(Эвел — 2023-йисан 45-50-нумрайра, 2024-йисан 2-9, 14-15, 19-20, 22-33, 35-40, 47, 48-нумрайра, 2025-йисан 2, 7, 13-15, 17-19, 21-24, 27, 31-34, 43-47-нумрайра, 2026-йисан — 11-16-нумрайра)
ЧIЕХИ ЛИШАНАР:
- АЛЬ-МАСИГЬ АД-ДАЖЖАЛ
Дажжалан фитне кардикай къутармиш (хилас) жедай рехъ
Адахъ галаз гуьруьш хьуникай
яргъаз хьун
Имран ибн Гьуьсейн асгьабди (къуй адалай Аллагь рази хьурай) агакьарнавайвал, Пайгъамбарди (Аллагьдин патай салават ва салам хьуй вичиз) лагьана (мана):
«Къуй ад-Дажжалакай ван хьайи гьар сад адавай яргъаз хьурай, тахьайтIа, кьин кьазва Аллагьдал, адан патав вич иманлу яз гьисабзавай инсан къведа ва гуьгъуьнлай, ада (Ад-Дажжала) «цазвай» (арадал гъизвай) шаклувилер себеб яз, ам адан гуьгъуьна аваз фида»1.
Гьадисдин метлеб ихьтинди я: ад-Дажжал экъечIнавайдакай ван хьайиди адавай яргъаз хьана кIанда, адаз мукьва хьана виже къведач. Инсан, вич диндар яз, кIеви иман авайди яз гьисабиз, адан патав фида ва бирдан, ад-Дажжалан патай суьгьуьр (…) акурла, ам адаз табий хьайибурукай ва ад-Дажжалан куьмекчийрикай жеда.
Умм Шарик асгьабди (къуй адалай Аллагь рази хьурай) агакьарнавайвал, Аллагьдин Расулди (Аллагьдин патай салават ва салам хьуй вичиз) лагьана (мана):
«Дугъриданни, инсанар ад-Дажжалакай дагълариз катда»2.
А вахтунда мусурманрин имам (халифа) аль-Магьди яз жеда – адалатлу халифа.
Куьмек тIалабиз, Аллагьдиз ялвар авун
(Аллагьдивай къутармишунин куьмек тIалабун)
Абу Умама аль-Багьилий асгьабди (къуй адалай Аллагь рази хьурай) агакьарнавайвал, Пайгъамбарди (Аллагьдин патай салават ва салам хьуй вичиз) лагьана (мана):
«Низ адан цIалди имтигьан авуртIа, къуй ада Аллагьдивай къутармишунин куьмек тIалабрай»3.
Аллагьдин тIварар ва сифетар
чир хьун
Ад-Дажжал са вил авайди я, Аллагь-Таала са вил авайди туш [яни «одноглазый» туш]. Аксина, Аллагь иерди, рехнейрикай ва нукьсанрикай михьиди я. Ам пакди я, вири кимивилерикай михьи, азад я, (42-сура, 11-аят, мана):
«Адаз ухшар, тешпигь хьтин са шейни авач. Ва Ам Ван къведайди, Вири Аквадайди я»4.
КпIунин эхирда Аллагьдивай ад-Дажжалан фитнедикай хуьн тIалабун
Яни кпIунал, салам гудалди вилик квай «аттагьиятдин» (ташагьгьуддин) гуьгъуьнай лагьана кIанда:
«Аллагьума инни агIузу бика мин гIазабин-нарн ва мин гIазабиль-къабри ва мин фитнатиль-магьйа валь-мамати ва мин фитнатиль-Масигьи дажжал».
«Я Аллагь, за Вавай цIун азабрикай ва сурун азабрикай, уьмуьрдин ва кьиникьин рекьяй акъуддай крарикай,5 аль-Масигь ад-Дажжалан фитнедикай хуьн тIалабзава6»7.
Инсанриз Дажжалан кардикай хабар (баянар) гун – адакай чеб хуьн патал
Ас-Саъб ибн Жассама асгьабди (къуй адалай Аллагь рази хьурай) агакьарнавайвал, Аллагьдин Расулди (Аллагьдин патай салават ва салам хьуй вичиз) лагьана (мана):
«Ад-Дажжал инсанри ам рикIел хкин тийидай чIавуз экъечIда».
