2025-йисан нетижайралди, Кеферпатан Кавказдин федеральный округда карханайрин кьадар ва карчивилин активвал гзаф хьунин жигьетдай Дагъустан кӀвенкӀвечи чкадал ала. РД-дин карчивилинни инвестицийрин агентстводи хабар гузвайвал, регионди гъвечӀи ва юкьван карчивилин хилер вилик тухунин рекье хейлин агалкьунар къалурзава. ИкI, алатай йисуз республикада карханайрин кьадар виле акьадайвал гзаф хьанва: Дагъустанда 21,8 агъзур цӀийи компания (СКФО-дин рекорд) регистрация авунва.
ГъвечIи ва юкьван карчивилин карханайрин умуми кьадар 16,6 процентдин гзаф хьанва ва 70 266-дав агакьнава (2024-йисандалай 10 агъзурни 22 карханадин гзаф).
Финансрин кьадардикай рахайтIа, къейдзавайвал, 2025-йисан вахтунда, санлай къачурла, 5,2 миллиард манат желбна. Им адалай вилик йисандалай 2 сефердилай артух рекъем я. Шаз республикада чпи чеб кIвалахдалди таъминарзавайбурун кьадарни 16 процентдин гзаф хьана ва 346,7 агъзур касдив агакьна.
Алатай йисан нетижайрай, налогар яз къвезвай такьатрин умуми кьадар 22,2 процентдин гзаф хьанва ва саки 3,7 млрд. манатдив агакьнава. Бизнес кьиле тухун патал къулай шартӀар яратмишнава: налогрин агъуз тир ставка (кьезил къайдадай тир къазанжийриз 1 процент) ва пешекарвилин къазанжийрилай кьезил налог кардик кутунва.
ГьакIни Дагъустанди, 2025-йисан нетижайралди, РФ-дин яшайишдинни экономикадин рекьяй вилик фенвай регионрин сиягьда 55 лагьай чка кьунва – идалай вилик авайдалай 7 цIарцIин виниз хкаж хьуналди ва 42,1 балл къазанмишуналди. 2024-йисуз республика 62-чкадал алай, къейдзава «Хабарар» РИА-ди.
И сиягь туькIуьрдайла, регионда яшайишдинни экономикадин жигьетдай авай гьалар къалурзавай са жерге терефар гьисабдиз къачуна. Кьилди къачуртIа: акъудзавай метягьдин ва тамамарзавай къуллугърин кьадар, бюджетдиз къвезвай къазанжияр, экономикада машгъулбурун ва кура-кура алишверишдин санлай къачур кьадар. Хабар гузвайвал, и делилар къачун патал Росстатдин, РФ-дин финансрин министерстводин, Россиядин Банкунин, Федеральный казначействодин материалар ишлемишна.
Яшайишдинни экономикадин жигьетдай авай гьалар къалурзавай сиягьда виниз чкадал гьакIни Ставрополдин край (25-чка), Кабардино-Балкария (77-чка) хкаж хьанва. Сад лагьай чка, гьелбетда, Москвади кьунва – 94,94 балл, эхиримжиди – Тыва Республикади – 17,11 балл.
Амина Муслимова
