Кьурагьрин сад лагьай нумрадин­ юкьван школадин тарихда дерин­ гел тур 1912-йис. А чIавуз шко­ла­ди­ акьалтзавай несил патал сифте яз вичин ракIарар ачухна. Хсуси­ кIва­ле ачухай аниз сифте вад-ру­­гуд аял, чебни гадаяр, атана. Гуьгъуьн­лай ам ирид йисандаз эл­къвена. Ватандин ЧIехи дяведин­ 1944-1945-йисара сифте яз юкьван­ школа акьал­тIарай 17 жегьилди ­уьмуьрдин чIе­хи рекьиз кам вегьена. Абурун арада анжах кьве руш – Демирова Эсли ва Ибрагьимова Умукулсун – авай.

Ватандин ЧIехи дяведин девирда ва  гуьгъуьнлайни са шумуд йисуз школадиз Ягъибегов Ибрагьим муаллимди регьбервал гана. Жуваз и жигьетдай ван хьайи  са жерге малуматар фикирда кьуналди, а четин йисара Белиждин базадай арабайра аваз тахта-шалман хкиз, Кьурагьа хуьруьн­ агьалийрин куьмекни галаз атIай къванцикай кьве  мертебадин  мягькем­ дарамат эцигна. Ам алай вахтундани кардик кума.

И жигьетдай гуьгъуьнлай школадиз жуьреба-жуьре йисара (гьатта кьве сеферда) регьбервал гайи Къурбанов Мегьамедэмин муаллимдин чалишмишвилерни кьетIендаказ къейдна кIанда. Вичи хкянавай пешедиз гьикьван вафалу, гьар са чIавуз масадан дердина хьайи, ширин мецелди кар кIевелай истемишдай адан тIварни къе чна еке гьуьрметдивди рикIел хкизва.

Алатай асирдин пудкъад лагьай йисарин юкьвара Дагъустандин пединститутдин математикадин факультет тарифлудаказ куьтягьна, хайи школадиз муаллим яз хтай Рамазанова­ Гьалимат Жалаловнани винидихъ тIва­рар кьур муаллимрин жергеда, эцигиз жеда. Муаллим, директор, чирвилеринни тербиядин рекьяй директордин заместитель хьайи Гьалимат Жалаловнадин экуь къаматдизни чна, кьил агъузна, икрамзава. (Рагьмет хьуй чпиз).

Шад жедай ва  кьетIендаказ къейд ийиз жедай кIвалах ам я хьи, школадин тарих дараматдин цлараллай жуь­реба-жуьре плакатрайни аквазва­. Гуьрчег, чIехи са стенддай чаз муаллимрин чIехи коллектив аквазва. Садал «Гьина кIелнатIа, гьана герекни­ атана» гафар кхьенва. КIаникни чи му­аллимрин шикилар ква. Школа акьал­тIарай (жуьреба-жуьре йисара)­ жегьилри, чпин асул кеспи муаллим­вал яз гьисабна, вири къуватарни­ чирви­лер акьалтзавай несилдин бахтлу ге­лежег патал мердвилелди гузва. Хейлин муаллимрихъ къанни цIуд-яхцIур ва гьадалайни гзаф йисарин кIвалахдин тежриба ава. Инал заз и жигьетдай сад-кьве муаллимдин тIварарни кьун кутугнавай кар яз аквазва. Алай вахтунда Гьалимат Жалаловнадин кар адан руш Маринади давамарзава, намуслувилелди, еке бажарагъдивди. Гележегда генани еке агалкьунар хьурай вичихъ. Марина муаллимдихъ галаз санал кIелай, къе саки яхцIур йисалай виниз и школада зегьмет чIугвазвай Мисриева Гьуьруь муаллимдин чешнелу зегьмет, адан рикIин михьивал, чинин ачухвал завай кьетIендаказ къейд ийиз жеда. Хи­зандай санал вад-ругуд муаллим ­акъатун, белки, дуьшуьшдин кар туш жеди. Къе школадин хейлин муаллимри Марина ва Гьуьруь муаллимар чпин халисан насигьатчияр яз гьисабзава.

Школада зегьмет чIугвазвай хейлин маса муаллимрин зегьметни къейд ийиз жеда.  Инал заз чпиз Кьурагьрин хуьруькай кьвед лагьай ватан­ хьанвай муаллимрикайни лугьуз кIан­зава. Къе жувахъ галаз санал  акьалтзавай несилдиз чирвилер ва тербия гузвай Будаева Нифизат, Гьажиханова Замина, Эмиргьамзаева Раисат, Бабаева Изабелия, Гьажиева Ма­дина, Юсупова Марина, Гьайдарова Виктория, Алибегова Ифриз, Мусаева Сульфият  муаллимарни чпи хкянавай баркаллу пешедиз гьакьван вафалубур я  (шикилда).

Кьисметар, кьисметар…. Вини­дихъ­ тIварар кьур чи муаллимри­ чпин ­уьмуьр Кьурагьрин хуьруьн жегьил­рихъ­ галаз сад  авуна. Са  Гьайдарова Виктория квачиз чпин  асул кеспи  тир  муаллимвал Кьурагьрин сад лагьай нумрадин юкьван  школада  давамарзава. Ингье 15-20 йисалайни виниз девирда абуру чпин  къуватарни чирвилер акьалтзавай  несил патал  мердвилелди серфзава.

ЦIи школади аялрин вилик 115-сефер яз вичин ракIарар ачухна.  Ингье аялар классра мад партайрихъ ацукьна. Школадин коллективдин 65-дав агакьна  муаллимри абурун вилик  гегьенш рекьер ачухзава.

Жуван «хайи» вахар я,

Мержанарни къашар я.

Чидайди туш таб, гьилле,

Дагъви намус кваз вине.

РикIе хьана несилрин,

Хуш сефердиз хиялрин.

Уьмуьр хьуй куь бахтавар,

Мубаракрай квез сувар!

Мурад я куьн патав хьун,

Къе куь сивел хъвер акун.

Абдула Семедов