Аязри таъсирзавач
Дагъустандиз атанвай аязри зулуз цанвай техилдин магьсулрин бегьердиз пис патахъай таъсирзавач. Идакай республикадин Гьукуматдин телеграм-каналди хабар гузва.
Гьа са вахтунда чешмеди хабар гузвайвал, Россиядин кьиблепатан регионра къвайи гзаф кьадар живери зулун магьсулар цанвай чуьллера ламувилин игьтиятар хейлин артухарнава.
Живедин къатуни набататар, къаю тухвана, терг хьуникай хуьзва ва, жив цIрадалайла, магьсулар фарашдиз экъечIуниз таъсирда.
2026-йисуз Дагъустанда 220 агъзур тонн техил кIватIун пландик кутунва, им алатай йисан дережадилай 3 агъзур тонндин гзаф я. Цанвай тумар 3-5 сантиметр живедин къатунин кIаник ква, и карди абурун гьал хъсан тирдакай лугьузва.
Тахминан 1,7 млрд манат
Пландин бинедаллаз ремонтдин кIвалахар ва технический жигьетдай бязи серенжемар кьиле тухун патал 2026-йисуз «Россети Северный Кавказ» компанияди Дагъустандиз саки 1,7 миллиард манат ракъурда. Идакай и компаниядин телеграм-каналди хабар гузва.
«Россети Северный Кавказ» ПАО-ди 2026-йисуз СКФО-да винидихъ къалурнавай серенжемар кьиле тухун патал 5,1 миллиард манат чара ийида. Ремонтдин программа пулдалди таъминарунин кьадар, 2025-йисав гекъигайла, 5 процентдин артухарнава.
Къейд ийин хьи, Дагъустандихъ галаз сад хьиз, пулдин такьатар чара ийидай са жерге маса регионрин тIварарни кьунва: Ставрополдин крайдиз 1,5 миллиард манатдилай гзаф пулдин такьатар ракъурда, Кабардино-Балкариядиз — 568 миллион манат, Чечен Республикадиз – 508 миллион, Кеферпатан Осетиядиз — 289 миллион, Ингушетиядиз – 262 миллион, Карачаево-Черкесиядиз — 243 миллион манат.
2026-йисуз технический рекьяй къуллугъдай программадин кьилин хилер ихьтинбур я:
— ЛЭП-ар (линия электропередачи) ремонт авун;
— «емдалди таъминардай» центраяр (центры питания) ремонт авун;
— трансформаторрин подстанцияр ремонт авун;
— тарарин, кул-кусрин… юкьвай ЛЭП-ар тухванвай рекьер михьи авун ва гегьеншарун.
Духтурри тагькимарзава
Энергетикар хъуни инфаркт, инсульт, рикIин ритм чIур хьун, тромбоэмболия хьунин мумкин тир хаталувилер артухарзава, иллаки чпихъ гьеле винел акъат тавунвай рикIинни дамаррин начагъвилер авай инсанар патал. Идакай А.В. Вишневскийдин тIварунихъ галай республикадин клинический азарханадин (РКБ) телеграм-каналди хабар гузва.
Раижзавайвал, рикI ва дамарар патал мумкин тир кьилин хаталувилер ихьтинбур я:
— инфаркт, инсульт ва аритмия хьунин хаталувал артухарзава;
— составда авай кофеинди дамарар гуьтIуь ийизва ва давление хкажзава;
— адак шекер гзаф хьуни пи акьалтунал ва диабет хьунал гъизва;
— хуквадин мижедин цурувал хкажзава, и карди гастрит жедай шартIар арадал гъизва;
— чпив фад вердиш хьунал ва аслувиле гьатунал гъизва ва мсб.
Юкьван гьисабдин къиметар
Дагъустанда ишлемишнавай машиндин юкьван гьисабдин къимет 1,2 миллион манатдал кьван агъуз аватнава. Идакай «Дагъустандин экономика» телеграм-каналди хабар гузва.
«Авто.ру Оценка» сервисдин ахтармишунрин делилрал асаслу яз, 2025-йисан нетижайралди Дагъустанда виликдай ишлемишнавай автомобилрин юкьван гьисабдин къимет 7,4 процентдин агъуз аватнава ва 1,2 миллион манатдикай ибарат хьанва.
Хабар гузвайвал, регионда виридалайни гзаф ихьтин машинар ужуз хьанва: Chevrolet Cruze (–21,7 процент, 574 агъзур манатдал кьван), Porsche Cayenne (–18,1 процент, 2,21 миллион манатдал кьван) ва Mercedes-Benz E-Класс (–16,6 процент, 3,10 миллион манатдал кьван). Къейдзавайвал, къиметар агъуз хьуниз кьвед лагьай базарда теклифар гзаф хьуни ва муьштерийрин умуми кьадар агъуз аватуни таъсирнава.
Гьазурайди – Муса Агьмедов
