Интернетдин майданрай
Мумкинвилер, къулайвилер
ЦIийи кIвал, кархана ва я маса объект электросетдик кутадай фикирар авай агьалийривай и кар «Госкъуллугъар» порталдин куьмекдалди кьилиз акъудиз жеда. Идакай РФ-дин энергетикадин министерстводин телеграм-каналди хабар гузва.
И порталда «Объектар электросетрик кутун (технологический жигьетдай галкIурун)» («Подключение (технологическое присоединение) объектов к электросетям») къуллугъдикай менфят къачудай ва арза электронный къайдада туькIуьрдай мумкинвал ава.
Гьа са вахтунда и къуллугъдикай гьихьтин дуьшуьшра менфят къачуз жедатIа, гьадакайни малуматар ганва:
– цIийи объект электросетдик кутадайла. Вич ишлемишун патал гьазурна вахкузвай объект сифте яз электросетрик кутунин игьтияж аваз хьайитIа.
– гужлувал (мощность) артухардайла. Эгер виликдай электросетдик кутунвай объектдал тадаракрин кIвалах вилик тухун ва я яшайишдин маса игьтияжар патал гужлувал артухардай фикир аватIа.
– электроэнергиядалди таъминардай къурулушдин схема дегишардайла. Эгер виликдай сетдик кутунвай объектдин электроэнергиядалди таъминардай къурулушдин схема дегишарунин игьтияж аватIа. Мисал яз, токдин симер маса патахъай хкиз ва я маса дегишвилер тваз кIанзаватIа ва икI мад.
Чешмеди вичикай ихтилат физвай къуллугъдикай гьикI менфят къачуз жедатIа, гьадакайни хабар гузва.
1. Госкъуллугъар порталда жуван профилдиз гьахьа (авторизоваться).
2. «Подключение (технологическое присоединение) объектов к электросетям» тIвар алай къуллугъ жагъура.
3. Арза ацIура, объектдикай герек тир делилар ва ваз электросетдивай вуч кIанзаватIа къалура.
4. Арза жуван объектдиз лап мукьва авай сетдин тешкилат гьим ятIа, гьаниз ракъура. Сетдик кутун патал гуьгъуьнлай кьабулзавай серенжемрал гуьзчивал твах. (Яни талукь идаради ви арзадин гьакъиндай гьихьтин къарар кьабулнаватIа, адан статус гьи дережада аватIа госкъуллугърин порталдай килиг).
Чешмеди раижзавайвал, вичикай ихтилат физвай къуллугъдикай менфят къачунихъ са жерге къулайвилер ава:
– сетрин тешкилатриз объект кутун патал арза онлайн-къайдада ракъурун;
– арза, жув талукь идарадиз фин тавуна, гьазурна рекье тун;
– порталдин са къуллугъдин куьмекдалди объект кутунин жуьреба-жуьре месэлаяр гьялун;
– и кар гьам агьалияр, гьамни карчияр ва тешкилатар патал къулай я.
Идалайни алава яз хабар гузвайвал, технологический жигьетдай объект электросетрик кутунин шартIар, къимет ва муддатар объектдин характеристикайрилай ва маса делилрилай аслу я.
И кардиз талукь делилрикай тамамдиз винидихъ тIвар кьур идарадин телеграм-каналдай кIелиз жеда.
Мукъаятвал квадармир!
Н.Н. Приорован тIварунихъ галай травматологиядин ва ортопедиядин НМИЦ-дин кIеви тIарвилерин (острые травмы) отделенидин заведующий Яго Гудушауриди зулунни хъуьтIуьн вахтунда рекьерал бедендиз хасаратвилер хьунин мумкин тир хаталувал агъузардай себебрикай лагьана. Идакай РФ-дин здравоохраненидин министерстводин телеграм-каналди хабар гузва.
Адан гафаралди, мекьивилер хьуникди рекьера авай гьалар дегиш жезва: йикъар куьруь жезва, кьелечI мурк арадал къвезва, живер къуникди ва фад алукьзавай хурушумдикди рехъ-хвал хъсандиз аквазвач.
