Алай йисан 15-апрелдиз бажарагълу композитор, муаллим, Дагъустандин хару­сенятдин лайихлу векил Насир Бабаевич Шагьмурадов рагьметдиз фена. Республи­кадин СМИ-ри, гьа гьисабдай яз багъри «Лезги газетдини», гьам газетрин чинра, гьамни интернетдин сергьятра хабар тавуна тунач. И къайи хабардин патахъай са бязи чешмейра ганвай делилрихъ галаз таниш хьайила, гьайиф хьи, зун къелемни чар гъиле кьуниз мажбур хьана. И кардин себебни а делилра рагьметлу Насир Бабаевич хайи чка яз Рутулрин хуьр къалурун я.

Авайвал лагьайтIа, милли эдебият­дин ва медениятдин векилар хайи чка дуьз къалур тавунвай им сад лагьай­ дуьшуьш туш. Эхиримжи вахтара им са «азардиз» элкъвенва. И жигьетдай заз гьуьрметлу кIел­чийрин рикIел «Лезги газетдин» 2009-йисан 17-апрелдиз акъатай­ нумрада чапнавай Нариман Ибрагьи­мован «Зейнал Гьажиев­ Кьурагьрин­ хуьряй я», 2018-йисан 20-сентябрдиз­ акъатай 38-нумрада чапнавай Абдул­ Ашура­гъаеван «Рекъемрин­ кьуьл» ва 2021-йисан 11-февралдиз акъа­тай­ 6-нумрада­ чап­навай гьа и автордин­ «Ре­­къемрин­­ межлис» макъала­яр хкиз кIанзава­. Эгер за винидихъ тIва­рар кьунвай­ макъа­­лайра бажарагъ­лу компози­тор­­ Зейнал Гьажиевни­ лезги эдебият­дин­­ клас­сик Етим Эмин хайи чкаяр дуьз къа­лурнавачиртIа, гила нубат­ Насир­ Шагьмурадованди хьанва, гьикI ла­гьай­тIа, композитор рагьметдиз­ финихъ галаз алакъалу яз «Дербентдин хабарар» газетдин 2026-йисан 23-апрелдиз акъатай 16-нумрада Дербентдин музыкадин учили­щедин регьбер Камила Магьмудовадин ВК-дин ва Дагъустандин медениятдин министерстводин сайтра чапнавай некрологра Шагьмурадов Рутулрин хуьре дидедиз хьанвайди къалурнава. Жув рагьметлу Насир муаллимдин сухтайри­кай сад хьуниз килигна ва идалай вилик­ композитордикай газетра чапнавай ма­къа­лайрикай бине кьуна зун миграгъвидикай рутулви авунин ихтилат къундарма тирди субутариз алахъда. Кьилди къа­чуртIа, ам миграгъви тирвилин гьа­къин­дай шагьидвал­завай делиларни авачиз­ туш. Ингье за, жуван хсуси архивдай къа­чуна, «Лезги газетдин» 2015-йисан­ 15-январдиз акъатай 3-нумрада чапнавай Маина Абдулмуталибовадин­ «Цуьк акъудай бажарагъ» макъала­ кIелзава. А макъа­ладихъ гилигнавай­ куьруь къей­дина кхьенва: «Насир Бабаевич Шагьмурадов 1953-йисуз Докъузпара райондин Миграгъ-Къазмайрин хуьре лежбердин хизанда дидедиз хьана». Идалайни алава яз, Насир Бабае­вичан гъвечIи ­Ватан Докъузпара райондин Миграгъ-Къаз­май­рин хуьр тирди тестикьарзавай делилар мадни ава. Кьилди къачуртIа, «Лезги­ газетдин» 2023-йисан 20-апрелдиз акъатай­ 16-нумрада чапнавай бажара­гълу композитор, Дагъустандин харусенятдин ла­йих­лу векил Къагьриман Ибрагьимован «Агалкьунрин лишан» макъа­лада авторди кхьизва: «Н. Шагьмура­дов 1953-йисуз Докъузпара райондин Миграгъ-Къаз­майрин хуьре дидедиз ­хьана».

