Важиблу месэлаяр веревирдна
Осман Абдулкеримов Ахцегь райондин активдихъ галаз гуьруьшмиш хьана. Мярекатдин иштиракчийри райондин яшайишдин, экономикадин ва культурадин важиблу месэлаяр веревирдна.
Саки 10 йисуз райондин кьиле акъвазна, ам вилик тухуник, аваданламишуник пай кутур Осман Абдулкеримов районда гьуьрметлу ксарикай сад я.
– Чи гзаф крар, хушбахт гележег чун гьар сад жуван ватандин месэлайрив къайгъударвилелди, иесивилелди эгечIунилай аслу я, – лагьана О. Абдулкеримова. Чна-чаз гьуьрмет тавуртIа, чи месэлаяр кIанивилелди, таб-гьилле квачиз гьял тавуртIа, паталай атана, абур садани ийидач. И жигьетдай зи фикирдик са шумуд месэла ква.
Сад лагьайди, акьалтзавай несил чи баркаллу бубайрин чешнедалди дуьздаказ тербияламишун патал, месела, Мирза-Али къази хьтин ксарикай датIана жегьилриз суьгьбетарна кIанда. Зи фикирдик, Мирза Алидикай авай кьван вири делиларни адан яратмишунар кIватI хъувуна, са хъсан ктаб арадал гъун ва Ахцегьа адаз кутугай памятник эцигун ква. И месэла нетижалудаказ вилик тухун патал чун талукь тир илимдинни ахтармишунин конференцияр тешкилунилай эгечIда.
Зак секинсузвал кутазвай кьвед лагьай месэла районэгьлияр экологиядин жигьетдай хъвадай михьи целди таъминаруникай я. Инсандиз сифте нубатда герекди чандин сагъламвал я. Сагъсуз, зайиф касдилай са карни алакьдач.
Пуд лагьайди, чи районда агьалийриз медицинадин, иллаки тади куьмекдин къуллугъ авун хъсан туш. Ахцегьа сад азарлу яз, тади куьмекдиз эверайла, районда ЦРБ аваз, Махачкъаладин диспетчерский пунктунилай хабарар гуз, Рутулай духтур къвезва. Сят-сятни зуралай агакьайтIа хъсан я. Чпивни герек дарман, раб жедач. ИкI тахьун патал Ахцегьа Рутул ва Докъузпара районэгьлийрин сагъламвилин къуллугъда акъваздай тади куьмекдин медцентр хьана кIанда.
Кьуд лагьайди, Чархи кIамун участокда куьчери малдарвилин чилерал арадал атай ЦIийи Усурризни Гъуьгъвезриз къени хуьрерин статусар авач. Анра чи жемятдив лазим тир къайдада образованидин, медицинадин, культурадин къуллугъар агакьзавач. И татугайвилел эхир эцигна кIанда.
Вад лагьайди, районэгьлийрин культура вилик тухун, дуланажагъ, гьал-агьвал хъсанарун, арадал къвезвай тахсиркарвилерин вилик пад кьун патал общественный институт арадал гъана кIанда. Гьахьтин тешкилатдихъ еке къуват жеда.
И месэлайрай Осман Абдулкеримован тереф хуьналди ва алава яз чпин теклифар гуналди, мярекатдал РФ-дин лайихлу художник, скульптор Шариф Шагьмарданов, музейдин директор Агьмед Дагъларов, Ахцегь райсобранидин председатель Гьажимурад Парпачев, райондин дишегьлийрин советдин председатель Таира Муспагьова, райондин культурадин управленидин начальник Къистер Гъаниева, изобразительный искусствойрин школадин директор Мегьамед-Зериф Гьажиев, муниципалитетдин спортдин, туризмдин ва жегьилрин политикадин управленидин начальник Мадлена Гьажиева, райондин культурадин хилен къуллугъчи Сулейман Сулейманов, и цIарарин автор ва маса юлдашар рахана.
Гуьруьшдин иштиракчийри, Осман Магьмудовичан фикир Пельтуьйрин магьледа Азиз Алискерован тIварунихъ туькIуьрзавай ял ядай багъда къадим Грециядин ва Римдин къайдадин амфитеатр (ихьтин надир имарат патал чилин гегьенш участок, кутугай рельеф ава) лазим тирдал 2027-йисалай Ахцегьа лезгийрин къагьриманвилин «Шарвили» эпосдин сувар кьиле тухун давамар хъувунал, жемят дигидай целди таъминарун патал «Ахцегь – Мискискар» цин къаналдин кьилин имарат туькIуьрунал ва бязи маса месэлайрал желбна.
Дашдемир Шерифалиев