ЦIуьдгъуьндай рекьел автомобилдин тормоздин мензил са шумуд сеферда артух жезва. Къир цанвай кьуру рекье машин 10 метр мензил амаз акъваз жезватIа, муркIадал адаз 20-30 метр герек хьун мумкин я.
Пешекардин гафаралди, кIвачи-кIвачи физвай инсанри хатасузвилин са жерге къайдайрал амал авуна кIанда:
– рекьин и патай а патаз анжах махсус, и кар патал къалурнавай, чкайрилай элячI, вични светофордин ихтияр гузвай лишан акъатайла;
– машинар физвай рекьин паюнал экъечIайла, башлух (капюшон) хтIун, япара авай наушникар акъуд, мукьва жезвай улакьар хъсандиз акун ва абурун ван атун патал.
– рекьелай элячIиз эгечIдалди, сифте вири автомобилар акъвазнавани, акъвазнавачни якъиндаказ чира;
– жив ва мурк авайла, жува-жуваз гьалдай такьатар (самокатар ва икI мад) ишлемишмир. ЦIуьдгъуьндай рекье абур талукь тирвал гьализ четин ва тормоздин мензил гзаф жезва.
Аялрин хатасузвилиз кьетIен фикир гана кIанда. ГьикI хьи, абурувай автомобилдал кьван авай мензилдиз ва адан йигинвилиз вири дуьшуьшра дуьздаказ къимет гуз жезвач.
Пешекардин гафаралди, диде-бубайри рекьелай дуьз элячIунин жигьетдай аялриз чешне къалурун ва рекьел зверна экъечIун вучиз виже къведачтIа, гьадан гъавурда тун важиблу я.
ГьакIни автомобилда авай гьар са аялди чIул вегьена кIанда.
Эгер инсан машин фидай рекьин паюнал алукьнаватIа, тади гьалда хкаж хъжез ва хатасуз патахъ физ алахъна кIанда. Эгер хасаратвал себеб яз, къарагъиз жезвачтIа, патавай физвайбурувай куьмек тIалабна, медицинадин рекьяй тади куьмекдиз эвер гун лазим я.
Вилерин экв хкана
Татарстандай тир духтурри 96 йисан яшда авай дишегьлидин вилериз экв хкана. Идакай РФ-дин здравоохраненидин министерстводин телеграм-каналди хабар гузва.
Вичихъ четин гьалдин катаракта авай дишегьли Альметьевский райондин кьилин азарханадиз атанвай. Адан вилерин экв тамамдиз квахьнавай.
Ахтармишунар авурдалай кьулухъ духтурри операция ийидай къарар кьабулна. Абуру катарактадин факоэмульсификация кьилиз акъудна. Гьа икI, рагъул хьанвай хрусталик (вилин шуьше хьиз аквадай пай) алудна, адан чкадал алай девирдин тIебии тушир линза эцигна.
Хабар гузвайвал, операция агалкьунралди кьиле фена. Гьеле пакагьан юкъуз дишегьлидивай вичин багърийрин чинар кьатIуз ва, масадан куьмек галачиз, къекъвез жезвай.
РЦБ-дин офтальмологиядин отделенидин заведующийди къейд авурвал, и дуьшуьшди, алай девирдин технологияр ва духтуррин пешекарвал себеб яз, лап четин гьалдиз аватнавайлани куьмек гудай мумкинвал авайдакай лугьузва.
Духтурдин гафаралди, начагъ кас азарханадиз вилерин экв тамамдаказ квахьнаваз атана ва анай вилериз аквазвайди яз хъфена.
РФ-дин здравоохраненидин министерстводин телеграм-каналди виликдай хабар гайивал, Россияда гьар йисуз катарактадихъ галаз алакъалу 500 агъзурдав агакьна операцияр ийизва. Дуьньяда катаракта инсан буьркьуь хьунин кьилин себебрикай сад я. И начагъвал чукIун, артух хьун давам жезва.
Гьазурайди – Муса Агьмедов