«Искусство» гаф Мегьамед Гьажиеван урус чIаланни лезги чIалан словарда икI таржума авунва: 1. гуьрчег литература, музыка, кьуьлер, суьретар; 2. устадвал, устIарвал. И гафара гзаф «шикилар» ава. Белки, гьавиляй К. С. Станиславскийди лагьанайтIа: «Искусствода жув кIан жемир, искусство жуваз кIан хьухь». Макъала кхьинив ихьтин гафарилай эгечIуниз зун мукьвара СтIал Сулейманан районда аялрин искусстводин школа ачухуни мажбурна.
Чун школадин директор Бажихалум Мирзалиевна Меликовадихъ галаз гуьруьшмиш хьана, адавай са шумуд суалдиз жаваб гун тIалабна.
– Бажихалум Мирзалиевна, квез цIийи школа ачухун мубаракрай. Чаз адакай куьрелди лагьанайтIа кIанзавай.
– Мубарак авунай сагърай. ЦIийи школа ачухун шад жедай кар я. Сифтедай лугьун лазим я хьи, районда художественный ва музыкадин школаяр аваз гзаф йисар тир. Дагъустан Республикадин культурадин министерстводик акатзавай алава образованидин идараяр тир кьве школани Кьасумхуьрел Гь. Гьасанован тIварунихъ галай куьчеда са дараматда кардик квай. Абурун коллективарни чеб чпихъ галаз фадлай таниш ва гьуьрметлу тир.
Райондин кьил Саид Темирханован къарардалди и кьве школадикай райондин аялрин искусстводин школа арадал гъанва.
– Ина гьихьтин отделенияр кардик ква? Пешекарар тир муаллимар шумуд ава? Хуьрера адан кружокар кардик квани?
– Искусстводин школа кьве отделенидикай ибарат я: художественный ва музыкадин. Сифтегьан отделенидин завучвиле Эмирчубанова Нарима Омаровнади, кьвед лагьай отделенидин завучвиле Тагьирбегов Гьажимет Велиметовича кIвалахзава. Кьведни дерин чирвилер, кIвалахдин 35-40 йисарин тежриба авай пешекарар я.
Чкадал кIвалахзавай муаллимар художественный отделенида 4 кас ава, музыкадин отделенида — 8. Чи вири муаллимарни кIвалахдин гзаф йисарин тежриба авай пешекарар я.
Школадин музыкадин отделенидин кружокар Курхуьрел, Вини СтIалдал, Чуьхверхуьрел, Герейханован 1 ва 2 – отделенийра кардик ква, художественный отделенидин – Курхуьрел, ЦIийихуьре, Герейханован 1-отделенида, Вини СтIалдал, Алидхуьрел юкьван школайра ва Кьасумхуьрел центральный библиотекада. Анрани чпин пешедин устадар тир муаллимри кIвалахзава.
Гьар са кружокдин кIвалах чи гуьзчивилик ква. Абурувай чна тухвай кIвалахрин гьахъ-гьисабар истемишзава, нетижайриз килигна, къиметни гузва.
Эхиримжи вахтара, музыкадин ва художественный школаяр тир йисарилай эгечIна, кружокра иштиракзавай школьникрин кьадар къвердавай артух жезва. Чахъ неинки райондин, гьакI республикадин, Вирироссиядин дережайра тухузвай конкурсра чпин алакьунар къалурзавай аяларни тIимил авач. Инанмиш я, гележегда абурун кьадар мадни артух жеда.
Алай вахтунда чна фортепианодай республикадин конкурсда иштиракдай аялрихъ галаз кIвалах тухузва.
– ЦIийи школадин кIвалахдиз райондин кьиле авайбурун патай куьмекдикай вуч лугьуз жеда?
– Искусстводин школа ачухай са шумуд йикъалай райадминистрациядин кьилин 1-заместитель Заур Нариманович Къагьриманова чи муаллимрихъ галаз гегьенш совещание кьиле тухвана, чи вилик кIвалах мадни хъсанарунин везифаяр эцигна. Чаз четинвилерихъай кичIе туш, вилик эцигай вири везифаяр чна кьилиз акъудда. И кар патал чи муаллимри, сифте йикъалай эгечIна, кIвалахни тешкилнава.
Вири сеняткарвилерин бине кутазвайбур искусстводин школаяр я. И кар чи пешекарри дериндай аннамишзава. Зун инанмиш я хьи, чи школадай гележегда машгьур музыкантар, манидарар, кьуьлердайбур, искусстводин маса хилерай хъсан пешекарар, художникар акъатда.
– Бажихалум Мирзалиевна, чаз вун гзаф йисара райондин художественный школада муаллим, директор яз кIвалахай кас яз чида. Чна искусстводин цIийи школадихъ гележегда еке агалкьунар хьуник умуд кутазва.
Хазран Кьасумов
