Гафарин алемдай
Хайи чIалал чIехи эсерар кхьей, кхьизвай вири писателри, пара-тIимил лугьун тийин, халкьдин гегьенш къатариз са артух ван тахьай, кьилдин нугъатрин сергьятра авай гафарни ишлемишзава. Им, са шакни алачиз, эсерда тикрарсуз «гьава» арадал гъизвай хъсан кьетIенвал я; ихьтин келимайрин куьмекдалди кIелчийриз ихтилат физвай чкадин агьалийрин яшайиш, кьатIунар, ацукьун-къарагъун аквазва.
Машгьур гьикаятчи Расим Гьажидин эсерарни нугъатдин ва нугъатдинбур тушир, кьериз-цIаруз дуьшуьш жезвай гафаралди девлетлу я. Адан эсерра гьалтзавай бязи гафарикай идалай виликни чна веревирдер авунай. Нубатдин сеферда заз бембецIил, гичIи, жигьуьр, кIармут, кекуьл, семер, хъинхъилар гафар кIелзавайбурун фикирдиз гъиз кIанзава. Ибур вири къе чахъ авай гафарганра гьатнавач, гьавиляй абурун манаяр тайинарун патал кьилдин ахтармишунар авун герек я; сифте нубатда ихьтин уьлчмейрин менсеб чирун чарасуз я. Бязи гафарин мана-метлеб абур квай предложенийрин куьмекдалди чириз жезва. Винидихъ къалурнавай ирид гаф квай предложенияр агъадихъ гузва.
Яваш-яваш, бембецIил хьиз, галчIур жез-жез, «Дагъустан» Бакудин портуниз хтана. («Гьуьлераллай лезгияр» эсердай).
Адан са гъиле кIармут авай, муькуь гъилик тIвалунал кутIуннавай фонарь кьунвай. («Зи ирид стха» эсердай).
Чун гагь балкIандин семердал ахварал фидай, гагьни къванцел кьил эцигнаваз, литиник. («Зи ирид стха» эсердай).
Гьерерални, кьунарални… гьич са гьайвандални гьич са чIарни тамир … Кекуьлар, мекуьлар таз тахьурай… («Зи ирид стха» эсердай).
Шекарни кьарар жими фитерай ктад хьанвай, абурун сар вири хъинхъилар хьанвай. («Зи ирид стха» эсердай).
И дуьньядал тек са ранг алач: яру ранг ава, чIулав ранг ава, лацу ранг ава, михек ранг ава, рагъул ранг ава, туракь ранг ава, гичIи ранг ава, хъипи ранг ава… за вири лугьузвач. («Шагь Абасакай риваят» эсердай).
Пара недайдаз «жигьуьр» лугьудай. («Чун чаз килигдайла…» эсердай).
Куругъли Ферзалиев
