Гатфариз вучиз начагъ я?..

Къацу аптека

Гзафбуру, гатфар алукьайла, чеб зайифзава, начагъ я лугьуда. Гьатта А.С. Пушкинани «Весну я не люблю, весной­ я болен» лугьудай. Фагьумайла, ам начагъвал туш. Хъуь­тIуьз чи бедендик квай ви­таминар, гзаф микроэлемен­тар­, беден­ди ишлемишна, тIимил жезва, абур куьтягь жезва. ТIебиатдин духтуррал гьалтзавай кIвалахар зайиф жезва, эгер вахтунда дарманар квай хъчарни чна гьазур­на­вачтIа. ГьакI хьайила, хъчари­ чпин къу­ват кIватI­далди, абур дигмиш жедалди, агъадихъ чна квез гьамиша гъилик­ квай набататриз, майвайриз килигун ва абур ишлемишун теклифзава­. Абур чна гьар юкъуз­ 450 граммдив агакьна­­ тIуьна кIанзава. И кьадар 250 граммдив агакьарайтIа, мадни хъсан жеда­. Ингье сифте нубатда ишлемишна кIан­завайбур, хъуьтIуьн вахтундани чаз куьмек гуз гьазурбур.

 Яру чугъундур. Ам тIвар-ван авай гьа чIаварилай Гиппок­рата, Галена, Диоскорида, Авиценнади, Парацельса ва масабуру дегь заманайрилай сагъламвал хуьнин рекье ишлемишзавай. Абуру иви тIимил квайбуруз, къенепатан уьзуьрар ва сагъариз четинзавай хирер авайбуруз чугъундур ишлемишун меслят къалурзавай. Ада микроэлементрин куьмекдалди чIулав лекьин (печень) клеткаяр михьи ийизва, ратарин кIвалах хъсанарзава, давление агъузарзава, бедендикай артухан кьеж хкудиз куьмекзава, холестерин тIимиларзава, дамарар михьиз куьмекзава. Ам, гьи жуьреда ишлемишайтIани, менфятлу яз гьисабзава.

Келем. Гиппократа, Диаскорида, Аристотела, Пифагора­, Галена келемдин тарифардай, ам гзаф ишлемишун меслят къа­лурдай. Адак квай шекерди, пектинри, клетчаткади, В1, В2, В3, Р, РР, К, С витаминри, фитонцидри ва микроэлементри и майва гзаф менфятлуди тирди тестикьарзава. Туькьуьлда къванер, гаст­рит,  подагра, атеросклероз авайбуруз ам сагъламардай тIуьн яз ишлемишун меслятзава.  Са истиканда авай келемдин миже хуьрек недалди вилик 20-30 декьикьа амаз йикъа пуд сеферда хъвана кIанда. Са литр миже хкудун патал  2 кг келем герек къведа.

И майваяр гьамиша гъилик квайбур тирвиляй чна квез абур  сифте нубатда меслят къалурзава. Квевай абур, бедендиз са зиянни авачиз, гьамиша ишлемишиз жеда. Аллагь рикIе аваз ва харжияр тавуна.

Газар. Газарар гзафбуруз кIанда. Тазазмаз ругунвайди, кьурурнаваз – абур чав мукьвал-мукьвал саки гьар юкъуз­ агакьзава. Газаррин куьмекдалди бубасил (гемморой),  къен кьун, ивидик ракь, гьакIни  витаминар тIимил хьуни арадал гъизвай азарар сагъар хъувур дуьшуьшар тIимил авач. Аялриз газарар мукьвал-мукьвал тIуьн иллаки менфятлу я: абуру витаминар, микроэлементар гзафарзава. РикIин, дуркIунрин, чIулав лекьин кIвалах хъсанаризни ам  еке куьмекчи я.

Мад вуч ийиз жеда? Тутун тарари пешер ахъайнава. КIватI­на, кьелечIдаказ сериндик экIяна, кьурур­да. Давление авайбуруз гзаф еке куьмек я. ГьикI ишлемишдатIа, чна гуьгъуьнин нумрайра ихтилат ийида. Чаз чи газет кIелзавайбуру ганвай суаларни гзаф ава. Чна абурузни жавабар гун фикирда кьунва. Аллагьди квез  сагъвал гурай!

Башир Шихмурадов

Теймур Гьабибов