Мумкинвилер, къулайвилер

ЦIийи кIвал, кархана ва я маса объект электросетдик кутадай фикирар авай агьалийривай и кар «Госкъуллугъар» порталдин куьмекдалди кьилиз акъудиз жеда. Идакай РФ-дин энергетикадин министерстводин телеграм-каналди хабар гузва.

И порталда «Объектар электросет­рик кутун (технологический жигьетдай галкIурун)» («Подключение (технологическое присоединение) объектов к электросетям») къуллугъдикай менфят къачудай ва арза электронный къайдада туькIуьрдай мумкинвал ава.

Гьа са вахтунда и къуллугъдикай гьихьтин дуьшуьшра менфят къачуз же­датIа, гьадакайни малуматар ганва:

– цIийи объект электросетдик кутадайла. Вич ишлемишун патал гьазурна вахкузвай объект сифте яз электросет­рик кутунин игьтияж аваз хьайитIа.

– гужлувал (мощность) артухардайла. Эгер виликдай электросетдик кутунвай объектдал тадаракрин кIвалах вилик тухун ва я яшайишдин маса игьтияжар патал гужлувал артухардай фикир аватIа.

– электроэнергиядалди таъминардай­ къурулушдин схема дегишардайла. Эгер виликдай сетдик кутунвай объектдин электроэнергиядалди таъминардай къурулушдин схема дегишарунин игьтияж аватIа. Мисал яз, токдин симер маса патахъай хкиз ва я маса дегишвилер тваз кIанзаватIа ва икI мад.

Чешмеди вичикай ихтилат физвай­ къуллугъдикай гьикI менфят къачуз же­датIа, гьадакайни хабар гузва.

1. Госкъуллугъар порталда жуван профилдиз гьахьа (авторизоваться).

2. «Подключение (технологическое присоединение) объектов к электросетям» тIвар алай къуллугъ жагъура.

3. Арза ацIура, объектдикай герек тир делилар ва ваз электросетдивай вуч кIанзаватIа къалура.

4. Арза жуван объектдиз лап мукьва авай сетдин тешкилат гьим ятIа, гьаниз ракъура. Сетдик кутун патал гуьгъуьн­лай кьабулзавай серенжемрал гуьзчивал твах. (Яни талукь идаради ви арзадин гьакъиндай гьихьтин къарар кьа­бул­наватIа, адан статус гьи дережада аватIа госкъуллугърин порталдай килиг).

Чешмеди раижзавайвал, вичикай ихтилат физвай къуллугъдикай менфят къачунихъ са жерге къулайвилер ава:

– сетрин тешкилатриз объект кутун патал арза онлайн-къайдада ракъурун;

– арза, жув талукь идарадиз фин тавуна, гьазурна рекье тун;

– порталдин са къуллугъдин куьмекдалди объект кутунин жуьреба-жуьре мес­элаяр гьялун;

– и кар гьам агьалияр, гьамни карчияр ва тешкилатар патал къулай я.

Идалайни алава яз хабар гузвайвал, технологический жигьетдай объект электросетрик кутунин шартIар, къимет ва муддатар объектдин характеристикайрилай ва маса делилрилай аслу я.

И кардиз талукь делилрикай тамам­диз винидихъ тIвар кьур идарадин те­леграм-каналдай кIелиз жеда.

Мукъаятвал квадармир!

Н.Н. Приорован тIварунихъ галай трав­матологиядин ва ортопедиядин НМИЦ-дин кIеви тIарвилерин (острые трав­мы) отделенидин заведующий Яго Гу­душауриди зулунни хъуьтIуьн вахтунда­ рекьерал бедендиз хасаратвилер хьунин мумкин тир хаталувал агъузардай себебрикай лагьана. Идакай РФ-дин здравоохраненидин министерстводин телеграм-каналди хабар гузва.

Адан гафаралди, мекьивилер хьуник­ди рекьера авай гьалар дегиш жезва­: йи­къар куьруь жезва, кьелечI мурк арадал къвезва, живер къуникди ва фад алукь­завай хурушумдикди рехъ-хвал хъсандиз аквазвач.

