24-августдиз Дагъустандин Кьилин везифаяр вахтуналди тамамарзавай Федор Щукина республикадин образованидин къуллугъчийрин августдин совещанида иштиракна. Мярекат Дуствилин кIвале кьиле фена. Дараматдин фойеда Дагъустандин карчийри, фермерри гьасилнавай экологиядин жигьетдай михьи суьрсетдиз ва ГОСТ-дихъ галаз кьадай, школьникри алукIдай парталриз талукь выс­тавкани ачухнавай.

Совещанида РФ-дин Госдумадин депутат, просвещенидин рекьяй комитетдин председателдин заместитель Нурбаганд Нурбагандова, РД-дин гьукуматдин Председатель Магьамед Рамазанова ва масабуру иштиракна.

Адет тирвал, кIелунин цIийи йисан вилик региондин педагогвилин тешкилатдин векилри гьукумдин органрихъ галаз санал  республикадин образованидин хилен къурулушда сифте нубатда фикир гана кIанзавай ва хел вилик финиз талукь месэлаяр веревирдна. Кье­тIен фикир аялар ва жегьилар тербияламишунин кардиз гана.

Августдин совещание Россиядин просвещенидин министр Сергей Кравцова ачухна, ада видеодай виридаз мярекат, алукьзавай кIелунин цIийи йис теб­рикна ва гьа са вахтунда лагьана­: «Сифте нубатда заз куьне ийизвай бегьерлу ва баркаллу кIвалахдай квез рикIин сидкьидай сагърай лугьуз кIанзава. Куь зегьметди, кьилиз акъудзавай крари образованидин къурулушдин умуми нетижайриз таъсирзава. За фикирзавайвал, гележегда педагогикадин пешекаррал алай гуж са тIимил кьезиларна кIанда. Абуру ийизвай гьахъ-гьисабрин кьадар­ни тIимиларна кIанда, вадалай артух хьун герек туш. Тербиячийри – кьве гьахъ-гьисаб (отчет), колледжрин педагогри – ругудалай виниз тушиз. Кьилин месэлайрикай сад муаллимрин мажибар хкажунихъ галаз алакъалу я. Федеральный программадин проектдин сергьятра аваз, 2025-йисуз и рекьериз 3,5 миллиард манат чара ийиз хьана.

РикIик датIана секинсузвал кутазвай месэла ученикрин ва муаллимрин хатасузвал хуьнихъ, педагогвилин пешедин­ кесер, авторитет хкажунихъ  галаз ала­къалу я. 75 процент диде-бубайри чпин аялри кIелзавай школайра авай гьалар хъсанбур яз гьисабзава. Арадал къвезвай гзаф месэлаяр чна гьялзава. Имни куьне чIугвазвай баркаллу зегьметдин нетижа я».

Федеральный министрди рикIел хкана хьи, Россиядин Президентди муаллимдиз кьетIен дережа гунин, жемиятдин рекьяй адахъ еке метлеб авайди яз гьисабунин, пешекарвилин рекьяй мадни вилик фидай къулай шартIар тешкилунин, педагогар гьар жуьредин хаталу дуьшуьшрикай хуьнин теклифдин тереф хвена.

Квезни малум тирвал, тарсуна чеб нагьакьандаказ, низамсуздаказ тухузвай аялар акъуддай мумкинвал ганва. И кар патал вири школайра гьуьжетрай, чуьруькрай кьил акъуддай, месэлаяр гьялдай комиссияр тешкилун лазим я.

РД-дин Кьилин везифаяр вахтуналди тамамарзавай Федор Щукина образованидин къуллугъчияр, ветеранар, ­мярекатдиз теклифнавайбур тебрикна­ ва кIелунин цIийи йисан вилик нетижаяр кьун, агалкьунар къейд авун, синихар, гъалатIар чуьнуьх тавуна, гележегдин планрикай рахун важиблу тирди къейдна.

– Алай йис уьлкведин Президентди­ Россиядин халкьарин садвилинди яз малумарна, – лагьана региондин Кьили. – И месэла чи республика патал гьамиша кьетIенди я. Инсанрин арада ислягьвал, меслятвал, милли чIалариз, культурайриз, адетриз гьуьрмет авун республи­када пайгарвал хуьнин бинеяр я. Муал­лимар чи общество вилик тухузвай къагь­риманар, жемиятдин даяхарни дама­хар я.

Региондин регьберди рикIел хкана хьи, 2027-йисуз школайриз кIвалахиз физвай жегьил муаллимриз са сефердин 150 агъзур манат гуз гатIунда. Идалай гъейри, «Земский учитель» программадин сергьятра аваз, школайриз 30 педагог рекье твада. Абурув гьар садав      1 млн манат агакьда.

Ф. Щукина къейдна хьи, гьар йисуз лап хъсан нетижайралди школаяр куьтягьзавайбурун кьадар гзаф жезва. ИкI, 2026-йисуз республикадин 57 ученикди ЕГЭ-дин предметрай 100 баллар къа­чуна.

Региондин регьберди марфари, селлери зиянар гайи образованидин идараяр чкадиз хкун патал Россиядин просвещенидин министерстводин патай гайи куьмекдай Сергей Кравцоваз сагърай лагьана.

РФ-дин Госдумадин депутат Н. Нурбагандова  акьалтзавай несилдиз дерин чирвилер ва хъсан тербия гузвай муаллимриз сагърай лагьана.

Республикадин образованидин хел вилик физвай гьалдикай РД-дин образованидин ва илимдин министр Ягья Бучаева суьгьбетна.

Хийир  Эмиров