Алатай йисан эхирра Москвада ЦIийи йисахъ галаз алакъалу яз тешкилнавай мекерада къалурай чи чIехи уьлкведин гьар жуьре регионрай тир устадри гьазурзавай пек-парталди, текстилди, жуьреба-жуьре безекри – чпихъ кьетIен гуьрчегвал ва фикир желбдай къуват авай затIари – аниз атайбуруз яргъалди рикIел аламукьдай легьзеяр багъишнай. Тамам кьве варз алатайла и мярекат рикIел хкунин себебни ам я хьи, ана гъилерин устадвал къалурайбурун арада вичин ери-бине Хасавюрт райондин Къурушдилай тир, яргъал йисара республикадин образованидин хиле зегьмет чIугур, эхиримжи саки 10 йисуз Санкт-Петербургда яшамиш жезвай ва баркаллу и пеше давамарзавай чи ватанэгьли Фироза Надировна Панагьовани авай.
Гзаф итижлудаказ кьиле фейи мекера тешкилнавайди МАСИ (международная академия современных искусств) тир. Ана гьам аялриз, гьамни чIехибуруз чпин гъилералди са вуч ятIани гьазурдай мумкинвални яратмишнавай. Эхирдай кьиле тухвай конкурсда-къалуруна, машгьурбурун арада аваз, чи ватанэгьлидин кьве коллекция къалурна: «Горянка — лезгиночка» (СтIал Сулейман дидедиз хьайидалай инихъ 155 йис тамам хьуниз бахшнава, нинийрикай ибарат я) ва «Цветы и ленты» (аялар патал хранвай затIарикай ибарат я).
Къейд авун лазим я хьи, тIварар кьунвай кьве коллекцияни, чи ватанэгьлидин са кьадар амайбур хьиз, медалриз лайихлу хьанвайбурун жергедай я. ИкI, алатай йисан ноябрдиз Москвада кьиле фейи международный фестивалда «Горянка — лезгиночка» къизилдин медалдиз лайихлу хьана. «Цветы и ленты» коллекция Вирироссиядин, международный конкурсрин («Русский силуэт» Махачкъала, 2006-йис; «Звезда Императрицы» – Будапешт, 2010-йис; «Русские сезоны – Хрустальная пирамида» – Париж, 2010-йис; «Золотой лотос» — Пекин, 2010-йис) лауреат я. Чи ватанэгьлидин «гъиликай хкатнавай» «Зи Дагъустан» ва «Халкьдин костюмдин шиират» коллекциярни международный фестивалра къизилдин медалриз лайихлу хьанва. Ам Вирироссиядин «Молодые дарования России» конкурсдин лауреатни я. Фироза Панагьовадихъ галаз танишбуру адаз «къизилдин гъилерин сагьиб» лугьузва.
Чна винидихъни къейднавайвал, пешедал гьалтайла, Фироза Надировна муаллим я, генани дуьз лагьайтIа, чпихъ муаллимвилин, санлай къачурла, 400 йисан стаж авай династиядин векил я. Аялриз чирвилер ва тербия гунин рекьиз абурун несилдай 13 векилди чпин уьмуьр бахшна. Фироза Надировнадин чIехи буба Загьир Асланова Азербайжандин Ушталрин хуьре вири уьмуьрда школада гъвечIи классрин аялриз тарсар гана. Бубадилай чешне къачуна, и рехъ адан кьве руша давамарна. Лейсан Загьировнадикай – математикадин, Там Загьировнадикай гъвечIи классрин муаллимар хьана. Фироза Надировнадин несил муаллимралди виридалайни девлетлуди я: адан ирид вахакай и пешедин сагьибар хьанва!
Ф. Панагьовади Нальчикда яру дипломдалди – педучилище, Махачкъалада ДГПУ акьалтIарна. Яргъал йисара Махачкъалада зегьмет чIугур ам Дагъустан Республикадин лайихлу муаллим, РФ-дин умуми образованидин гьуьрметлу работник лагьай тIварарин сагьиб я. Школайра кьиле тухузвай республикадин конкурсрин ва олимпиадайрин жюри адакай садрани кьведра хьанач. ГьакIни ада умуми образованидин ва искусствойрин школайрин педагогар патал хурунай ва хранвай шейэрин дизайндай методикадин семинарар кьиле тухвана. Гьа са вахтунда ада бедендин мумкинвилер сергьятламиш хьанвай жаванар патал (абурун игьтияжар ва къулайвал фикирда кьуна) пек-парталдин коллекция арадал гъана.
2016-йисалай чи ватанэгьлиди Санкт-Петербургдин Красногвардейский райондин 6-нумрадин школада-интернатда бедендин мумкинвилер сергьятламиш хьанвай аялриз технологиядин тарсар гузва.
— Муаллим хьунин къарар за гьеле гъвечIизмаз кьабулнай. Чи хизанда дерин чирвилер къачунин, гъвечIи-чIехидаз гьуьрмет авунин, зегьметдал рикI алаз тербияламишунин месэлайриз еке фикир гузвай. Дидедин сивяй заз садрани кьведра ван атаначир чи чIехи бубадин рикI алайвиликай вичин пешедал, аялрал. Зун патал муаллимвал пешени я, уьмуьрдин рехъни, кьисметни. Жуван чирвилер ва алакьунар акьалтзавай несилдал агакьариз хьунал зун шад я. Хъсан муаллим гьихьтин инсандиз лугьуда? Вичин предметни, гьакI вичи тарс гузвайбурни гзаф кIанзавай пешекардиз, – гьисабзава ада.
Къуй мадни еке агалкьунар хьурай квехъ, гьуьрметлу Фироза Надировна!
Рагнеда Рамалданова