ЦIуьдгъуьндай рекьел автомобилдин­ тормоздин мензил са шумуд сеферда­ артух жезва. Къир цанвай кьуру рекье­ машин 10 метр мензил амаз акъваз жез­ва­тIа, муркIадал адаз 20-30 метр герек хьун мумкин я.

Пешекардин гафаралди, кIвачи-кIва­чи физвай инсанри хатасузвилин са жерге къайдайрал амал авуна кIанда:

– рекьин и патай а патаз анжах махсус, и кар патал къалурнавай, чкайрилай элячI, вични светофордин ихтияр гузвай лишан акъатайла;

– машинар физвай рекьин паюнал экъе­­чIайла, башлух (капюшон) хтIун, япара авай наушникар акъуд, мукьва жезвай улакьар хъсандиз акун ва абурун ван атун патал.

– рекьелай элячIиз эгечIдалди, сифте вири автомобилар акъвазнавани, акъвазнавачни якъиндаказ чира;

– жив ва мурк авайла, жува-жуваз гьалдай такьатар (самокатар ва икI мад) ишлемишмир. ЦIуьдгъуьндай рекье абур талукь тирвал гьализ четин ва тормоздин мензил гзаф жезва.

Аялрин хатасузвилиз кьетIен фикир гана кIанда. ГьикI хьи, абурувай автомобилдал кьван авай мензилдиз ва адан йигинвилиз вири дуьшуьшра дуьздаказ къимет гуз жезвач.

Пешекардин гафаралди, диде-бу­бай­ри рекьелай дуьз элячIунин жигьетдай аялриз чешне къалурун ва рекьел зверна экъечIун вучиз виже къведачтIа, гьадан гъавурда тун важиблу я.

ГьакIни автомобилда авай гьар са аялди чIул вегьена кIанда.

Эгер инсан машин фидай рекьин паюнал алукьнаватIа, тади гьалда хкаж хъжез ва хатасуз патахъ физ алахъна кIан­­да. Эгер хасаратвал себеб яз, къара­гъиз жезвачтIа, патавай физвайбурувай куьмек тIалабна, медицинадин рекьяй тади куьмекдиз эвер гун лазим я.

Вилерин экв хкана

Татарстандай тир духтурри 96 йисан яш­да авай дишегьлидин вилериз экв хкана. Идакай РФ-дин здравоохраненидин ми­нистерстводин телеграм-каналди хабар гузва.

Вичихъ четин гьалдин катаракта авай дишегьли Альметьевский райондин кьилин азарханадиз атанвай. Адан вилерин экв тамамдиз квахьнавай.

Ахтармишунар авурдалай кьулухъ духтурри операция ийидай къарар кьабулна. Абуру катарактадин факоэмульсификация кьилиз акъудна. Гьа икI, рагъул­ хьанвай хрусталик (вилин шуьше хьиз аквадай пай) алудна, адан чкадал алай девирдин тIебии тушир линза эцигна.

Хабар гузвайвал, операция агалкьунралди кьиле фена. Гьеле пакагьан юкъуз­ дишегьлидивай вичин багърийрин чинар­ кьатIуз ва, масадан куьмек галачиз, къе­къвез жезвай.

РЦБ-дин офтальмологиядин отделенидин заведующийди къейд авурвал, и дуьшуьшди, алай девирдин технологияр ва духтуррин пешекарвал себеб яз, лап четин гьалдиз аватнавайлани куьмек гудай мумкинвал авайдакай лугьузва.

Духтурдин гафаралди, начагъ кас азар­ханадиз вилерин экв тамамдаказ квахьнаваз атана ва анай вилериз аквазвайди яз хъфена.

РФ-дин здравоохраненидин минис­тер­стводин телеграм-каналди виликдай хабар гайивал, Рос­сияда гьар йисуз катарактадихъ галаз алакъалу 500 агъзурдав агакьна­ операцияр ийизва. Дуьньяда катаракта инсан буьркьуь хьунин кьилин себебрикай сад я. И начагъвал чукIун, артух хьун давам жезва.

Гьазурайди – Муса  Агьмедов