Гьар гьафтеда чи руьгьдин девлет тир «Лезги газет» ахгакьун за сабурсуздаказ гуьзлемишзава. Ада агъзурралди чи ватанэгьлийрин руьгь хкажзава, фикир цIийи са квел ятIани желбзава. Райондин «Дагъдин булах» газетдин штатдик квай къуллугъчи хьайи 1978-йисалай за а чIаван «Коммунист», гилан «Лезги газетдин» журналистрихъ галаз дуствилин, мадни дуьз лагьайтIа, къелемдин дуствилин алакъаяр хвена ва и кар давамарзава. «Дагъдин булах» газетдин кьилин редактор тир зи патав гьеле школада кIелзамай Мегьамед Ибрагьимов (алай вахтунда «Лезги газетдин» кьилин редактор) вичин метлеблу макъалаяр гваз къведай. Багъри газетдин амай къуллугъчийрикайни завай анжах хъсан келимаяр лугьуз жеда. Абуру чпин макъалайра дерин метлеб авай месэлаяр къарагъарзава.
«Лезги газетдин» алатай йисан 40-нумрада къелемдин дуст Нариман Ибрагьимова чапнавай «Куьн иесияр яз амукьдатIа» макъаладикай жуван фикирар лугьуз кIанзава. Ана алатай девирдин бубайрин хейлин адетрин хъсан терефрикай кхьенва. Мехъерриз талукь яз чахъ вилик вахтара аваз хьайи са адет зазни рикIел хкиз кIанзава.
Дугъриданни, шад и мярекат иесиди кьиле тухун вичин багърийрилай вилик къуни-къуншийрин хиве твадай. Мехъерин иесидин тIалабун кьилиз акъуд тавун мумкин кар тушир.
И ихтилат вич рагьметдиз фидалди зи чIехи эмеди тахминан 1980-йисуз авурди я. 1957-йис. Зи чIехи стхадин мехъерин югъ. Пакаман сятдин кIуьд тамам жезмазди, кьавалри (абур филивияр тир) экуьнин сегьерар ягъиз башламишна. Са акьван вахт алатнач, бирдан хуьруьв (Ахнигрив) агакьиз са километрни зур мензил амаз, ачух майдандилай кьве сеферда тфенг ягъай ван акъатна. Мегьарамдхуьруьн райондин Муьгъвергандал тухванвай бубадин амледин руш Гьуьруьпери ва адан уьмуьрдин юлдаш бубадиз гьасятда чир хьана. Тадиз герек ксар кIватIна, зи буба мехъерин мугьманрин къаршидиз фена.
— Фена, зи вилик жунгав гваз хъша, — эмирна езнеди зи бубадиз, — тахьайтIа, зун мехъерик къведач.
Езнеди са балкIандин виликай кьуна, эмеди кьвед лагьай балкIандин (кьве балкIандални мехъерин савкьатар алалдай) кьенерар кьуна, абур рекьин къерехда ацукьна.
Адет чIурун мумкин кар тушир. Бубадини чи багърийри езнедин вилик жунгав тухвана. Ада, гьич са гафни талгьана, балкIандин пурарихъ галай яргъи гапур хкудна, жунгавдин гардан яна. И агьвалат гьакъикъатда хьайиди зи рагьметлу дидедини тестикьарнай. Аламат жедай кар авачир. «Хъелай» мугьманрин тIалабун кьилиз акъудун адет тир. Мехъерин далдамчийрин сагьибди езнедиз кьуьл авун теклифайла, ада вичи гардан ягъай жунгавдин гьакъини вахканалдай.
Жув бубайрин куьгьне адетар чирунин, абур акьалтзавай несилдал агакьарунин терефдар хьуниз килигна, чи халкьдихъ авай къадимлу, амма рикIелай фенвай бязи адетрикай, кIелзавайбуруни, рикIел хкана, чпин фикирар лагьана, кхьенайтIа кIанзавай заз.
Абдулла Семедов
