РД-дин Гьукуматдин Председатель Абдулмуслим Абдулмуслимова 22- сентябрдиз республикада ципицIчивилин хел вилик финин ва адал региондин госгуьзчивал тухунин месэлайриз талукь совещание кьиле тухвана. Абур гьялунин карда вице-премьер Нариман Абдулмуталибова ва аграрийрин талукь органрин кьиле авайбуру иштиракна.
Премьер-министрди Дагъустан уьлкведин чехиррин асул дибдин регионрикай сад тирди къейдна. ГьакIни эхиримжи вахтара республикада ципицIчивилинни чехиррин хилен дережа хкаж хьунайни, и хиле зегьмет чIугвазвайбуру агалкьунар къазанмишунайни хъсан чкадал алайдакай лагьана.
«Федеральный ва гьакI региондин дережадани ципицIчивилел ва чехиррин продукция акъудунал машгъул жезвай карханайриз государстводин патай гузвай куьмек йисалай-суз артух жезва. Чна гележегдани и хел мадни вилик тухудай шартIар арадал гъун патал кIвалахзава», — лагьана ада.
Алатай йисуз республикада вири санлай кIватIай ципицIрин кьадар 302 агъзур тонндилай алатна. Ихьтин еке бегьер эхиримжи цIуд йисуз хьанвайди тушир. ЦипицIлухрин зегьметчийри гьар са гектардай юкьван гьисабдалди 126 центнер ракъинин кагьрабаяр кIватIна. Вири бегьердин 77 процент (234 агъзур тонн) хаммал гьялдай карханайриз рекье туна.
Алай вахтунда республикадин майишатра ципицIар кIватI хъувунин женг давамарзава. 19-сентябрдин делилралди, региондин мулкунал 103 агъзур тонндилай виниз (гьар са гектардай юкьван гьисабдалди 128,9 центнер) ципицIар кIватIнава.
Абдулмуслим Абдулмуслимован гафаралди, ципицIлухрин майданрикай, кIватIзавай бегьеррикай гузвай малуматар, делилар гьамиша дуьзбур, гьакъикъибур жезвач.
РД-дин Гьукуматдин Председателди этиловый спирт, ичкидин ва спирт квай маса продукция акъуддайла, маса гудайла, къайдаяр, къанунар чIурдай гьерекатриз рехъ тагунални фикир желбна. КIвалахдин бинеда сифте нубатда «Россиядин Федерацияда ципицIчивилин ва чехирчивилин гьакъиндай», «Этиловый спирт, ичкидин ва спирт квай суьрсет акъудунин, маса гунин кардал государстводин дережада аваз гуьзчивал авунин гьакъиндай» федеральный законар хьана кIанда.
РикIел хкун лазим я хьи, сентябрдин сифте кьилерай Кьиблепатан Дагъустандиз фенвайла, А. Абдулмуслимова Дербент райондин Жалгъан хуьре авай «Дербент Агро» ООО-дин карханада совещание кьиле тухванай ва анал Дагъустандин ципицIар гьасилзавай майишатрин коллективар бегьер кIватI хъувуниз ва гьялуниз гьазур хьанвай гьалдикай веревирдер авунай.
Совещанидал малум хьайивал, ципицIчивилин хиле республикадин бюджетдиз гьар йисуз 7 миллиард манатдив агакьна пул гъизва. А. Абдулмуслимова къейд авурвал, Россиядин Федерациядин хуьруьн майишатдин министерстводи гузвай куьмек екеди я, ам гьар йисуз гзафарни ийизва. Эхиримжи йисара и куьмекдин кьадар кьуд сеферда артух хьанва. Эгер 2021-йисуз ципицIчивилинни чехирчивилин хилез 226,4 миллион манат чара авунвайтIа, цIи — 905 миллион манат.
Къенин юкъуз республикади вич неинки тамамвилелди чубукралди таъминарзава, абур гьакI маса регионризни рекье твазва. Месела, алатай йисуз Крым Республикадиз — 840 агъзур, Краснодардин крайдиз 500 агъзур чубук рекье туна. Россиядин хуьруьн майишатдин центрадин делилралди, Дагъустан Республикада 2023-йисуз 7,88 миллион чубук гьасилна.
«Дагъустан Республика патал ципицIчивал, санлай къачурла, экономика ва АПК вилик тухуниз куьмекзавай кар алай хел я. Дотацийрал алай чи республикадиз ада гьар йисуз 7 миллиард манат пул гъизва. Ракъинин кагьрабайрин багъларин майданрал гьалтайла, Дагъустан вилик акъатнава. И карда сад лагьай чкадал алай Краснодардин крайни гьатта кьулухъ галамукьнава. Чи ципицIчийри агротехникадин серенжемар кьиле тухунайни хъсан нетижаяр къазанмишзава. Россиядин Федерацияда чун башчийрин жергеда гьатнава. Квез чидани, уьлкведин Президент Владимир Владимирович Путинахъ галаз гуьруьшмиш хьайила, Дагъустандин Кьил Сергей Алимова адаз Россиядин ципицIрин 42 процент Дагъустанда кIватIзавайдакай малумат гана. Гьукуматдин Председатель ва гьакI дагъустанвини яз, за куь зегьметдин нетижайрал дамахзава. Куьне экономикадин хиле лап игитвилиз ухшар крар ийизва», — къейдна А. Абдулмуслимова.
Хийир Эмиров
