Ватандин ЧIехи дяве куьтягь хьана­ лагьай хабарди чун гзаф шадарнай. А вахтунда зун цIикьвед йиса авай аял тир. Недай са кьас фу жагъин тийидай йисар. Гзаф инсанар дарда аваз яшамиш жезвай. ЯтIани, сада-садаз куьмекар гузвай.

Хизанда чун ругуд аял авай. Сад-садалай куьлуьбур. Вири бубадал аватнавай. Диде рагьметдиз фейи йисуз гъве­­чIи стхадин йисни зур тир. Бубади, чун кьин тавурай лагьана, йифиз колхоздин никIерай мух чухвана гъидай. Акуна хьуй ана жедайди масад тир. Мухакай калар авуна, гьардан жибиндиз са мек вегьедай. И мухан калар чаз няналди недай шей жедай. Идалай гъейри, юкъуз трактордин ван хьайила, чун, адан гуьгъуьна гьатна, цан цазвай чкадай къевер кIватIиз, бегьем чуьхуьнни­ тавуна, хам аладариз, темягьдивди абур нез жедай. Гзаф тIуьна чна пенкьве­рин дувуларни.

КIвачин къапар, алукIдай партал лап кьит тир. КIвачин дабанар, ивидал­ хьана, хъиткьинна жедай. Имиди чаз машиндин чархуникай кIвачин къапар ийидай. Гьабурни чна хъуьтIуьн вахтунда алукIзавай. Гатуз чими вахтунда­ кIвачел алачиз жедай. Имиди чи кьилер лезвидалди твадай, кIвач-гъил чуьхуьдай, перемар руьхъведин це чуьхуьдай.

Дахди, йифен къачагъди хьиз, гьина гьажикIа, къуьл, мух аватIа, чантада аваз хкидай. Чалай гъейри, адан хиве дяведиз фена тахтай стхадин пуд веледни авай. Чун вири са айвандик яшамиш жезвай. КIвалел я къав алачир, я кIвализ хкведай гурар авачир. Марф къвайила, кIвале авай кьван бадияр тIи­ли къвезвай чкайрик кутадай. Чун кьин тавуна гьикI амукьайди ятIа, заз чидач.

Бубади колхоздин малар  хуьзвай. Бязи вахтара ада зунни вичихъ галаз кIвалахал тухудай. За адаз жувавай жедай куьмекар гудай: малариз тевледин тIунара векьер твадай, кIвачерик квай фитер вахчудай.

Йикъарикай са юкъуз чи кIвализ ЦIелегуьндал алай баде атана. Ам зи дидедин диде тир. Шамсият баде атайла, чаз гзаф шад жедай. Гьар вич къведайла, жибинар ацIурна, чаз ширинлухар гъидай. Баде хъфидайла, вичихъ галаз зунни чпин кIвализ тухун патал, минетар ийиз, перемдин ценерик ккIидай.

Са сеферда зун бадеди, рехъни­ чир хьурай лагьана, вичихъ галаз ЦIе­ле­гуьн­дал тухвана. Хуьруьн кьилихъ галай ва­цIай экъечIайла, ЦIелегуьндал фи­дай­­ кIвачин рехъ авай. Абукаран булахдилай­ са меке авай ядни хъвана, яргъи чIурай виниз, тамук квай кIвачин гел кьуна, чун чIуру чуьхверрин  тарар алай чкадал­ кьван фена. Инал чна ял яна, са герен­да ацукьна, мад рекье гьатна. Бадеди, зи рикIелай рехъ алат тавурай лугьуз, мукьвал-мукьвал рекьин къерехра­ авай кул-кусрал лишанар ийизвай. Куьгь­не сурарилай виниз фейила, чун са кьантIар­дал­ акъатнай. И кьантIардилай ЦIе­легуьн­рин хуьр  гьи­нал алатIа хъсандиз аквазвай.

«АтIангье, чан бала, куь халуйрин хуьр», – лагьана бадеди. Ада заз хуьр галай пад къалурна.

И юкъуз за Шамсият бадедин  кIва­ле йиф авуна. Галатнавай зун чилел вегьенвай хъуьтуьл месел, кьейиди хьиз, ахварал фена. Пакадин юкъуз, таза нисини хьрак чранвай хъуьтуьл фу хъуьчIуьк кутуна, зун бадеди рекье хтуна. Гьа йикъалай заз ЦIелегуьндал фидай кIвачин рехъ ачух хьана.

КIвале дишегьли тахьун итимдиз гзаф четин акъвазда. Сад-садалай  гъве­чIи аялар хуьз, зи бубадиз четинвилер гзаф акуна. АлукIдай дегишлух перем авачир. Вири нетIре кьунвай. Чуьхуьдай запун жагъидачир.

Гьа ихьтин цIаярайни вацIарай чун акъатна. Чакай лайихлу инсанар хьана. Стхайри армияда къуллугъна. Гьар сад са къуллугъдин иесияр хьана.

Дяве зулумат я. Дуьньядин винел дявеяр кутягь хьурай! Чи балайрин вилериз мад дяве ахкун тавурай. Дуьнья ислягь, муб­лагь хьурай. Амин!

Соня  Ибрамхалилова