Арадал атай надир шикил…

(Эвел — 2, 4, 5-нумрайра)

Керимхан Бабаев

1939

Адан тIвар са справочникдани гьатнавачир. Амма Мегьамед Гьуьсейнован рикIел ам хтана. Керимхан Бабаев Мегьарамдхуьруьн райондин Къансавхуьре дидедиз хьана. 1962-йисуз ада Дагъустандин культурно-просветительский училище, 1968-йисуз Осетиядин государстводин университет (тарихдинни обществоведенидин факультет) куьтягьна. Мегьарамдхуьре музыкадинни манийрин муаллим яз школада, пионерринни школьникрин кIвалин ва юкьван школадин директор яз кIвалахна.  Ам чаз ихьтин манийралди чида: «Мегьарамдхуьр», «Зи чубарук», «Къансавар» (Къ. Рамазанован чIалариз), «Диде ватан» (Ш.-Э. Мурадован чIалариз), «Самур» (А. Саидован чIалариз).

Падишагь Киберов

1941

Композитор, РД-дин искусствойрин лайихлу деятель (1992). Докъузпара райондин Филерин хуьре дидедиз хьана. Аялзамаз вичи-вичиз тар ягъиз чирна. 1967-йисуз Махачкъалада Г. Гьасанован тIварунихъ галай музыкадин училищедин халкьдин алатрин отделение акьалтIарна. Райондин культурадин кIвалин художественный руководителвиле кIвалахна. 1964-2004-йисара Дагтелерадиодин халкьдин алатрин оркестрдин артист тир.

Вичин эвелимжи «Суварин мани» (А. Саидован чIалариз) П. Киберова 1968-йисуз теснифна. Мадни чаз адан ихьтин манияр чида: «Уьзуьмрин кулар» (А. Муталибов), «Дидедин рикI» (И. Гьуьсейнов), «Зун итим я» (Жамидин), «Алагуьзли» (Е. Эмин), «Шад жеда рикIиз» (Ш.-Э. Мурадов), «Тенпелдин хиялар» (С. Саидгьасанов). Адан манияр Д. Рагьимовади, Р. Агъабалаева, С. Гьажиевади, Т. Мамедова тамамарна.

Мегьамед Гьуьсейнов 

1941 – 2020

Композиторрин союздиз Сейфулла Керимов кьабулна саки къад йис алатайла, 1979-йисуз аниз Мегьамед Гьуьсейнов кьабул хъувуна. Гьанлай кьулухъ къенин йи­къал­ди лезги халкьдин арадай а дережадин музыкадин бажарагъ авай, Композиторрин союздин членвилиз лайихлу хьайи кас акъат хъувунач.

Гьуьсейнов Мегьамед Азизханович Рутул райондин Хъуьлуьдрин хуьре дидедиз хьана. 1955-1959-йисара ада Махачкъаладин музыкадин училищеда дирижерско-хоровой отделенида кIелна. 1962-1970-йисара ам Москвадин государстводин культурадин институтдин студент тир. Ахпа ада Дагъустандин культурадин училищеда муаллим, Дербентда ва Махачкъалада, Мамедкъалада аялрин музыкадин школайра муаллим ва директор яз кIвалахна. 1972-1979-йисара – ДАССР-дин Гостелерадиодин музыкадин редакциядин старший редактор, 1989-1992-йисара – республикадин культурадин министрдин заместитель, 1992-йисалай эгечIна – «Дагъустан» ГТРК-дин музыкадин радиопрограммайрин отделдин заведующий.

