Уьлкведин Гьукуматди Россиядин моношегьеррин сиягь цӀийи хъувунва. Каспийскдини Дагъустандин Огниди неинки чпин дережа хвена, гьакI ина ишлемишзавай куьмекдин серенжемрин менфятлувални тестикьарна.
Экономикадин кьетӀен къайдаяр кардик кутунин ва налогрин пар тӀимиларунин нетижада и шегьерра бейкаррин кьадар лап агъуз тир дережадал (Каспийскда – 0,2 процент ва Дагъустандин Огнида – 0,8 процент) агакьнава.
Дагъустандин экономикадин ва мулкар вилик тухунин министр Гьажи Султанова къейд авурвал, амайбурулай фад виликди физвай мулкунин (ТОР) резидентвилин дережади карчийриз гегьенш мумкинвилер ачухзава: налогрин ставкаяр агъузбур хьунилай башламишна, бюджетдилай къеце фондариз гузвай пуларин кьадар хейлин тӀимиларунал агакьдалди.
Гьа и кьезилвилери ва артуханвилери моношегьерриз цӀийи инвестицияр желб ийидай ва кӀвалахдин цIийи чкаяр арадал гъидай мумкинвал гузва, гьисабзава министрди.
Къейд ийин, алатай йисан делилралди, Россиядин мулкунал 321 моношегьер алай. Алай йисан мартдиз уьлкведин Гьукуматди и сиягь цIийи хъувуна, гила аник 264 шегьер ква: 70 шегьер и дережадикай магьрумарнава ва 24 муниципалитет алава хъувунва.
2025-йисан эхирдилай башламишна, моношегьерриз куьмек гунин везифаяр РФ-дин ВЭБ-дивай вахчунва ва МСП-дин Корпорациядин хиве тунва. ГьакIни моношегьеррин арада сифтени-сифте фикир гана кIанзавай 26 муниципалитетдикай ибарат сиягь туькIуьрнава. И сиягьдик Дагъустандин Огни шегьерни ква.
Моношегьерриз талукь программа кардик кутурдалай кьулухъ карчийри кьезил жуьреда финансралди таъминарунин къайдада 288 миллион манатдилай гзаф такьатар желбнава, мад 190 миллион манат банкари гузвай заминвилерикай ибарат я.
Моношегьер – им виче яшамиш жезвай зегьметдиз къабил агьалийрин чIехи пай са ва я гьа са хилен са шумуд чIехи карханада кIвалахзавай муниципалитет я. Ихьтин карханаяр я чиликай менфятлу шейэр хкудунал, я тахьайтIа, промышленностдин метягь акъудунал ва я гьялунал машгъул хьун лазим я.
Дагъустандин экономикадин ва мулкар виликди тухунин министерстводин пресс-къуллугъди къейд авурвал, 2026-йисан сифте кьиляй Дагъустандин ТОР-рин резидентрин сиягьда 14 кархана авай. Санлай къачурла, республикадин моношегьеррин мулкарал 8 инвестпроект уьмуьрдиз кечирмишнава. Желбнавай инвестицийри тахминан вад миллиард манат тешкилзава. ГьакIни инра, инвестпроектрин нетижада кIвалахдин цIийи 700 чка арадал гъанва.
Жасмина Саидова