СМИ-ра чапнавай маса авторрин ма­къа­лайрилай гъейри, Насир Бабаевичан хайи Ватан Докъузпара райондин Миграгъ-Къазмайрин хуьр тирди субутзавай рагь­мет­лу композитордин вичин ихтилатарни­ архивра амазма. Абурукай сад лагьайди «Лезги газетдин» 2009-йисан 25-июндиз акъа­тай 26-нумрада чапнавай Эдуард Ба­гъи­шеван «Мураддив агакьнавайди» макъала я. Ам интервьюдин жуьреда­ кхьенва. Ана Э. Багъишева вичин ма­къа­ладин игитдиз «Музыкант яз, ви биография гьикI башламиш хьана? Ви ери-бине гьинай я?» суал гайила, Насир Шагьмурадова адаз ихьтин жаваб гузва: «Зун 1953-йисуз Докъузпара райондин Миграгъ-Къазмайрин хуьре­ дидедиз хьана». Кьвед лагьай делилни гьеле 2013-йисуз СтIал Сулейманан­ райондин «Лидер» телеканалда Ярагьмед Ярагьмедова кьиле тухузвай «Инсан ва девир» передача я. И чIа­вузни Шагьмурадова, вичикай ихтилат ийидайла, ихьтин гафар лугьузва: «Зи буба Ватандин ЧIехи дяведин иштиракчи тир. Дяведай хтайла, ам Миграгъ-Къазмайрал яшамиш хьана. Зун лагьайтIа, гьа хуьре 1953-йисуз дидедиз хьана». Гаф кватай чкадал заз мад са агьвалат рикIел хкиз кIанзава. Гьеле 2008-йисуз и цIарарин авторди­, справочник гьазурун фикирда аваз, Да­гъустандин композиторрикай делилар­ кIватIиз гатIунна («Дагъустандин композиторар» справочник 2019-йисуз Кьа­сумхуьрел чапдай акъатна). Гьелбетда, композиторрин сиягьдик рагьметлу Насир Бабаевични квай. Адан уьмуьрдин ва теснифатдин рекьикай делилар къачун патал зун рагьметлу Насир муаллимдин вичин патав фена ва ада зав, са квез ятIани лазим атана, гьеле са йис идалай вилик кхьенвай чар вугана. Чарчел алай кхьинар компьютердал чап авунвайбур тир ва ана рагьметлу композиторди вичин гъилелди туькIуьрунар хъувунвай. А чарчени ада вич хайи чка яз Миграгъ-Къазмайрин хуьр къалурнавай. Инал чна тIварар кьунвай чешмейрилай гъейри, Насир Шагьмурадован Ватан Миграгъ-Къазмайрин хуьр тирди 2005-йисуз Махачкъалада чапдай акъа­тай Мегьамед Гьуьсейнован «Дагъустандин макьамат­дин медениятдин XX асирдин векилар»­ ктабдин 210-чина ва Да­гъустандин халкьдин гьикаятчи, алим Къурбан Акимо­ван 2011-йисуз чапдай акъатай «Лезгистан» энциклопедиядин 455-чина ганвай м­а­къа­лайрини шагьидвалзава.

Винидихъ къалурнавай вири делилрикай бине кьуна, чавай бажарагълу композитор ва муаллим Насир Бабаевич Шагьмурадов Миграгъ-Къазмайрин хуьре­ дидедиз хьайиди, гьич са шакни алачиз, тес­тикьариз жеда. Заз идалай гуьгъуьниз­ композитордикай макъалаяр ва я маса делилар чапдиз акъуддай чIавуз ам санай масаниз «галчIур» тавун тIалабиз кIан­­зава. Ша чна чи милли медениятдин­ни харусенятдин тарихдин делилар къвез­май несилрал, къундармаяр галачиз, дуьзгуьндаказ агакьарин.

Эдуард  Ашурагъаев