралдиз Федеральный Собранидиз кIелай Чарче.

ЦIийи программадин макьсад СВО-дин иштиракчийрикай гележегда государстводин органра, муниципалитет­ра ва госкомпанийра кIвалахдай, кар алакьдай виниз тир пешекар регьберар гьазурун я. Махсус курсара абуруз, алай аямдин вири терефар фикирда кьуна, чирвилер гуда.

«Игитрин вахт» программадихъ галаз кьадай «Дагъустандин гьунарлувал» проект Сергей Меликован тапшуругъдалди чи республикадани уьмуьр­диз кечирмишиз гатIуннава. Ам РД-дин Кьилин ва Гьукуматдин Админис­т­рацияди уьмуьрдиз кечирмишзава. СВО-дин иштиракчийризни, амай инсанризни чизва хьи, дяведин гьерекатар акьалтIда ва Яракьлу Къушунра кIватIай тежриба, вердишвилер ислягь уьмуьрдани герек къведа. Анжах абурукай обществодиз хийир хкатдайвал менфят къачуна кIанда. Гьа и карда аскерриз куьмек гун патал «Дагъустандин гьунарлувал» программади кIва­лахзава. Ада дагъустанви аскеррикай ва СВО-дин ветеранрикай государстводин ва гьукумдин органра кIва­лахдай ерилу пешекарар гьазурда.

Программа кардик кутунихъ авай метлебдиз Сергей Меликова ихьтин баянар ганай: «И проект арадал гъунив чун алатай йисан гатфариз гатIуннай. За са шумудра тикрар авурди я: фронтдин женгер акур ксариз амайбурулай гьахъвал, намус, лайихлувал, итимвал вуч ятIа, хъсандиз чизва. Ахьтин инсанар чпин везифайривни жавабдарвилелди эгечIда ва абуру чпик умуд кутунвай ксар са вахтундани алдатмишдач.

Гьелбетда, алай вахтунда сифте чкадал инсанвилин ихьтин ерияр ала: ватанпересвал, чанни къурбанд ийиз гьазур хьун, намуслувал, жуван ватан кIан хьун. Дяведин махсус серенжемда иштиракзавай ксарихъ ава гьа ихьтин ерияр. Идахъ галаз сад хьиз гьар са карда герек къвезвай чирвилер, алакьунар ва тежриба герек я эхир. Гьавиляй «Дагъустандин гьунарлувал» прог­раммади аскерриз, СВО-дин ветеранриз лазим тир чирвилер гуда, абуру чи общество патал гьакъисагъвилелди зегьмет чIугвада…»

– Программадин сергьятра аваз, чна хкянавай ксар хъсанбурукай хъсанбур я, – къейдна Сергей Меликова. – Абуру федеральный ва региондин пешекаррин вилик агалкьунралди имтигьанар вахкана. Кьилинди, зи фикирдалди, виридахъ Ватандихъ, хайи маканрихъ кIанивал ава. Къуллугърин жигьетдай вердишвилерни чирвилер артухарайла, абуру чи уьлкведин абадвал патал зегьмет чIугвада.

Ватандин кьегьалар гьамиша акьалт­завай несилдин рикIера хуьн патал кардик кутунвай маса проектарни ава. Абурук «Дагъустандин игитар» ва «Игитрин аялар» шикилрин выставкаярни акатзава.

Нариман  Ибрагьимов