Вилерин къайгъуда

Дербентдин ЦГБ-да аялрин вилерин хцивал артухарун патал алай девирдин тадаракар авай махсус кабинет ачухнава. Идакай Дагъустандин здравоохраненидин министерстводин телеграм-каналди хабар гузва.

Чешмеди раижзавайвал, Кьиблепатан Дагъустандин агъзурралди аялриз махсус тадаракралди вилер сагъар хъувунин серенжемар кьиле тухудай мумкин­вал жеда. Гила, Махачкъаладиз физ, харжияр ийиз, кьилдин центрайра сагъар хъувунин игьтияж амач.

Дагъустандин здравоохраненидин ми­­­нистрдин везифаяр вахтуналди тамамар­завай Алиомар Агьмедован гафарал­ди, республикада неинки аялрин вилерин­ экв зайиф тирди винел акъуддай, гьакIни ам арадал хкиз куьмекдай къурулуш кардик кутаз кIанзава. И кар, дуьньядин ­ме­тодикайрикай менфят къачуналди, ийиз­ва.

Кабинетда – амблиопия («кагьул вил»), вилерин чапрасвал ва мсб. экуькъираввал cагъар хъийизва.

ТIимил хьанва

Дагъустанда онкологиядин начагъви­лер­ себеб яз арадал къвезвай кьиникьар­ 23 процентдин тIимил хьанва. Идакай ­Да­гъустандин ЦУР-да ачух эфирдин сер­гьят­ра­ аваз, республикадин онкологиядин цент­­радин кьилин духтурдин везифаяр та­мамарзавайди тир Н. Гьасанова хабар гана­.

Адан гафаралди, начагъвал адан сифте кьиляй винел акъудунин дуьшуьшар тахминан 26 процентдин гзаф, кьиникьин дуьшуьшар, винидихъ къейднавайвал, 23 процентдин тIимил хьанва.

Гьасанован гафарай малум жезвайвал, ихьтин нетижаяр хирургияда цIийи технологияр, алай девирдин таргетный ва иммунный дарманар кардик кутун себеб яз арадал атанва.

Ада гьакIни раижзавайвал, пациент­риз, абурун азардин кьетIенвилер фикирда кьуналди, сагъар хъувунин серенжемар кьилди-кьилди хкязава.

Хабар гузвайвал, онкологиядин начагъвал авай ксариз вини дережадин тех­нологийрин операцияр авунин кьадар, алатай йисав гекъигайла, тахминан 100 процентдин (яни кьве сеферда) артух хьанва.

Гьасанова къейдзавайвал, начагъви­лер фад винел акъудун патал, вахт акадар­ тавуна профилактикадин кили­гунар, онко­логиядин скринингар кьиле ­тухун метлеб­лу я. Онкологиядин начагъвилер  винел  акъудун  патал  кьиле  туху­дай кьилин ахтармишунрин арада ава: ПСА-дай (простатспецифический антиген) ивидин анализ, гаст­роскопия, колоноскопия ва руфу­нин органрин, некIедин железайрин ва гъвечIи къалчахдин чанахъдин (малый таз) УЗИ-яр.

Хъсанарун патал

Махачкъалада электроэнергиядалди­ таъминарун хъсанарун патал 15 БКТП (блочная комплектная трансформаторная подстанция) эцигда. Идакай Дагъус­тандин энергетикадин ва тарифрин министерстводин телеграм-каналди раижзава.

Хабар гузвайвал, и мярекатар уьмуьр­диз кечирмишуни кардик квай электро­энергиядин объектрал алай пар агъу­зар­дай, аварияр хьун тIимилардай ва ­ше­гьердин агьалияр электроэнергиядалди­ таъминарун артухардай мумкинвал ­гуда.

ГьакIни и чешмеди хабар гузвайвал­, 2026-йисуз «Дагэнерго» компанияди­ Ма­­хачкъалада виридалайни гзаф пар акьалт­­навай ЛЭП-ра (линия электропере­дачи) 80 даях дегишда. Йисан эвел кьилелай инихъ шегьердин центральный­ куь­чеяр ва Махачкъаладин къерехар элек­т­­­роэнергиядалди таъминарзавай объ­­ект­­рал рехне квай 10 даяхдин чкайрал­ цIийи­бур эхцигнава.

Раижзавайвал, пландин бинедаллаз даяхар гьар йисуз дегишарзава. План лагьайтIа, а даяхар авай гьал технический жигьетдай ахтармишунин (мониторинг) нетижадин бинедаллаз гьазурзава.

Чешмедин делилралди, 2026-йисуз Махачкъалада электроэнергиядин объектар пландин бинедаллаз ремонт ва абуруз тахнический жигьетдай къуллугъ авун патал «РСК» компанияди 277 миллион манатдилай виниз пулдин такьатар чара ийида. Идакай 59 миллион манат – 0,4-10 кВ-дин ток чара ийидай (распределительный) сетар нормадив кьадай гьалдиз гъун патал, 218 миллион манатни – КВЛ-ар (кабельно-воздушная линия электропередачи) ремонт авуниз.

Гьазурайди – Муса  Агьмедов