Пешедиз вафалуди
Мегьамедэминов Мавлудин Къурбанович 1968-йисуз Къизляр райондин Черняевка хуьре бинеяр Кьурагь райондин Ашар хуьряй тир, советрин девирда райподин туьквенда кIвалахай Къурбанан хизанда дидедиз хьана. Кьиблепатан Дагъустанда залзала хьайи 1966-йисуз гзаф инсанрин кIвалерни идараяр чкIана. Къурбанан кIвализни еке зиянар гана. 1967-йисуз, гзаф хуьруьнвияр хьиз, амни вичин хизанни галаз Къизляр райондин Черняевкадиз куьч хьана.
Куьруь къейд. Къизляр райондин Черняевка 1909-йисуз арадал атана. 1970-йисалди ана урусарни украинвияр яшамиш жезвай. Эхиримжи переписдин делилралди, ана яшамиш жезвай саки 2500 агьалидикай 35% лезгияр я. Урусар 18%, аварар 14%, даргияр 14%, табасаранар 9% ва маса халкьарин векилар.
Мавлудин Къурбанан хизан Черняевкадиз атай са йисалай дидедиз хьана. Ахпа Къурбанан уьмуьрдин юлдашди адаз сад-садахъ галаз мад вад гадани са руш багъишна. И чIехи хизанда вич аялрикай сад лагьайди хьуниз килигна, Мавлудин дахдинни дидедин куьмекчи хьана. Черняевкада 8 класс куьтягьна, ам Къизлярдин 13-нумрадин СМУ-дик сварщиквилин пеше чириз экечIна.
Училище акьалтIарнамазди, 1986-йисуз адаз армиядин жергейриз эверна. Ам Севастополдиз ЧIулав гьуьлуьн флотдиз акъатна. Къуллугъдин вахтунда ам старшинадин чиндив агакьна. КIвализ старшина Мавлудин хурудал ВМС-дин отличникдин знак алаз хтана.
Армиядай хтайла, ада вичин пешедай «Путь Ленина» совхоздин сельхозтехникадин идарада сварщиквиле кIвалахиз гатIунна. Ахпа ам Къизляр шегьердин образованидин управленида харат устIарвиле акъвазна. Адан хиве шегьердин мектебрани аялрин бахчайра кардикай хкатай тадаракар туькIуьр хъувунин везифа авай.
2018-йисалай къенин йикъалди Мавлудина Къизлярда авай «РЖД» ОАО-дин Кеферпатан Кавказдин Минераловодрин мулкунин участокда, тепловодоснабженидин центральный дирекциядин филиалда, аварияр хьайи чкаяр туькIуьр хъийидай слесарвиле кIвалахзава. Адан уьмуьрдин юлдашни гьа и карханада котелар эцигдай машинист я. Алава яз, адан хиве бухгалтердин везифаярни тунва.
– Мавлудин стха, куьне сифте сварщик, ахпа харат устIар яз, гила лагьайтIа, слесарвиле кIвалахзава. Заз акурвал, виринрай ваз разивилин чарар ганва. Пешеяр дегишарунихъ вуч себеб авай?
– За сварщиквиле кIвалахдайла, совхозар амай. Совхозар чкIайла, за кIвалахзавай сельхозтекникадин идара чкIана. Ахпа зун цIийи пеше чир хъийиз алахъна. Харат устIарвилин пешедал зи рикI алайди тир. КIвале жуваз лазим тадаракар ийизвай. Зи кIвалахдикай бязибуруз хабар хьайила, заз образованидин управленидай кIвалахал акъвазунин теклиф атана. ИкI закай харат устIар хьана. Хизан чIехи жердавай, къвезвай къазанжи бес жезвачир. Зун слесарвилин пешедай кIел хъувуниз мажбур хьана.
– И пешедай сифте камар гьихьтинбур хьана?
– Слесарвиле кIвалахиз гатIунайла, гзаф шейэр чин тийидайбур ва четинбур хьиз акуна. Къвалав кIвалахзавай тежрибалу насигьатчийрин куьмекдалди зун вири итIи-битIийрин гъавурда гьатна. Гьар юкъуз заз са цIийи шей чир жезвай. ИкI, закай пешекаррин командадин са пай хьана.
– Ви пешедин везифайрикай кьве гаф лагьанайтIа кIанзавай?
– Авария хьайи чкаяр туькIуьр хъийизвай слесардин пеше ятарин системада жезвай татугайвилерин вилик пад кьун, къайдадикай хкатнавай чкаяр гъил-гъиле аваз туькIуьр хъувун я. МасакIа лагьайтIа, ам техникадин системадин духтур я. И кIвалахди вини дережадин пешекарвал, викIегьвал ва жавабдарвал истемишзава. Чи идаради агьалияр целди таъминарзава. Чаз гьар юкъуз гьар жуьредин заявкаяр къведа, абур чна вири кьилиз акъудзава.
Эхь, дугъриданни, ятарин линияр СССР-дин девирда авунвайбур тирди фикирда кьурла, абур мукьвал-мукьвал къайдадикай хкатзава. Агьалийрин кIвалер яд авачиз тун тавун патал гьар са заявка пешекарвилелди ва тади гьалда тамамарна кIанзава, гьавадин шартIаризни килиг тавуна.
Мавлудин Мегьамедэминова вичин везифаяр намуслувилелди тамамарзавайди ва адаз коллективдинни агьалийрин арада гьуьрмет авайди 3-нумрадин СК ДТВу-дин участокдин мастер З. Мухтарован ва Кеферпатан Кавказдин теплоснабженидин дирекциядин сифтегьан профсоюзрин тешкилатдин председатель М. Поповадин къулар алаз ганвай шабагьрини тестикьарзава. Абура ихьтин гафар ава: «Ракьун рекьерин транспортда яргъал йисара чIугур гьакъисагъ зегьметдай, хкянавай пешедиз вафалу хьунай, зегьметда къазанмишнавай хъсан нетижайрай ва жемиятдин уьмуьрда активнидаказ иштиракунай».
2000-йисуз Мавлудин бинеяр КьепIирдилай тир, Бакуда яшамиш хьайи Рамеладал эвленмиш хьана. Адан хизанда кьве рушни са гада чIехи жезва. ЧIехи руш Аминадихъ вичин хизан хьанва. Пешедай ам юрист я. ГъвечIи руш Каринадихъни вичин хизан ава. Ам вичин гъвечIи аялдихъ гелкъвезва. Адахъ медицинадин юкьван образование ава. Гада Имрана, 9-класс акьалтIарна, Воронеждин технологический институтда авай колледждин программистар гьазурдай отделенидик экечIун патал документар ракъурнава.
Агьалийрин хатасузвилин ва къулайвилин къуллугъда акъвазнавай, гьамиша абурун эверунриз гьай лугьузвай Мавлудин стхадиз вирида сагърай лугьузва.
Къагьриман Ибрагьимов