М. Гьуьсейнов музыкадин жуьреба-жуьре жанрайрин кьве вишелай виниз эсеррин, Россиядин ва Дагъус­тандин шаиррин чIалариз вишелай виниз гьавайрин, аваррин, даргийрин, лезгийрин театррин 12 тамашадиз кхьей музыкадин автор я. Чаз ам агъулрин, рутулрин, цIахуррин музыкадин фольклор кIватIай кас хьизни чида. Адан эсеррикай: опера «Шарвили», симфониядин «Дагъустандин музыкадин рангар» сюита (кьуд паюникай ибарат я: «Рутула пакама», «Радрандин дагълар», «Нарын-къеле», «Фалфандиз рехъ»), дудукни камерный оркестр патал драмадин «Эмин» поэма, оркестр галай тар патал «Лезги рапсодия», «Ягь-намусдин наразивал» мусибатдин фрескаяр (пуд паюникай ибарат я: В. Пшавелидин чIалариз «Халикь, чаз куьмек!», С. Сулейманан чIалариз «ШайтIандин дуст», Е. Эминан чIалариз «Дуьа ая, инсанар!»), ирид паюникай ибарат рутулрин лирикадин «Лалаандин ритмаяр» кантата, эстрададин ва хордин эсерар.

М. Гьуьсейнован эсерар тIвар-ван акъатнавай коллективри, гьабурукай яз, СССР-дин Гостелерадиодин Москвадин симфонийрин оркестрди, Центральный телевиденидин ЧIехи хорди, Азербайжандин Ниязидин тIварунихъ галай симфонийрин оркестрди, гьакIни Москвадин, Киевдин, Бакудин, Еревандин солист­ри­ тамамарна. Ам РФ-дин искусствойрин лайихлу деятель я (1998), адаз кьве сеферда (1993, 2003) РД-дин­ г­осударстводин премия гана. Адакай З. Абуевади («Мегьамед Гьуьсейнов», 1992), В. Сперанскийди, М. Якьубова кхьенва.

Насир Шагьмурадов

1953

Докъузпара райондин Миграгъ-Къазмайрал дидедиз хьана. 1976-йисуз Москвадин культурадин институтда оркестрдин отделение акьалтIарна, гьа чIавалай Дербентдин музыкадин училищеда тарсар гузва. Са кьадар манийрин ва лезги театрдин тамашайриз кхьенвай музыкадин автор я.

Къагьриман Ибрагьимов

1956

Кьурагь райондин Хпежрин хуьре къуллугъчидин хизанда дидедиз хьана. 1979-йисуз Дербентдин музыкадин училище, 1994-йисуз ДГУ-дин тарихдин факультет акьалтIарна. 1980-йисарин эвелра вокалдинни алатрин «АЯ КАМ», «КИМ»  ансамблар арадал гъана. Къуватлу сес ва тIебии артистизм авай адан манияр вичи ва чи халкьдин машгьур манидарри устаддиз тамамарзава. Ам жуьреба-жуьре конкурсрин ва фестивалрин лауреат я.

Композитор М. Гьуьсейнова къейд ийизвайвал, Къ. Ибрагьимова фольклордиз мукьва манияр туькIуьрзава, музыкадин фольклордин гьавадин ва ритмикадин къурулуш вилик тухузва. 1994-йисуз адаз Дагъустандин искусствойрин лайихлу деятель лагьай гьуьр­метдин тIвар гана. Ам 750 манидин автор я.  Адан виридалайни машгьур манийрик «Гьажи Давуд», «Бажанах», «Жегьилвал», «Куьгьне хуьрер», «Пуд СтIалар», «Алатай вахтар хкведач», «Дидедиз», «Ашкъи­дин булахар», «Жегьилвал» ва масабур акатзава.

1992-йисуз Къ. Ибрагьимован 80 манидикай ибарат «КIанда вун»  кIватIал, 2003-йисуз «Милли школада музыка», 2025-йисуз музыкадинни манийрин «Лезгинкадин» стилда кхьенвай «Ватанпересвилиз — гимн» ва «1-4 классра кIелзавай аялар патал «Шад манияр»  ктабар акъатна.

Мавлудин Хаиров

1956

Ахцегь райондин Хкемрин хуьре дидедиз хьана. 1981-йисуз Астрахандин государстводин консерваторияда дирижерско-хоровой факультет акьалтIарна. Дербентдин музыкадин училищеда муаллимвиле кIвалахна. Яргъал йисара ада халкьдин манияр кIватIна, абур обработка авуна. И кIвалахдин нетижада адан редакциядик кваз «Лезги халкьдин манияр ва кьуьлерин гьаваяр» ктаб акъатна.

(КьатI ама)

А. Омаров