Яни ад-Дажжалакай садни рахан хъийидач. Инсанри ам, адан винел патан акунар, ерияр рикIелай алудай, сада-сад адакай игьтиятлу авун акъвазарай чIавуз гзаф кьадар гъулгъулайрин вахтунда ад-Дажжал экъечIда.
Шариатдин чирвилер къачун
(Шариатдин илимдалди яракьламиш хьун)
Шариатдин чирвилер Аллагь-Тааладихъ иман гъунни галаз зурба яракь я гьар са фитне кардин аксина. Иник ад-Дажжалан фитнени акатзава. Пайгъамбарди (Аллагьдин патай салават ва салам хьуй вичиз) Мединадин агьалийрикай тир иманлу кьегьал жегьил ад-Дажжалаз акси экъечIуникай хабар гузвай агьвалатда чаз имандин гьакъиндай чирвилерин важиблувални еке метлеблувал къалурзава – фитне крарикай хуьнин карда…
Ад-Дажжалан кьиникь
Ад-Дажжал Шамда телеф жеда.
Абу Гьурейра асгьабди (къуй адалай Аллагь рази хьурай) агакьарнавайвал, Аллагьдин Расулди (Аллагьдин патай салават ва салам хьуй вичиз) лагьана (мана):
«Аль-Масигь (ад-Дажжал) шаркь патай къведа ва адан макьсад Медина жеда, та ам атана Угьуд-дагъдин кьулухъ акъваз жеда, ахпа малаикри адан чин Шам галай патахъ элкъуьрда ва ана ам телеф жеда»8.
Иса ибн Марьяма (Аллагьдин салам хьурай вичиз) ад-Дажжал яна рекьида
Муджаммиъ ибн Жария асгьабди (къуй адалай Аллагь рази хьурай) агакьарнавайвал, Аллагьдин Расулди (Аллагьдин патай салават ва салам хьуй вичиз) лагьана (мана):
«Ибн Марьяма (Иса пайгъамбарди) ад-Дажжал «Бабу-Луьддин»9 чкадин (хуьруьн) патав яна рекьида»10.
Абу-Гьурейра асгьабди (къуй адалай Аллагь рази хьурай) агакьарнавайвал, Аллагьдин Расулди (Аллагьдин патай салават ва салам хьуй вичиз) лагьана (мана):
«Абуру, дяведиз гьазурвилер аквадайла ва жергеяр дуьзардайла, кпIуниз икъамат гуда. И арада Иса ибн Марьям эхвичIда»…
________________________
1 Гьадис Агьмада, Абу Дауда ва аль-Гьакима гъана. Аль-Альбаниди «Сахих Аби Дауд»-да ам якъинди я лагьанва.
2 Гьадис Муслима гъана.
3 Гьадис «Ас-Сунан»-да Ибн Мажа гъана.
4 «Аш-Шура» сура, 11-аят.
5 «Уьмуьрдин рекьяй акъуддай затIари» инсандал и дуьньяда жезвай вичин уьмуьрда гьалтзавай темягь фидай затIар лишанламишзава ва я тахьайтIа им сабур авачирла жезвай имтигьан я. «Кьиникьин рекьяй акъуддай затIари» инсанди рекьидайла эхзавай крар лишанламишзава ва ихтилат сурун азабрикай – кьве малаикдин суалрикай физва. И къайдада инсанри и суалрин писвиликайни сура жезвай жазадикай хуьн тIалабзава.
6 «Аллагьумма инни аузу бика мин азабин-нар ва мин азабиль-къабр ва мин фитнатиль-махья валь-мамат ва мин фитнатиль-масихид-даджжаль».
7 Гьадис аль-Бухарийди ва Муслима гъана.
8 Гьадис Муслима гъана.
9 Людд (Лод) Бейт аль-Макъдисдин патав гвай хуьр, ам Палестинада ава.
10 Гьадис ат-Тирмизиди гъана ва ам хъсанди, якъинди я лагьана.
(КьатI ама.
Мугьаммад ибн Абдуррагьман аль-Арифидин ктабдай,
гьазурайди – диндин алим Ямин гьажи Луткунви.
Материал, са бязи дегишвилер
кухтуна, куьруь авуна гузва).
